Dialectoloxía
Na Galipedia, a wikipedia en galego.
A dialectoloxía é o estudo da variación xeográfica e sociolingüística da lingua.
Debido á ambigüedade e inconsistencia dos términos lingua e dialecto, en dialectoloxía adóitase o emprego do termo variedade lingüística para designares á forma de comunicación verbal humana de trazos razonablemente homoxéneos empregada por unha comunidade lingüística. A dialectoloxía sería o estudo desas variedades, principalmente dos xeolectos, e a forma sistemática no que difiren unhas doutras.
[editar] Dialecto, xeolecto e sociolecto
O estudo sistemático da xeografía lingüística iniciada no século XIX e a sociolingüística iniciada no século XX, revelou que toda variedade da linguaxe amosa variacións de catro tipos principais:
- Variacións xeográficas, polas cales a fala dunha localidade presenta pequenas variacións no uso, frecuencia e forma de certos elementos lingüísticos con respecto ao fala de localidades veciñas situadas a unha certa distancia. Cando se estuda un determinado aspecto, obsérvase ca fala de pequenas zonas é razoablemente homoxénea, e por iso desígnase informalmente como xeolecto á variedade xeográfica ou conxunto delas razonablemente homoxénea (naturalmente o grao de homoxeneidade requerido depende do tipo de propósito de estudo). Véxase: Áreas lingüísticas do galego.
- Variacións sociais, posto que as sociedades humanas presentan estratificación social e clases sociais, as persoas dun determinado grupo étnico, socio-económico ou relixioso relaciónanse en maior medida con persoas do seu grupo social o cal fai que a fala de certos grupos principalmente socio-económicos presente homoxeneidade pero difira sistemáticamente da variedade empregada por outros grupos. Así é un feito coñecido que as variantes da linguaxe da clase traballadora difiren sistemáticamente das clases dominantes, nunha serie de trazos. A toma de conciencia deste tipo de trazos conduce á estigmatización de certas formas e emprestixiamento doutras. Úsase o termo sociolecto para designar a fala relativamente homoxénea dunha clase ou grupo social.
- Variacións históricas ou temporais, o estudo dos textos escritos máis vellos das linguas revela que existen elementos lingüísticos que mudan de forma ou caen en desuso xunto con outros novos elementos que aparecen e son incorporados á lingua. Tamén o feito de que a fala das persoas de máis idade poida diferir de forma sistemática do das persoas máis novas revela que a lingua presenta pequenos cambios de xeración en xeración.
- Variacións estílisticas, que se dan no fala dun mesmo individuo segundo a situación (formal ou informal, lingua falada ou escrita, etc.).
