Ricardo Mella

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Ricardo Mella (homónimos).

Ricardo Mella Cea, nado en Vigo o 23 de abril de 1861 e finado o 7 de agosto de 1925, foi un dos primeiros escritores, intelectuais e activistas libertarios de España. Caracterizouse por ser un estudoso e crítico de variados temas, así como falante e tradutor de inglés, francés e italiano.

Traxectoria

Ricardo Mella naceu na Gamboa, Vigo. Fillo de Dolores Cea Fernández e de José Mella Buján, sombreireiro e militante do republicanismo federal, que influenciou ao seu fillo maior o respecto polos ideais republicanos e democráticos e máis a admiración por Francesc Pi i Margall. Ingresou moi novo Mella no partido deste político, do que chegou a ser secretario, e destacando xa na súa defensa do estatuto republicano federalista, ollando para a autonomía política e administrativa de Galicia.

Traballou na súa mocidade nunha axencia marítima do seu Vigo natal, que xa daquela estaba a experimentar unha transformación e expansión considerable coma cidade mercantil e industrial. Comezou o seu traballo xornalístico no periódico La Verdad, xornal portavoz do máis extremo republicanismo, que apoiaba de raíz a loita do proletariado galego, o que lle valeu unha causa por inxurias do Marqués José Elduayen, político canovista e representante local do poder central do goberno de Sagasta. En abril de 1881 foi condenado pola Audiencia Provincial a 4 anos e 3 meses de desterro e multa de 625 pts., conmutada posteriormente a 3 anos e 7 meses en 1882.

Era federal a los 22 años, la Revista Social me decidió por el anarquismo.

Ricardo Mella, La Revista Blanca 1902.

Fundou en Vigo La Propaganda, publicación federalista de marcado carácter obreirista, que se mantivo catro anos, de 1881 a 1885. O xornal foi presentado no congreso sindical de Barcelona onde se fundou a Federación de Trabajadores de la Región Española, dando un xiro do republicanismo socialista ao anarquismo, cambio que foi seguido con ledicia por Mella. Poucos dias denantes de recoller a súa condena, asistiu en Sevilla ao 2º congreso da Federación (24 a 26 de setembro de 1882), onde coñeceu a Juan Serrano Oteiza, coñecido anarquista de Madrid e editor da Revista Social.

Trasladouse a Madrid a cumprir a condena imposta, renovando o contacto con Juan Serrano, casando logo coa filla deste, Esperanza Serrano Rivera, coa que tivo 12 fillos. Foi nesta época (1884) cando traduciu o libro Dios y el Estado de Bakunin, colaborando coa Revista Social, coa publicación mensual Acracia de Barcelona e co xornal barcelonés El Productor.

Aconsellado polo seu sogro, estudou topografía, gañando unha oposición e trasladándose a Andalucía para exercela; onde tomou contacto cos ambientes libertarios da época, que se opuñan ao latifundismo gobernamental ao que estaban suxeitos os campesiños, aprendendo deles a súa grande capacidade de propaganda, e rexeitando a súa violencia. Durante a súa estancia en Sevilla, fundou o xornal La Solidaridad, entre outros.

En 1895 volveu a Vigo, mais por pouco tempo, xa que foi chamado polo seu traballo a Pontevedra, para colaborar no tendido do ferrocarril. Na capital da provincia tratou aos redactores de La Unión Republicana e escribiu para El Progreso de Madrid e El Corsario da Coruña, desde onde denunciou os fusilamentos de anarquistas de Montjuic.

O seu traballo de topógrafo levouno a Asturias, onde comezou un período de silencio, ante as graves divisións do anarquismo da época. Porén deixou sona naquela terra a través do seu primeiro biógrafo Pedro Sierra e máis de Eleuterio Quintanilla.

Volveu escribir nos xornais a raíz da semana tráxica de 1909, desta vez nas páxinas de Acción Libertaria de Xixón e Vigo e El Libertario, onde, segundo Pedro Sierra están as mellores liñas que produciu coa súa pluma. Foi tamén neste ano cando volveu a Vigo, chamado para a construción das liñas de tranvías da cidade, dos que ao seu remate, foi nomeado Director-Xerente.

Dende este momento e até a súa morte, deixou a militancia activa e as colaboracións nos xornais, dedicándose de cheo ós seus labores profesionais, mais aínda en 1911 asistiu en representación de Asturias ao congreso da Confederación Nacional do Traballo. O seu pasamento constitúe a maior mostra de dor pública que se veu na época, deténdose os tranvías e máis toda a cidade, nunha demostración do alto respecto que acadou na súa vida de calada loita. Fica enterrado do cemiterio de Pereiró, nun mausoleo feito polo escultor Asorey e pagado por colecta publica.

Escribiu máis de trinta ensaios ao longo da súa vida, sendo moitos deles premiados internacionalmente, e sendo traducido ao italiano, holandés, francés, inglés e portugués. O peso do sindicalismo revolucionario da CNT dos primeiros tempos procede das súas teses, nas que se reflectían os seguintes preceptos básicos:

• Todos os homes teñen necesidade de desenvolvemento físico e mental en grao e forma indeterminada.
• Todos os homes teñen o dereito de satisfacer con liberdade esta necesidade de desenvolvemento.
• Todos os homes poden satisfacela por medio da cooperación ou comunidade voluntaria.

Obras

Artigos e ensaios

O anarquismo segundo Ricardo Mella. Discurso no Círculo Federal de Vigo

• El Problema de la emigración en Galicia, monografía.
• Diferencias entre el comunismo y el colectivismo, monografía.
• La reacción y la revolución, artigo publicado na revista Acracia de Barcelona.
• La Anarquía no admite adjetivos, publicado en La Solidaridad.
• Breves apuntes sobre la naturaleza humana.
• La Nueva utopia.
• El colectivismo.
• Organización, agitación y revolución.
• El crimen de Chicago, reseña histórica.
• La ley del número, sobre ficción democrática.
• A los campesinos.
• En defensa de la anarquía.

Libros

• Lombroso e os anarquistas (1896).
• Plumazos, escolma de artigos.
• Ideario.

Traducións

• Dios y el estado de Bakunin.
• La anarquía de Errico Malatesta.
• La ciencia moderna y el anarquismo de Peter Kropotkin.

Véxase tamén

I.E.S. Ricardo Mella de Vigo.

• Urania Mella
• Ricardo Mella Serrano

Bibliografía

• José Alvarez, La ideologia política del anarquismo español, 1868,1910. Madrid, Siglo XXI, 1976.
• Correspondencia dirixida por Ricardo Mella a José Mª de Sucre (Fondo documental de El Ateneu Enciclopedic Popular).
• Breves apuntes sobre las pasiones humanas Barcelona, Tusquets, 1976.
• Victor Manuel Arbeloa, La Prensa obrera en España (1869-1899). Madrid, publicacións do Ministerio de Traballo, 1970.
• Juan José Morató, Lideres del movimiento obrero español. Madrid, 1972.

Ligazóns externas

• Biografía na web do IES Ricardo Mella
• Textos escritos e discursos de Ricardo Mella sobre a Revolta de Haymarket.