Andalucía

Na Galipedia, a wikipedia en galego.

Este artigo precisa fontes ou referencias que aparezan nunha publicación acreditada, como libros de texto ou outras publicacións especializadas no tema.


Comunidad Autónoma de Andalucía
Bandera d'Andalusia Escut d'Andalusia
Localización
Datos estatísticos
Lemas Dominator Hercules Fundator
Andalucía por sí, para España y la Humanidad
Capital Sevilla
Lingua oficial Castelán
Superficie
 - total
 - % de España		 Posto núm. 2
87.268 km²
17,2%
Poboación
 - Total (2005)
 - % de España
 - Densidade		 Posto núm 1
7.849.799
17,80%
89,71 hab./km²
Xentilicio Andaluz, andaluza
Estatuto de Autonomía 11 de xaneiro de 1982
ISO 3166-2 AN
Himno Himno de Andalucía
Representación
parlamentaria
 - Congreso
 - Senado		  
 
61 escaños
40 escaños
Presidente Manuel Chaves (PSOE)
Junta de Andalucía


Andalucía é unha Comunidade Autónoma española situada ao sur da Península Ibérica. Limita ao sur co Mar Mediterráneo e o Océano Atlántico, ao norte con Estremadura e Castela a Mancha, ao este coa Rexión de Murcia e ao oeste con Portugal.

A organización institucional da Comunidade Autónoma denomínase Junta de Andalucía.

Índice

[editar] Xeografía física e Perfil Terrestre

Andalucía é a segunda Comunidade Autónoma de máis extensión territorial, de España por detrás de Castela e León, e a primeira en canto ao número de habitantes.

Andalucía componse de tres unidades fundamentais:

  • Serra Morena, límite natural entre a meseta de Castela e Andalucía, de elevación escasa: soamente Serra Madrona logra superar os 1300 metros no seu punto máis alto (Bañuela). Dentro deste sistema montañoso salienta o desfiladeiro de Despeñaperros, que constitúe a fronteira natural con Castela.
  • As cordilleiras Béticas (Subbética e Penibética) son paralelas ao Mediterráneo e non están aliñadas, deixando entre elas o 'Suco Intrabético'. As alturas da Andalucía encóntranse en Serra Nevada, ao sueste de Andalucía; onde se sitúan as cotas máis elevadas da Península Ibérica: o pico Mulhacén (3478 m.) e o Veleta (3392 m.).
  • O val do Guadalquivir é un territorio chan case na súa totalidade, aberto ao Golfo de Cádiz no sudoeste.

[editar] Clima

Andalucía sitúase dentro do dominio climático mediterráneo, mais non toda Andalucía ten o mesmo clima.

As precipitacións diminúen do oeste ao este, situándose en Andalucía o punto con máis chuvia da Península Ibérica (Serra de Grazalema, 2.138 litros anuais)[1] e o menos chuvioso da Europa (Cabo de Gata, 117 litros anuais)[2]. A Andalucía húmida coincide cos puntos mais altos da Comunidade (as tres Serras), especialmente a área da Serranía de Ronda e a Serra de Grazalema. A Andalucía árida encóntrase representada por gran parte da provincia de Almería e o Foxo de Guadix-Baza. O val do Guadalquivir presenta pluviometría media.

Os días de chuvia por ano son case 75, descendendo de 50 nas zonas máis áridas. En cambio, en grandes partes da Andalucía supéranse os 300 días de sol ao ano.

A temperatura media anual de Andalucía é superior aos 16 ºC, e tamén con variacións xeográficas, oscilando desde os 18,5 ºC de Málaga aos 15,1 ºC en Baeza. O mes de máis frío é xaneiro (12,5 ºC en Málaga, 6,4 ºC en Granada) e o máis caloroso agosto (28,5 ºC en Écixa).

[editar] Hidroloxía

Andalucía ten unha gran diversidade hidrolóxica, debido principalmente a que os seus ríos poden ser das dúas vertentes: a atlántica e a mediterránea. Na vertente atlántica encontramos as bacías do Guadiana, Odiel-Tinto, Guadalquivir e Guadalete-Barbate, mentres que a vertente mediterránea pertencen os ríos da bacía Sur.

Os ríos máis importantes da Andalucía son:

[editar] Poboación

Andalucía é a primeira Comunidade Autónoma española en canto á súa poboación, que en 2005 era de 7.849.799 habitantes. Esta poboación concéntrase, sobre todo, nas capitais provinciais e nas áreas costeiras, polo que o nivel de urbanización de Andalucía é bastante alto; a metade da poboación andaluza concéntrase nas 26 cidades de máis de 50.000 habitantes.

As áreas máis poboadas son:

  • Área de Sevilla (1.200.000 habitantes)
  • Área de Málaga (900.000 habitantes)
  • Baía de Cádiz (620.000 habitantes)
  • Área de Granada (500.000 habitantes)

[editar] División administrativa

Andalucía divídese en oito provincias, segundo o Decreto de 1833 da División Provincial, feito por Javier de Burgos. Á súa vez, estas provincias divídense en 770 municipios. As oito provincias son as seguintes:

[editar] Historia

Cara o ano 1000 adC iniciouse a fundación de colonias fenicias, cartaxinesas e gregas, que determinou a aparición do Reino de Tartessos. Os romanos dominárona durante seis séculos (do III adC ao IV) e déronlle o nome de "Bética". Durante o século VII foi o único núcleo cultural de importancia da cristiandade. Trala invasión árabe no 711 foi a rexión que recibiu maior influencia dos musulmáns, quen crearon os reinos de Granada, Córdoba, Sevilla e Xaén. A Reconquista de Granada en 1492 puxo fin á súa dominación. O importante papel de Andalucía na vida española veuse escurecido nos séculos XIX e XX. En 1981 aprobouse o estatuto de autonomía de Andalucía, e desde entón o Partido Socialista Obreiro Español ten liderado o goberno andaluz.

[editar] Sociedade

[editar] Economía

[editar] Notas

  1. ↑ Vilá Valentí, J., La Península Ibérica. Barcelona. Ariel. 1968, p. 82
  2. ↑ Ibidem, p. 81



España
Andalucía - Aragón - Principado de Asturias - Illas Baleares - Illas Canarias - Cantabria - Castela-A Mancha - Castela e León - Cataluña - Comunidade Valenciana - Estremadura - Galicia - Comunidade de Madrid - Rexión de Murcia - Comunidade Foral de Navarra - País Vasco - A Rioxa
Cidades autónomas
Ceuta - Melilla

Europa | España



Commons
Commons ten máis contidos multimedia sobre:
Traído desde "http://gl.wikipedia.org/wiki/Andaluc%C3%ADa"
Ferramentas persoais