Filipinas

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Repúbliká ng̃ Pilipinas
Republic of the Philippines
República de Filipinas

República das Filipinas
Bandeira de Filipinas Escudo de Filipinas
Bandeira Escudo
Lema: Maka-Diyos, Maka-Tao, Makakalikasan at Makabansa
(Filipino: «Polo amor de Deus, a xente, a natureza e o país»)
Himno nacional: Lupang Hinirang
 
LocationPhilippines.png
 
Capital
 • Poboación
Manila
3.702.757 hab. (2005)
Cidade máis poboada Quezón
Linguas oficiais
Filipino (Tagalo)
Forma de goberno República presidencialista
Benigno Aquino III
Jejomar Binay
Independencia
- declarada
- recoñecida
España e Estados Unidos
12 de xuño de 1898
4 de xullo de 1946
Superficie
 • Total
 • % auga
Fronteiras
Costas
Posto 71º
300.000 km²
0,6 %
0 km
36.289 km
Poboación
 • Total
 • Densidade
Posto 12º
88,706,300
276 hab./km²
PIB (nominal)
 • Total (2006)
 • PIB per cápita
Posto 47º
US$ 116.931 millóns
US$ 1.345 (2006)
PIB (PPA)
 • Total (2006)
 • PIB per cápita
Posto 25º
US$ 443.369 millóns
US$ 5.160 (2006)
IDH n/d
Moeda Peso filipino (PHP)
Xentilicio Filipino, filipina
Fuso horario
 • en verán
UTC + 8
no aplica
Dominio de Internet .ph
Prefixo telefónico +63
Prefixo radiofónico DUA-DZZ / 4DA-4IZ
Código ISO 608 / PHL / PH
Membro de: ONU, ASEAN, APEC, UL
Tódolos países do mundo

A República de Filipinas é un estado asiático situado no arquipélago das illas Filipinas chamadas así en honor do rei español Filipe II. Constitúe un vasto arquipélago delimitado polo Mar das Filipinas ó leste, Mar das Celebes e Mar de Sulu ó sur e Mar da China Meridional ó oeste. O Estreito de Luzon, ó norte, separa as Filipinas de Taiwán, o Estreito de Balabac, ó suroeste, é unha das fronteiras marítimas con Malaisia, e hai tamén fronteira marítima con Indonesia, ó sur. Tamén Palau se sitúa nas inmediacións, no sueste. A súa capital é Manila.

Historia[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Historia das Filipinas.

Política[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Política das Filipinas.

Filipinas é unha república presidencialista organizada como un estado unitario. O presidente é o xefe de estado e tamén o xefe de goberno, e é elixido pola poboación para un período de 6 anos.

Subdivisións[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Subdivisións das Filipinas.

A República de Filipinas está organizada nunha xerarquía de unidades de goberno local, en que a provincia é a unidade primaria. As provincias subdivídense en cidades e municipios que, á súa vez, se compoñen de “barangays”, que son a máis pequenas unidade de goberno. Ten oitenta e un provincias, 131 cidades, 1,497 municipios, e 41,994 barangays.

As provincias encóntranse agrupadas en 17 rexións administrativas, onde os diversos ministerios establecen escritorios rexionais, mais non ten un goberno local separado, coa excepción da Rexión Autónoma Musulmá de Mindanao (Autonomous Region in Muslim Mindanao ou ARMM) e Cordilleira.

Á súa vez, varias rexións xúntanse en grupos de illas:

  • Luzón (Rexións I a V + RCN + RAC).
  • Visayas (Rexións VI a VIII).
  • Mindanao (Rexións IX a XIII + RAMM).
Rexión Designación Centro de goberno
Ilocos Rexión I San Fernando, A Unión
Val do Cagayán Rexión II Tuguegarao, Cagayan
Luzón Central Rexión III San Fernando, Pampanga
CALABARZON¹ ² Rexión IV-A Calamba, Lagoa
MIMARO¹ ² ³ Rexión IV-B Calapan, Mindoro Oriental
Bicolandia Rexión V Legazpi, Albáy
Visayas Occidental³ Rexión VI Iloílo
Visayas Central Rexión VII Cebú
Visayas Oriental Rexión VIII Tacloban, Leyte
Península de Zamboanga Rexión IX Pagadían, Zamboanga do Sur
Mindanao do Norte Rexión X Cagayán de Ouro
Rexión de Davao Rexión XI Davao
SOCCSKSARGEN¹ Rexión XII Koronadal, Cotabato do Sur
Caraga Rexión XIII Butuan
Rexión Autónoma para o Mindanao Musulmán RAMM Cidade Cotabato
Rexión Administrativa de Cordilleira RAC Baguio
Metro Manila RCN Manila
Provincias e rexións das Filipinas.

Xeografía[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Xeografía das Filipinas.

As Filipinas son un arquipélago de 7107 illas cunha área terrestre total de preto de 300 mil km², localizadas entre as lonxitudes 116° 40' e 126° 34' E e as latitudes 4° 40' e 21° 10' N, entre Taiwán, ó norte, o Mar das Filipinas ó leste, o Mar das Celebes, ó sur e o Mar da China Meridional ó oeste.

As illas acostuman ser divididas en tres grupos: Luzón, ó norte, Visayas, no centro e Mindanao, no sur.

Manila, en Luzón (que é a maior illa), é a capital do país e a súa segunda maior cidade, despois de Quezón.

O clima é quente, húmido e tropical. A temperatura media anual ronda os 26,5 °C. Os filipinos acostuman falar de tres estacións: o Tag-init ou Tag-araw (a estación quente, ou verán, que dura de Marzo a Maio), o Tag-ulan (a estación chuviosa entre Xuño e Novembro) e o Tag-lamig (a estación fría, de Decembro a Febreiro).

A maior parte das accidentadas illas estaba orixinalmente cuberta por florestas húmidas. A orixe das illas é volcánica. O punto máis elevado é o monte Apo en Mindanao, con 2954 m. Moitos dos volcáns do país, como o Pinatubo, están activos. O país está tamén integrado na rexión de tifóns do Pacífico occidental e é atinxido por unha media de 19 tifóns por ano.

Gran parte das illas encóntranse nunha placa tectónica encravada entre as placas Euroasiática e do Pacífico; a Placa das Filipinas.

Economía[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Economía das Filipinas.

Cultura[editar | editar a fonte]

A lingua máis usada é o tagalo, sendo o castelán utilizado tamén nas rexións do norte e do sur.

Mapas e imaxes[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia sobre: Filipinas