Viveiro
Coordenadas: 43°38′53″N 7°35′24″W / 43.64806°N 7.59°W
| Viveiro | |
|---|---|
 |
 |
 |
|
| Viveiro, visto dende o Monte San Roque | |
| Situación | |
 |
|
| Xentilicio[1] | viveirés - viveirense - vivariense |
| Xeografía | |
| Provincia | Provincia de Lugo |
| Comarca | Comarca da Mariña Occidental |
| Poboación | 16211 hab. (2010) |
| Área | 109,3 km² |
| Densidade | 148,32 hab./km² |
| Entidades de poboación | Lugares de Viveiro |
| Capital do concello | |
| Política (2011) | |
| Alcalde | Melchor Roel Rivas (PSdeG-PSOE) |
| Concelleiros | BNG: 3 PPdeG: 6 PSdeG-PSOE: 6 Outros: iVi - 1 |
| Eleccións municipais en Viveiro | |
| Uso do galego[2] (2001) | |
| Galegofalantes | 93,87% |
| Páxina web oficial | |
| www.viveiro.es | |
Viveiro é un concello e unha cidade, situada na provincia de Lugo, na comunidade autónoma de Galicia. O mesmo tempo, está situado dentro da comarca da Mariña Occidental, da cal é a súa capital. Nela tamén se atopa a sede do partido xudicial número 6 da provincia.
O seu termo municipal está ubicado na rexión costeira da Mariña, ocupando unha superficie de 109,3 km². Este territorio sitúase no val formado polo río Landro, que se estende polo sur dende os pedemontes da Serra do Xistral, e que desemboca ó norte na ría de Viveiro, que é a de las unha das rías pertencentes a rexión das Rías Altas, que desembocan ó mar Cantábrico.
A fundación de Viveiro data da Idade do Ferro, como se pode ver nos numerosos xacementos arqueolóxicos de asentamentos celtas. A partir dos séculos XII e XIII, Viveiro comezou a tomar especial relevancia, coa puxanza da vila medieval, da que hoxe aínda se conserva o seu casco antigo.
Viveiro dispón dun variado catálogo patrimonial, no que destacan os seus monumentos históricos de tipo civil e relixioso, o seu patrimonio artístico-cultural e o seu patrimonio natural. Así mesmo, as súas diversas festividades de interese turístico atraen a numerosos visitantes a cidade, entre as que destacan a Semana Santa de Viveiro, a Rapa das Bestas de Candaoso e a Romería do Naseiro, estando as tres consideradas como Festas de Interese Turístico Nacional.
Índice |
Toponimia e xentilicio [editar]
O nome Viveiro procede do idioma latín, Vivarium. Dende un punto de vista etimolóxico, Vivarium significa un terreo onde se cultivan árbores e plantas o un lugar onde se manteñen ou se crían, dentro da auga, peixes, moluscos e outros animais. Co paso dos séculos, este foise transformando en Vivario, Vivairo e Viveiro.
Non obstante, existen algúns historiadores, coma Boulet, que consideran que o nome Viveiro non procede do latín senón das linguas célticas, sendo unha composición das palabras Bi (montaña) e Ber (empinada), teoría esta que se reforza ó estar a localidade na saia de montañas empinadas. Así mesmo, en escritos antigos, xa se escribía con frecuencia Viveiro mediante as variacións, Bibero, Bivero e Vibero.[3]
O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «viveirés», «viveirense» ou «vivariense».
Debido a cooficialidade do castelán e do galego, existen varias formas de referirse os habitantes de Viveiro. A forma vivariense, é a forma culta, que procede do latín, Vivarium. Tamén se emprega a forma viveirense, que procede do topónimo oficial Viveiro. E por último, existe unha terceira forma, viveirés, que é a que se emprega no galego.
Símbolos de Viveiro [editar]
- Títulos
Viveiro ostenta a categoría histórica de cidade, cos títulos de «Moi nobre e moi leal» e con tratamento de «Excelencia» para o seu concello. O concello de Viveiro, en sesión do 18 de xuño de 1891, solicitou ó Ministro de Gobernación a concesión do título de cidade e o tratamento de «Excelencia» para o concello, baseando esta súplica:
O 30 de xuño de 1891, a raíña rexente María Cristina de Habsburgo-Lorena, aceptou a petición de título de cidade e o tratamento de Excelencia, por medio dun Real Decreto promulgado na mesma data en Aranjuez, títulos que todavía conserva hoxe en día.
- Escudo
- Artigo principal: Escudo de Viveiro.
O escudo heráldico municipal de Viveiro está composto dos seguintes elementos:
- Bandeira
A bandeira municipal de Viveiro está composta de seis franxas horizontais de igual ancho entre sí. As súas cores son o azul e o branco, sendo la primeira franxa da parte superior en cor azul. O seu deseño é igual que no da Provincia marítima de Lugo, xa que séculos antes coñecíase como a Provincia marítima de Viveiro.
Historia [editar]
Poboamento orixinario das primeiras tribos que habitaron a franxa noroeste, recibiu o nome de Zoela. Durante a romanización foi empregado como campamento romano e ao final estabeleceuse a actual vila de Vivarium. No medievo foi un centro comercial de mediano tamaño que exportaba liño, viño e laranxas aos mercados dos Países Baixos (liño) e Gran Bretaña (viño e laranxas). Experimentou certa relevancia na Idade Moderna, aínda que o seu desenvolvemento nesa altura foi escaso.
No século XIX afúndese na ría a Fragata Santa María Magdalena, cando intentaba refuxiarse do vento norte no porto desta cidade. Esta traxedia causou unha forte conmoción na poboación, que contribuíu con víveres e roupa ás poucas persoas que sobreviviron. En recordo do sinistro construíuse un monumento ás persoas afogadas na praia de Covas.
Na actualidade, Viveiro é centro comercial e de lecer para a xente dos concellos limítrofes. Conta, ademais, cun importante porto pesqueiro situado na vila de Celeiro. Cun total de 90[6] buques censados, é na actualidade un dos portos máis importantes de Galiza. Esta frota compóñena embarcacións de baixura-artesanal, cerco, arrastre de litoral, volanta e arrastre do Gran Sol. A especie máis importante tanto por volume como por facturación é a pescada.
É capital da comarca administrativa da Mariña Occidental (Ver Mariña Luguesa)
Patrimonio [editar]
A Porta Maior, Porta de Carlos V ou Porta do Castelo, foi construída no ano 1548 para honrar o rei cando pasou por Viveiro. É de estilo plateresco e foi declarada Monumento Nacional en 1942. Unha inscrición sobre o arco indica que foi construída "Sendo correxedor o licenciado Canosa de Tordesillas"; a ambos os lados da porta ten os escudos da cidade; no corpo superior, un grande escudo do emperador Carlos I, co seu busto no frontón triangular. Dentro do arco, nunha furna, está a imaxe de San Roque, do século XVIII, que estivo na fachada da casa do Correxedor até 1867.
As outras dúas portas aínda existentes son a Porta do Valado, que conserva restos da primitiva muralla, e a Porta da Vila, en cuxo arco se garda unha imaxe de Cristo do século XVIII entre outras dúas da Virxe e San Xoán, do século XVI. A inscrición ERA MCCLV IN TEMPOR AF dá o ano 1217 como probábel para a súa construción.
A ponte da Misericordia, ou Ponte Maior, cruza a ría até Covas. Construíuse entre 1462 e 1544 e recebe o nome pola capela da Misericordia, construción renacentista (s. XVII) que se atopa no extremo sur. A ponte conserva dez arcos de pedra de cantería de medio punto, con luces de entre 6 e 7,8 m.
A Praza Maior está presidida polo monumento a Pastor Díaz, recentemente desprazada cara unha esquina.
A igrexa románica de Santa María do Campo (s. XII) ten na portada principal tres pares de columnas co tímpano liso. A torre das campás rematouse no século XVIII e a do reloxo no XIX. No século XV engadíuselle unha capela lateral, no XVI a sancristía e no XVIII a capela do Rosario.
A Igrexa conventual de San Francisco tamén é Monumento Nacional. É gótica (s. XIV mais claustro do XVII). A ábsida ten ventanais altos e estreitos. Na capela gótica de Santo Ildefonso hai un retablo do século XIV. No muro esquerdo da nave atópase o sartego oxival da beata Constanza de Castro, filla de Pardo de Cela.
Poboación [editar]
Con 16.211 habitantes, segundo o censo do IGE no 2010, Viveiro é o terceiro concello con máis poboación da provincia, por detrás de Lugo e de Monforte de Lemos. O mesmo tempo, é o termo municipal máis poboado da comarca, así como o centro de influencia dos concellos limítrofes. A poboación concentrase en tres núcleos principais: Viveiro, Covas e Cileiro, aínda que o crecemento urbanístico tende a unificación dos tres núcleos.
Poboación [editar]
| Censo Total (Habitantes) | 16.108 |
| Menores de 15 anos | 1.953 (12,12 %) |
| Entre 15 e 64 anos | 10.457 (64,92 %) |
| Maiores de 65 anos | 3.698 (22,96 %) |
- Fonte: Instituto Nacional de Estadística
Festas [editar]
- Semana Santa.
- San Roque (Patronais), 15 de agosto.
- Romaría do Naseiro (cuarto domingo de agosto).
- Festas da Virxe do Carme.
Persoeiros de Viveiro [editar]
Galería de imaxes [editar]
- Artigo principal: Galería de imaxes de Viveiro.
-
Vista do porto deportivo, tomada co fondo de Celeiro
-
A canle de saída da zona interna da ría de Viveiro. Ao fondo, Celeiro. Á esquerda, Covas
-
Galerías
Lugares de Viveiro [editar]
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Viveiro vexa: Lugares de Viveiro.
Parroquias [editar]
Notas [editar]
- ↑ Véxase no Galizionario.
- ↑ Datos de 2001 publicados en 2004.
- ↑ Estudios sobre la época céltica en Galicia.
- ↑ Actas de 1891 - Arquivo municipal de Viveiro
- ↑ Enrique Chao Espina. Libro y Guía de Vivero.
- ↑ http://www.cofradiaceleiro.com/gal/portoflota.asp
Véxase tamén [editar]
|
|||||
