Celanova
Coordenadas: 42°09′6.55″N 07°57′24.85″W / 42.1518194°N 7.9569028°W
| Celanova | |
|---|---|
| Casa do concello. | |
| Situación | |
| Xentilicio[1] | Celanovés |
| Xeografía | |
| Provincia | Provincia de Ourense |
| Comarca | Terra de Celanova |
| Poboación | 5.949 hab. (2010) |
| Área | 67,3 km² |
| Densidade | 90,27 hab./km² |
| Entidades de poboación | 18 parroquias |
| Capital do concello | Celanova |
| Política (2011) | |
| Alcalde | Antonio Mouriño Villar (PPdeG) |
| Concelleiros | BNG: 3 PPdeG: 7 PSdeG-PSOE: 3 Outros: 0 - |
| Eleccións municipais en Celanova | |
| Uso do galego[2] (2001) | |
| Galegofalantes | 96,12 % |
| Sitio web oficial | |
| http://www.concellodecelanova.com | |
Celanova é un concello da provincia de Ourense, pertencente á comarca da Terra de Celanova. Limita ó norte cos concellos de Cartelle e A Merca, ó sur con Verea, ó leste coa Bola, e ó oeste con Ramirás e Quintela de Leirado. O concello ten 18 parroquias e 133 entidades de poboación.
Segundo o padrón municipal de habitantes a súa poboación en 2010 era de 5.949 persoas (6.020 en 2009). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é celanovés.
| Evolución da poboación de Celanova - desde 1900 ata 2011 - | ||||||
| 1900 | 1930 | 1950 | 1981 | 2004 | 2009 | 2011 |
| 4.895 | 7.314 | 7.845 | 8.053 | 6.079 | 5.949 | {{{7}}} |
| Fontes: INE e IGE
(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.) |
||||||
Índice |
[editar] Xeografía
[editar] Situación
O concello de Celanova está situado no oeste da provincia ourensá ao sur da capital da provincia, Ourense. Á espera da construción da autovía Ourense-Celanova[3], está comunicado coa capital ourensá pola N-540 que no sentido inverso serve de enlace coa fronteira de Portugal. Ademais tamén se comunica con Xinzo de Limia pola OU-531 atravesando o Monte do Furriolo.
Algúns datos xeográficos son: altitude: 530 msnm / latitude: 42º 09' N / lonxitude: 007º 58' O / superficie: 67,3 km²
[editar] Orografía
No que se refire á cunca natural propia do municipio, Celanova identifícase por ser unha zona de media montaña, con dúas unidades morfolóxicas perfectamente diferenciadas que teñen o seu punto de inflexión na capital do concello a uns 525 metros de altitude. A metade suroccidental, por riba desa cota, é a que alcanza as máximas elevacións, coa Casa da Neve como punto álxido. Pola contra, a metade nororiental, máis poboada, raramente supera os 500 metros de altitude o cal xunto co ríos Sorga e Arnoia, da lugar a unha val agrario moi productivo[4].
[editar] Hidrografía
Os ríos máis importantes que regan o concello son o río Tuño polo suroeste e os ríos Sorga e Arnoia polo norleste. Estes tres ríos nútrense dunha abundante rede de pequenos afluentes e regatos que fai deste concello unha zona rica en auga. Como símbolo desta riqueza a capital do municipio é atravesada por un pequeno regato coñecido co nome de regato da serra o cal baña as antigas terras do Mosteiro de San Salvador.
[editar] Clima
Chove pouco (772 mm, cun mínimo no verán de 66 mm). A oscilación térmica é grande: 24 °C, entre os 7 °C de Xaneiro e os 21 °C de Xullo.
[editar] Demografía
Ao longo da súa historia a poboación do concello de Celanova sempre estivo relacionada co Mosteiro de San Salvador que preside a vila. Neste último século a poboación sufriu variacións constantes xa que a partir da segunda década do século XX o número de habitantes do concello comezou a aumentar ata conseguir ser, en 1940, o segundo concello da provincia en número de habitantes[5]. Despois deste punto, o número de habitantes empezou a sufrir un descenso pronunciado que aínda se mantén na actualidade.
[editar] Historia
En 936 San Rosendo fundou o Mosteiro de San Salvador de Celanova, ao que se lle foron outorgando numerosas doazóns e privilexios. No século XI era o máis poderoso e os seus dominios estendíanse pola Alta Limia, Monterrei e O Ribeiro.
Os irmandiños destruíron as fortalezas de Milmanda e Vilanova dos Infantes. Desde o século XV o mosteiro foi vítima de depredacións por parte dos nobres e tivo que ser recuperado polos Reis Católicos. A partir de 1506, coa adhesión aos mosteiros beneditinos de San Benito El Real de Valladolid, perdeu independencia, se ben foi quen de conservar o seu esplendor.
Celanova sofriu as consecuencias das disputas entre Portugal e España debido á súa proximidade á fronteira. No século XIX, durante o Trienio Liberal, o mosteiro foi exclaustrado e, finalmente en 1837, desamortizado.
En 1927 incorporouse ao concello Vilanova dos Infantes e en 1967 Acevedo do Río.
[editar] Economía
Celanova constitúese en centro comarcal de servizos, sector que ocupa o 40 % da poboación. A industria (30 %) xira en torno á explotación dos recursos locais (madeira, leite, carne, metalurxia) e á construción.
Cultívanse hortalizas, flores, kiwis e legumes. O gando é, sobre todo, porcos e, logo, ovellas, cabras e vacas.
[editar] Patrimonio histórico e artístico
A parte antiga da vila de Celanova está declarada Conxunto Histórico Munumental. O mosteiro de San Salvador de Celanova conta cunha igrexa abacial do século XVI, obra de Melchor de Velasco, dous claustros e as dependencias monacais. A capela de San Miguel é mozárabe.
Moi preto está Vilanova dos Infantes, onde está a torre de Vilanova dos Infantes, torre da homenaxe vestixio do castelo do século XIV derrubado polos irmandiños. Nun outeiro próximo está o castro de Castromao.
En Milmanda, a igrexa parroquial (século XVIII) érguese sobre os restos da torre de Milmanda, castelo do século X.
En Rabal hai unha ermida renacentista. Sobre o río Arnoia, a ponte romana de Freixo conduce ao concello de Cartelle.
[editar] Galería de imaxes
- Artigo principal: Galería de imaxes de Celanova.
[editar] Parroquias
[editar] Lugares de Celanova
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Celanova vexa: Lugares de Celanova.
[editar] Notas
[editar] Véxase tamén
| Artigo nos seus primeiros pasos. Este artigo relacionado cun concello de Galicia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel e contribúe a que a Galipedia mellore e medre. Existen igualmente outros artigos relacionados cos concellos de Galicia (nomenclátor) que precisan de revisión e nos que posibelmente tamén poidas contribuír. |