A Peroxa

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: A Peroxa (homónimos).

A Peroxa
Castelo da Peroxa.
Situación
Xentilicio	peroxense (non oficial)
Xeografía
Provincia	Provincia de Ourense
Comarca	Comarca de Ourense
Poboación	2303 hab. (2009)
Área	54,5 km²
Densidade	42,26 hab./km²
Entidades de poboación	14 parroquias
Capital do concello
Política (2011)
Alcalde	Manuel Seoane Rodríguez (PPdeG)
Concelleiros	BNG: 0 PPdeG: 8 PSdeG-PSOE: 3 Outros: -
Eleccións municipais na Peroxa
Uso do galego (2001)
Galegofalantes	97,60%
Páxina web oficial
http://www.concellodaperoxa.es/

A Peroxa é un concello da provincia de Ourense, pertencente á comarca de Ourense e parte da Ribeira Sacra. Segundo o IGE en 2009 tiña 2.303 habitantes.

Evolución da poboación de A Peroxa (desde 1900 ata 2012)
1900	1930	1950	1981	2004	2009	2011	2012
6.564	7.416	5.929	4.227	2.502	{{{6}}}	{{{7}}}	{{{8}}}
Fontes: INE e IGE (Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Xeografía

O concello, situado na comarca de Ourense, ten 54,5 km². O seu relevo está estruturado en tres zonas: unha de montaña baixa (entre 600 e 800 m), que abrangue as parroquias de Souto, Mirallos, Toubes, Armental e parte de Celaguantes. A topografía é bastante accidentada, formada por numerosas lombas desgastadas pola erosión.

Entre os 400 e 600 metros de altitude están as parroquias de Gueral, Villarrubín e A Peroxa. Esta zona, coñecida como Os Chaos, é máis chaira.

A terceira unidade xeográfica está formada polas terras de val situadas a carón do río Miño e do seu afluente o río Barra, que xunto co río Búbal e o rego de Lentomil, configuran a rede fluvial do concello.

O clima é oceánico con matices meridionais, o que propicia unha vexetación variada, predominando as especies arbóreas autóctonas (piñeiros, carballos, castiñeiros e abeneiros nos vales), mentres que na zona de monte predominan os matos.

Poboación

Censo Total (Habitantes)	2.085
Menores de 15 anos	89 (4.27 %)
Entre 15 e 64 anos	1.168 (56.02 %)
Maiores de 65 anos	828 (39.71 %)

Historia

Atopáronse restos arqueolóxicos paleolíticos, e existen restos de poboados castrexos. Coa romanización de Galicia, construíuse a vía entre Aquas Flavias e Lugo, que posibilitou a formación de novos núcleos de poboación.

Durante a Idade Media foi significativa a presenza do Conde de Ribadavia, que chegou a dominar a maior parte das parroquias que integran o municipio. Tamén foi importante o señorío exercido pola diocese de Ourense, que administrou Vilarrubín e Toubes, mentres que a parroquia de Armental pertenceu ao señorío de don Pedro Losada e a de Beacán ao mosteiro de Santo Estevo de Ribas de Sil.

Xa na Idade Contemporánea, por mor das excesivas cargas fiscais ás que estaba sometido o campesiñado da zona, creáronse nas parroquias de Graices e O Souto organizacións agrarias de carácter revolucionario (agrarismo), coa finalidade de rematar co sistema feudal e combater os abusos dos señoríos, que mantiveron os seus privilexios a través do cobro de cuantiosas rendas en especies até finais da década de 1920.

Patrimonio

Entre o seu patrimonio arquitectónico destaca o castelo da Peroxa, destruído no século XX para construír a nova igrexa parroquial.

A igrexa de San Xinés conta cunha torre barroca con dupla balconada. No retablo da igrexa de Graíces, do século XVII, traballou o escultor ourensán Alonso López.

Entre os pazos e casas grandes destaca a casa da Torre (Graíces), as de Souto e Cinconogueiras e os Pazos de Turbisquedo (convertido nunha casa de turismo rural), Redondelle (Sano Equis), Ansariz (Armental) e o de Láncara.

Festas

Na Peroxa ten lugar a feira os días 3 e 17 de cada mes. Entre a súa gastronomía destaca a carne ao caldeiro de vitela.

A romaría da Virxe das Neves (Graíces) celébrase a primeira semana de agosto.

A romaría da Virxe do Santo Amparo (Carracedo) celébrase o segundo domingo de setembro, nunha pequena capela no Campo do Amparo.

A romaría da Virxe da Saúde (Mirallos) celébrase o terceiro domingo de setembro, nunha ermida no monte de San Nicolás.

A romaría da Virxe do Rosario (Vilarrubín) celébrase o primeiro domingo de outubro.

Galería de imaxes

Artigo principal: Galería de imaxes da Peroxa.

• 

  Igrexa de Graíces.

• 

  Embalse dos Peares.

Lugares da Peroxa

Para unha lista completa de todos os lugares do concello da Peroxa vexa: Lugares da Peroxa.

Véxase tamén

Ligazóns externas

• www.concellodaperoxa.es

Concellos da Comarca de Ourense
Amoeiro	Barbadás	Coles	Esgos	Nogueira de Ramuín	Ourense	O Pereiro de Aguiar	A Peroxa	San Cibrao das Viñas	Taboadela	Toén	Vilamarín