Arteixo

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.


Coordenadas: 43°18′17″N 08°30′16″W / 43.30472°N 8.50444°W / 43.30472; -8.50444

Arteixo
Escudo de Arteixo
Casa do concello de Arteixo.JPG

Casa do concello
Situacion Arteixo.PNG
Situación
Xentilicio[1] arteixán
Xeografía
Provincia Provincia da Coruña
Comarca Comarca da Coruña
Poboación 30.857 hab. (2014)
Área 93,4 km²
Densidade 330,37 hab./km²
Entidades de poboación 13 parroquias
Capital do concello Arteixo
Política (2015)
Alcalde Carlos Calvelo
Concelleiros BNG: 2
PPdeG: 13
PSdeG-PSOE: 4
Outros: TEGA 2
Eleccións municipais en Arteixo
Uso do galego[2] (2011)
Galegofalantes 40,19%
Na rede
www.arteixo.org

Arteixo é un concello da provincia da Coruña, pertencente á Comarca da Coruña. Segundo o IGE en 2014 tiña 30.857 habitantes (15.406 homes e 15.451 mulleres) (en 2012 30.725, 30.255 no 2010, 27.713 no 2007, 26.739 no 2006, 26.272 no 2005, 25.295 no 2004). O seu xentilicio é arteixán/-á.

Xeografía[editar | editar a fonte]

Praia de Sabón en Oseiro.

Limita cos concellos da Coruña, Culleredo e A Laracha. A súa costa está bañada polo Océano Atlántico. As praias máis coñecidas son a de Barrañán e a praia de Alba, en Sabón. Ten unha ampla zona costeira con paseo marítimo, zonas peonís, parques e carril bici.

Demografía[editar | editar a fonte]

Censo total 2014 30.857 habitantes
Menores de 15 anos 4.985 (16,15 %)
Entre 15 e 64 anos 21.524 (69,75 %)
Maiores de 65 anos 4.348 (14,09 %)


Arteixo. Gráfica de poboación dende 1900 a 2011.

División menor: 1.000 habitantes.
Fontes: Instituto Nacional de Estatística[3] e Instituto Galego de Estatística.[4]


Historia[editar | editar a fonte]

No campamento costeiro do Reiro (Chamín) atopáronse as pegadas dunha comunidade mesolítica (10.000-5.000 antes da era actual). Neste xacemento ao aire libre atopáronse materiais de industria lítica: cuarzo e cristal de rocha. Tamén hai algúns restos de cervos, xabaríns ou raspas de peixes. Luís Monteagudo atopou indicios de prospeccións mineiras na época protohistórica e romana. En Rorís (Armentón) atopou seis machados dos chamados de tope. En Arteixo tamén existen achados de petroglifos como o de Borroa.

Da era castrexa os castros existentes no concello foron catalogados en 1981[5]:

A mención documental máis antiga dáse nun documento do tombo do mosteiro de Celanova, datado no ano 942: "in Faro, ex dato tie mee domne Gunterodis, Artasio".

Economía[editar | editar a fonte]

A economía de Arteixo está marcada pola creación en 1965 do polígono de Sabón[6], no que teñen a súa sede empresas como Bonilla a la vista, Leyma, Teais, Inditex (e as súas filiais), La Voz de Galicia, a fábrica de FerroAtlántica ou a Central Térmica de Sabón. Os outros dous polígonos industriais situados no concello son o Polígono de Morás (en construción) e o Porto Exterior de Punta Langosteira. A Refinería da Coruña é outra empresa importante situada entre Arteixo e A Coruña.

O concello pola súa extensión e orografía ten unha importante base forestal e do agro. Plantacións de eucaliptos e piñeiros nas zonas montañosas e un número importante de explotacións agrarias por todo o concello. Outro sector importante son as explotacións mineiras como canteiras a ceo aberto.

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Arteixo.

Parroquias[editar | editar a fonte]

Mapa das 13 parroquias de Arteixo.
Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Arteixo

Armentón (San Pedro) | Arteixo (Santiago) | Barrañán (San Xián) | Chamín (Santaia) | Lañas (Santa Mariña) | Larín (Santo Estevo) | Loureda (Santa María) | Monteagudo (San Tomé) | Morás (Santo Estevo) | Oseiro (San Tirso) | Pastoriza (Santa María) | Sorrizo (San Pedro) | Suevos (San Martiño)

Lugares de Arteixo[editar | editar a fonte]

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Arteixo vexa: Lugares de Arteixo.

Notas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Arteixo Modificar a ligazón no Wikidata