Saltar ao contido

Oleiros

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Oleiros
 Nome orixinal
    Oleiros (gl) Editar o valor en Wikidata
 Nome oficial
Oleiros (gl) dende 1857
Olérios (es) ata 1857 Editar o valor en Wikidata
Imaxe do escudo de armas
Imaxe da bandeira
Logotipo
Imaxe
 Instancia de
 Parte de
 Lista do elemento
Implicados
 Xefe do goberno
Localización
 Situado en
 Bañado por
 Capital
 Comparte fronteira con
 OpenStreetMap
Mapa
 Coordenadas
Cifras e dimensións
 Poboación
26.886 (2001) rexistro civil
27.453 (2002) rexistro civil
28.643 (2003) rexistro civil
29.671 (2004) rexistro civil
30.467 (2005) rexistro civil
31.264 (2006) rexistro civil
31.694 (2007) rexistro civil
32.381 (2008) rexistro civil
33.443 (2009) rexistro civil
33.550 (2010) rexistro civil
34.133 (2011) rexistro civil
34.386 (2012) rexistro civil
34.563 (2014) rexistro civil
34.693 (2015) rexistro civil
35.013 (2016) rexistro civil
35.198 (2017) rexistro civil
35.559 (2018) rexistro civil
36.075 (2019) rexistro civil
36.534 (2020) rexistro civil
36.922 (2021) rexistro civil
37.271 (2022) rexistro civil
37.809 (2023) rexistro civil
38.333 (2024) rexistro civil
38.793 (2025) rexistro civil Editar o valor en Wikidata
 Poboación feminina
   18.694 (2019) Editar o valor en Wikidata
 Poboación masculina
   17.381 (2019) Editar o valor en Wikidata
 Superficie
   43,87 km² Editar o valor en Wikidata
Fontes e ligazóns
Código postal15170–15179 Editar o valor en Wikidata
Código INE15058 Editar o valor en Wikidata
OpenStreetMap346497 Editar o valor en Wikidata
VIAF307144783053243628509 Editar o valor en Wikidata
Freebase/m/09y2v8 Editar o valor en Wikidata
 Páxina WEB
Enciclopedia Galega Universal: 159498 Galiciana: 29307 BNE: XX454374
Wikidata G:Commons C:Commons

Oleiros é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca da Coruña. Segundo o IGE no 2018 tiña 35.559 habitantes (34.963 no 2015, 33.550 no 2010, 31.694 no 2007, 31.264 no 2006, 30.467 no 2005, 29.671 no 2004). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «oleirés/oleiresa».

Xeografía

[editar | editar a fonte]
Unha vista da Coruña dende Bastiagueiro, en Oleiros.

Limita ao norte coa ría de Ares, ao leste cos concellos de Sada e Bergondo, ao sur cos de Cambre e Culleredo e ao oeste co concello da Coruña e coa ría do Burgo, da cal abrangue a costa da marxe dereita oposta á da cidade da Coruña. Está situado no interior da unidade xeográfica chamada Xistos Cristalinos de Bergondo, creada no Precámbrico.

Demografía

[editar | editar a fonte]

É o segundo concello máis poboado da comarca da Coruña e o décimo concello galego en poboación.

Cantidade de poboaciónAno26.00028.00030.00032.00034.00036.00038.00040.000200020052010201520202025OleirosEstatísticas de poboaciónNota: Este gráfico xerouse automaticamente a partir de datos recollidos de Wikidata. Se precisa cambiar ou actualizar algún dos datos, fágao no propio Wikidata.
Censo total (2015) 35.013 habitantes
Menores de 15 anos 5.645 (16.12 %)
Entre 15 e 64 anos 22.677 (64.77 %)
Maiores de 65 anos 6.436 (19,11 %)
Evolución da poboación de Oleiros   Fontes: INE e IGE.
1900 1930 1950 1981 2004 2009 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
6.972 9.115 10.564 15.039 29.671 33.443 34.133 34.386 34.470 34.563 34.693 35.013 35.198 35.559 36.075 36.534
(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Toponimia

[editar | editar a fonte]

Segundo o Padre Sarmiento[1] o topónimo Oleiros fai referencia ás olas en que se celebraban antigamente os soterramentos[2].

Da época da cultura castrexa consérvanse trece castros:[3][4]

Da Idade Media consérvanse poucos restos, entre eles atópase a Igrexa Románica de Dexo do século XII consagrada polo arcebispo Xelmirez no ano 1108.

O castelo de Santa Cruz está situado nun illote na enseada do mesmo nome, no Porto de Santa Cruz. Foi mandado construír por Diego das Mariñas no século XVI para completar o sistema defensivo da baía coruñesa, xunto co castelo de Santo Antón, o castelo de San Diego e o castelo de Santo Amaro. No século XIX foi mercado pola familia Quiroga-Pardo Bazán. En 1939 foi doado pola filla de Emilia Pardo Bazán á arma de cabalaría para organizar colonias dos orfos de guerra civil ata 1978. O castelo quedou abandonado ata 1989 cando foi mercado polo concello. O Castelo de Santa cruz está declarado Ben de Interese Cultural. Actualmente é o Centro de Extensión Universitaria e Divulgación Ambiental de Galicia[5]

Economía

[editar | editar a fonte]
Urbanización de chalés en Montrove.

A economía de Oleiros estivo durante séculos centrada no sector agrario, gandeiro e pesqueiro. No porto de Lorbé existe unha das depuradoras de mexillóns máis importantes de Galiza.

A proximidade á cidade da Coruña fixo medrar a poboación do concello que pasou dunha etapa de cidade dormitorio, nas zonas máis próximas, e de lecer preto das praias. Oleiros é agora un concello residencial e de alta calidade de vida. O concello ten múltiples urbanizacións, zonas de vivendas e equipamento residencial. Nos últimos anos construíronse zonas verdes, zonas peonís e infraestruturas para mellorar a vida diaria no concello. O novo acceso ao concello é a Vía ártabra (AG-13), estrada de alta capacidade que ligará o concello coa autoestrada AP-9.

Patrimonio

[editar | editar a fonte]

O museo dos Oleiros forma parte do Centro Cultural As Torres de Santa Cruz, unha das máis importantes escolas de cerámica popular. Acolle unha colección única en Europa de cerámica popular, e é sede dunha das feiras máis importantes de cerámica tradicional de España, que cada ano acolle centos de ceramistas que expoñen as súas pezas.

[editar | editar a fonte]
Refraneiro
Cantigueiro
  • Ferrolana, por te ver, / pasei o mar da Marola / a pique de me perder.

Lugares de interese

[editar | editar a fonte]
Praia de Santa Cristina.
Praias
Museos
Salas de exposicións
Monumentos

Galería de imaxes

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: Galería de imaxes de Oleiros.

Parroquias

[editar | editar a fonte]
As nove parroquias que compoñen o concello de Oleiros.
Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Oleiros

Dexo (Santa María) | Dorneda (San Martiño) | Iñás (San Xurxo) | Liáns (Santaia) | Maianca (San Cosme) | Oleiros (Santa María) | Perillo (Santa Locaia) | San Pedro de Nós (San Pedro) | Serantes (San Xián)

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Oleiros vexa: Lugares de Oleiros.

  1. Padre Sarmiento (1754-55): Viaje a Galicia, páxs. 67 e 68.
  2. Cabeza Quiles, F.: Os nomes de lugar, p. 3145. Ed. Xerais, Vigo 1992.
  3. PXOM do Concello de Oleiros do ano 2014
  4. Traballo de Comendador Rey, Beatriz. Ferrer Cruz, J. Vázquez Collazo, S. Anuario Brigantino 2007, num .30
  5. O CEIDA -Centro de Extensión Universitaria e Divulgación Ambiental de Galicia-
  6. A Marola é un pequeno illote fronte á costa de Dexo-Serantes, no concello de Oleiros. Lino Lema Bouzas (compilador): Ditos e cantigas mariñeiras. I Encontro de embarcacións tradicionais, Galicia 1993, 7.

Véxase tamén

[editar | editar a fonte]

Outros artigos

[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas

[editar | editar a fonte]