Rianxo

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Coordenadas: 42°39′N 8°49′O / 42.650, -8.817

Rianxo
Escudo de Rianxo
Vila de Rianxo.jpg
Panorámica da vila.
Situacion Rianxo.PNG
Situación
Xentilicio[1] rianxeiro/-a
Xeografía
Provincia Provincia da Coruña
Comarca Comarca do Barbanza
Poboación 11.386 hab. (2015)
Área 58,8 km²
Densidade 193,64 hab./km²
Entidades de poboación 6 parroquias
Capital do concello Rianxo
Política (2015)
Alcalde Adolfo Muíños
Concelleiros BNG: 6
PPdeG: 5
PSdeG-PSOE: 4
Outros: Rianxo en Común 2
Eleccións municipais en Rianxo
Uso do galego[2] (2011)
Galegofalantes 85,73%
Na rede
rianxo.gal
info@concelloderianxo.gal

Rianxo é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca do Barbanza. Linda ó norte cos municipios de Lousame e Rois, ó oeste con Boiro, ó este con Dodro e Catoira a través da ponte sobre o río Ulla, e ó sur coa ría de Arousa. Sitúase a menos de 50 km de Santiago de Compostela e a 150 km da capital de provincia galega máis lonxana: Ourense.

Segundo o IGE no 2015 tiña unha poboación de 11.386 habitantes [3] (11.729 en 2012, 11.780 en 2011, 11.826 en 2010), o que o fai o terceiro concello en poboación da comarca, despois de Ribeira e Boiro. O concello posúe unha densidade de poboación de 197,24 hab./km², e unha superficie de 58,8 km².

O seu xentilicio é rianxeiro/rianxeira.

Xeografía[editar | editar a fonte]

Situación[editar | editar a fonte]

O concello de Rianxo atópase na marxe dereita do río Ulla e da ría de Arousa, a uns 50 km de Compostela. Rianxo fai fronteira polo norte cos concellos de Lousame e Rois, polo sur coa ría de Arousa, polo leste cos concellos de Dodro e Catoira (separada do concello polo río Ulla), e polo oeste co concello de Boiro.

Demografía[editar | editar a fonte]

Censo total 11.386 (2015)
Menores de 15 anos 1.454 (12.77 %)
Entre 15 e 64 anos 7.165 (62.93 %)
Maiores de 65 anos 2.767 (24.3 %)

Evolución da poboación de Rianxo entre 1900 e 2015:

Serie de poboación histórica de Rianxo
(Fonte/s: INE)
Ano 1900 1930 1950 1981 2004 2009 2011 2012 2013 2014 2015
Poboación 8.277 9.461 11.120 12.715 11.582 11.769 11.780 11.729 11.598 11.479 11.386

Cultura[editar | editar a fonte]

Orixinarios da vila son personaxes de tanto peso na cultura galega coma Castelao, Manuel Antonio ou Rafael Dieste, entre outros.

Toponimia[editar | editar a fonte]

O topónimo de Rianxo provén seguramente do latín rivus angulus, «a curvatura do río» (Rivu(m) Ángulu(m) > Riv'ang'lo > Rianxo) dada a forma que describe a ría ao seu paso pola vila. Porén, tamén se especula con que provén de rivus amplus, «río ancho».

Patrimonio[editar | editar a fonte]

A vila de Rianxo destaca polo seu atractivo turístico e cultural. Na parroquia do Araño atópase o meirande hórreo de toda Galicia[4], en canto a lonxitude (36,75 metros a cámara e 37,05 m o celeiro), e capacidade (cámara 109,31 m³, celeiro 59,09 m³). No tocante ao seu atractivo paisaxístico a vila destaca polo esteiro do Ulla, as súas praias e os miradores do Castro Barbudo, Monte Pena e do Pico Muralla dende o que se pode ver as torres da catedral de Santiago de Compostela e incluso as Illas Cíes, na bocana da Ría de Vigo, e inda máis alá, ata preto da costa portuguesa. Rianxo tamén destaca polo seu patrimonio arqueolóxico e cultural. Na vila atópanse númerosas mámoas como Os Campiños; petróglifos, na actualidade están catalogadas 59 estacións rupestres no concello; castros como o do Castriño, o das Sercas ou o de Traba; ademais de igrexas, capelas, ermidas, pazos, hórreos e cruceiros, hai máis de 118 cruceiros catalogados na vila[5].

Etnografía[editar | editar a fonte]

Festas e celebracións[editar | editar a fonte]

Folclore[editar | editar a fonte]

Ademais de polas súas paisaxes e patrimonio, Rianxo tamén é coñecida por A Rianxeira, canción popular galega, convertida nun dos símbolos culturais de Galicia e particularmente representativa do colectivo dos emigrantes popularizada por emigrantes rianxeiros no exterior.

Economía[editar | editar a fonte]

Na vila de Rianxo o sector predominante é o primario no que destacan principalmente a pesca de baixura (sobre todo da sardiña e da xouba), o marisqueo (do berberecho e da ameixa), e o cultivo do mexillón, existindo tamén outras actividades como a agricultura, a explotación forestal, e a gandería. A maior presenza industrial é a conserveira. Nos últimos anos produciuse un notable incremento do turismo que influiu notable e positivamente na economía da vila, chegando nos meses estivais case a duplicarse a poboación. En Rianxo existe unha grande oferta de festas variadas, actos culturais e ofertas deportivas[6].

Política e goberno[editar | editar a fonte]

Casa do concello
Artigo principal: Eleccións municipais en Rianxo.

Adolfo Muíños (BNG) é o alcalde de Rianxo dende xuño de 2011, cando accedeu ao posto tralas eleccións do 22 de maio de 2011. [7]. Nas derradeiras eleccións municipais do 2007, cun 63,77% de participación, o PSdG-PSOE foi o partido máis votado con 3.540 votos (49,73 %) obtendo así a maioría absoluta con 9 edís, o BNG foi o segundo partido máis votado con 1.737 (24,40%) e 4 edís, seguido polo PP con 1.725 votos (24,23%) e 4 edís[8]

Eleccións municipais, 25 de maio de 2003[9]
Partido Votos % Concelleiros
PSOE 4.404 58,88 % 11
PP 1.275 16,47 % 3
BNG 1.178 15,22 % 2
Eleccións municipais, 22 de maio de 2011[10]
Partido Votos % Concelleiros
PP 2.439 36.11 % 6
BNG 2.146 31.77 % 6
PSOE 2.030 30.05 % 5
Eleccións municipais, 27 de maio de 2007[11]
Partido Votos % Concelleiros
PSOE 3.540 49,27 % 9
BNG 1.737 24,18 % 4
PP 1.725 24,01 % 4
Eleccións municipais, 2 de xuño de 2015[12]
Partido Votos % Concelleiros
BNG 2.146 34.38 % 6
PP 1.687 26.80 % 5
PSOE 1.662 26.41 % 4
SON 695 11.04 % 2

Cidades irmandadas[editar | editar a fonte]

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Vexa o artigo principal en: Galería de imaxes de Rianxo
Vila de Rianxo

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Véxase no Galizionario.
  2. Neira, Carlos. "Evolución do uso do galego por concellos". Consultado o 14 de outubro de 2014. 
  3. IGE
  4. http://portelo.rianxo.com/index.php?idMenu=374&idIdioma=2 O hórreo máis grande
  5. Lois M. Blanco, La Voz de Galicia, 4.03.1993.
  6. http://portelo.rianxo.com/index.php?idMenu=151&idIdioma=2 Economía de Rianxo
  7. http://eleccions.crtvg.es/eleccions/historico.php?id=1076 Histórico das Eleccións Municipais nos concellos galegos
  8. http://www.elpais.com/comunes/2007/elecciones/municipales/Rianxo/15/072/ Resultados Elecciones Municipales 2007 - Rianxo en castelán
  9. Eleccións 2003
  10. "Resultados provisionales - Elecciones Municipales 2011 - A Coruña - Rianxo 2011". elecciones.mir.es. Consultado o 2016-06-22. 
  11. Eleccións 2007
  12. "Resultados provisionales - Elecciones Municipales 2015 - A Coruña - Rianxo 2015". elecciones.mir.es. Consultado o 2016-01-14. 
  13. http://www.laopiniondezamora.es/comarcas/2010/07/03/requejo-rianxo-hermanados-virgen-guadalupe/447317.html Noticia en "La Opinión de Zamora" en castelán
  14. http://www.lavozdegalicia.es/hemeroteca/2000/08/15/156298.shtml Noticia en "La Voz de Galicia" en castelán

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Rianxo Modificar a ligazón no Wikidata

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Rianxo

O Araño (Santa Baia) | Asados (Santa María) | Isorna (Santa María) | Leiro (Santa María) | Rianxo (Santa Comba) | Taragoña (San Salvador)