Gondomar

Na Galipedia, a wikipedia en galego.

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Gondomar (homónimos).
Gondomar
Situación
Situacion Gondomar.PNG
Xentilicio[1]: Gondomareño
Xeografía
Provincia: Provincia de Pontevedra
Comarca: Vigo
Poboación: 13.713 hab. (2008)
Área: 74,5 km²
Densidade: 184,07 hab./km²
Entidades de poboación: 10 parroquias
Capital do concello: Gondomar
Política (2007)
Alcalde: Martín Urgal (PPdeG)
Concelleiros: BNG: 5
PPdeG: 7
PSdeG-PSOE: 4
Outros: MOVE 1
Eleccións municipais en Gondomar
Uso do galego[2] (2001)
Galegofalantes: 95,64 %
Sitio web oficial

Gondomar é un concello da provincia de Pontevedra, pertencente á comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2008 tiña 13.713 habitantes. O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é Gondomareño.

Evolución da poboación de Gondomar - desde 1900 ata 2004 -
 1900  1930  1950  1981  2004
  7.842   8.219  9.037  10.009   12.121
Fontes: INE e IGE

(Os criterios de rexistro censal variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)


Índice

[editar] Xeografía

Encóntrase no Val Miñor, entre a serra do Galiñeiro e a ribeira do río Miñor, preto de Vigo e das praias de Nigrán e Baiona. Dá cara á ría de Baiona, estando bordeado polo Pico Castelo e o monte Couxo.

Máis da metade da superficie está destinada a uso forestal, destacando o cultivo de piñeiros, xunto coa flora autóctona en fragas de carballos e castiñeiros. O clima é de temperaturas suaves, con máximas en xullo e mínimas en xaneiro, así como precipitacións elevadas.

[editar] Historia

Os primeiros restos humanos datan do paleolítico inferior, coma os máis de 200 útiles de cuarcita tallada atopados en Chan do Cereixo. En Chaín hai un dolmen, e en Pedra Moura hai petróglifos podomorfos e naviculares. Tamén hai gravados no monte de Santo Antón. Da cultura castrexa data o castro de Xián. No lugar de Cristo María atopáronse machadas de bronce. No monte de San

Hai restos da calzada romana Per loca maritima, mencionada no itinerario de Antonino.

Na idade Antiga estableceuse o poboado de Gundemaro, que segundo o Padre Sarmiento e outros autores, deulle nome ao concello.

En 1149 Áurea Bellida doou unhas terras nas que Afonso VII autorizou a construción do mosteiro de Santa Baia das Donas, convento feminino da orde de San Bieito.

En 1616 Diego Sarmiento de Acuña comandou a defensa de Baiona e do Val Miñor ante os ataques do pirata Drake, polo que Filipe III lle concedeu o título de conde de Gondomar. En 1623 intercedeu, xunto con outros nobres, na adxudicación por parte do rei do voto do reino de Galicia nas Cortes de Castela. Asimesmo, axudou a lograr a concesión da Escuadra de Galicia, que defendía a costa do ataque de piratas e apoiaba a flota do Cantábrico.

Na guerra contra Portugal durante o reinado dos Austrias a vila de Gondomar foi arrasada polos exércitos veciños.

Durante a guerra da Independencia Española os habitantes de Gondomar colaboraron na reconquista de Vigo.

[editar] Patrimonio

A igrexa de santa Eulalia de Donas ten a súa orixe no Mosteiro de Santa Baia das Donas. A igrexa de Peitieros é de orixe románica, pero foi reformada nos séculos XVIII e XIX, mantendo da construción orixinal os muros e a fachada. Nesta mesma parroquia hai un cruceiro, onde se reunían os representantes das distintas parroquias da comarca para parlamentar.

O Pazo do Conde de Gondomar ten a súa orixe no século XIV, sufrindo con posterioridade numerosas reformas. Outras casas grandes son o pazo de Pampillón e o de Villarés, na parroquia de Vilaza, e o Pazo de Mendoza, en Mañufe.

[editar] Galería de imaxes

Artigo principal: Galería de imaxes de Gondomar.

[editar] Lugares de Gondomar

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Gondomar vexa: Lugares de Gondomar.

[editar] Parroquias

Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Gondomar

Borreiros (San Martiño) | Chaín (Santa María) | Couso (San Cristovo) | Donas (Santa Baia) | Gondomar (San Bieito) | Mañufe (San Vicente) | Morgadáns (Santiago) | Peitieiros (San Miguel) | Vilaza (Santa María) | Vincios (Santa Mariña)

[editar] Notas

  1. Véxase no Galizionario.
  2. Datos de 2001 publicados en 2004.

[editar] Véxase tamén


Concellos da Comarca de Vigo Comarca de Vigo
Baiona
Baiona
Fornelos de Montes
Fornelos de Montes
Gondomar
Gondomar
Mos
Mos
Nigrán
Nigrán
Pazos de Borbén
Pazos de Borbén
O Porriño
O Porriño
Redondela
Redondela
Salceda de Caselas
Salceda de Caselas
Soutomaior
Soutomaior
Vigo
Vigo
Ferramentas persoais