A Cañiza

A Cañiza
Casa do Concello.
Situación
Xentilicio	cañicense
Xeografía
Provincia	Provincia de Pontevedra
Comarca	Paradanta
Poboación	6.461 hab. (2011)
Área	108,1 km²
Densidade	61,87 hab./km²
Entidades de poboación	9 parroquias
Capital do concello
Política (2011)
Alcalde	Miguel Domínguez Alfonso (PP)
Concelleiros	BNG: 0 PPdeG: 7 PSdeG-PSOE: 5 Outros: ACCA 1
Eleccións municipais na Cañiza
Uso do galego (2001)
Galegofalantes	95,8 %
Sitio web oficial
http://www.caniza.org

A Cañiza é un concello da provincia de Pontevedra, pertencente á comarca da Paradanta. Segundo o IGE no 2009 tiña 6.583 habitantes (6.719 en 2003). No ano 2004 había 108 estranxeiros no concello.

O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «cañicense».

Evolución da poboación de A Cañiza - desde 1900 ata 2011 -
1900	1930	1950	1981	2004	2009	2011
7.923	7.655	8.186	7.810	6.782	6.583	6.461
Fontes: INE e IGE (Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Xeografía

Limita ao norte cos concellos de Covelo e Melón (este da provincia de Ourense), ao sur con Crecente, Arbo e As Neves, e ao oeste con Salvaterra de Miño, Mondariz e Covelo.

O seu relevo é accidentado, pois está situado entre unha zona de monte baixo da serra do Faro de Avión (situada ao norleste) e o val do río Deva (ao sur). A maior altitude acádase no Alto da Cruz (1.095 m).

A súa rede hidrográfica está formada polos ríos Uma (afluente do Tea), Ribadil e Deva (afluentes do Miño).

Climatoloxicamente está situada en transición entre o clima oceánico e o mediterráneo, segundo a zona.

Historia

Na zona habitou a tribo dos oestrimnios, que foron expulsados polos celtas. Da cultura megalítica quedan diversos restos, como os complexos rupestres de Laxiña das Cruces, Coto da Regueira do Valiño e Casiñas dos Mouros, os complexos megalíticos con gravados de Tomada de Estremadoiro e Coto da Vella, e os complexos megalíticos de Guntín, Aráns, Casiñas dos Mouros e A Cañiza.

Durante a Idade do Ferro o lugar estivo posiblemente habitado polos grovios. Daquela época quedan o castro de Grades, o castro de Monte Coto do Castro, o castro de Coto das Cavadas e o castro de Barreiros.

Logo da romanización as terras do concello foron enmarcadas no conventus Bracarensis. Na Idade Antiga, tralo I Concilio de Braga, as terras quedaron adscritas á diocese de Tui. O mosteiro da Franqueira posiblemente teña a súa orixe nunha ermida do século VI, da época de Martiño de Dumio.

No século IX, durante o reinado de Afonso II de Asturias, as terras do castelo de Sobroso, ao que pertencía o val de Achas, foron incluídas no reino de Galicia.

En 1056 Fernando I dá un privilexio do mosteiro da Franqueira, as súas terras e moradores ao abade Alvito e os monxes beneditinos. En 1147 Afonso VII outorga ao abade Odoario e aos monxes o dereito de coto. En 1293 a orde do Císter constrúe a igrexa de Santa María. Paio de Soutomaior, señor de Salvaterra, doou as terras dos cotos da Franqueira, O Cebreiro, Uma, Sendín e Pintelos, doazón que confirmaron Xoán I e Henrique III. O mosteiro desapareceu como tal en 1835, trala desamortización de Mendizábal.

A vila da Cañiza aparece documentada por primeira vez en 1583. As primeiras edificacións foron canastros (que nesta zona reciben o nome de canizos) feitas polos veciños de Valeixe para atender os cultivos da zona. Logo de construírse a capela do Doce Nome de Xesús, en 1790 o bispo de Tui, Domingo Fernández Angulo, erixiu A Cañiza como parroquia adxunta á de Valeixe, separándose definitivamente en 1815.

Galería de imaxes

Artigo principal: Galería de imaxes da Cañiza.

• 

  Mosteiro de Santa María da Franqueira

• 
• 

  Fonte de San Luís

• 

  Vista aérea.

• 

  Pazo.

• 

  Xámon, típico da Cañiza.

• 

  Muiño tradicional.

• 

  Muíño.

• 

  Capela dos arredores.

Lugares da Cañiza

Para unha lista completa de todos os lugares do concello da Cañiza vexa: Lugares da Cañiza.

Véxase tamén

Bibliografía

• Rodríguez Gómez, G. (coord.): A Cañiza. Pontevedra, 2002. Deputación de Pontevedra. ISBN 84-8457-123-8.

Concellos da Comarca da Paradanta
Arbo	A Cañiza	Covelo	Crecente