Lalín

Coordenadas: 42°39′N 8°6′W / 42.65°N 8.1°W / 42.65; -8.1

Lalín


Casa do Concello.
Situación

Xentilicio^[1]	lalinense
Xeografía
Provincia	Provincia de Pontevedra
Comarca	Comarca do Deza
Poboación	21127 hab. (2011)
Área	326,8 km²
Densidade	64,65 hab./km²
Entidades de poboación	48 parroquias
Capital do concello	Lalín
Política (2011)
Alcalde	Xosé Crespo Iglesias (Partido Popular)
Concelleiros	BNG: 2 PP^deG: 14 PS^deG-PSOE: 4 Outros: PGD:1
Eleccións municipais en Lalín
Uso do galego^[2] (2001)
Galegofalantes	97,84%
Páxina web oficial
http://www.lalin.org

Lalín é un concello da provincia de Pontevedra, pertencente á comarca do Deza. A vila ten unha poboación de 20.409 habitantes (2012)^[3] e divídese entre o núcleo urbano, onde hai máis de 10.000 veciños, e as 52 parroquias do rural. Lalín é a capital e a vila principal da súa comarca e a sétima cidade da provincia, despois de Cangas. O concello posúe unha densidade de poboación de 63,85 hab./km², e unha superficie de 326,8 km², o que o converte no concello máis grande de Pontevedra e o cuarto de Galicia.

O concello de Lalín atópase no nordeste da provincia de Pontevedra; fai fronteira co concellos de Silleda e Vila de Cruces polo noroeste, con Forcarei polo oeste, con Agolada e Rodeiro polo nordeste, con Dozón polo suroeste e co Irixo polo sur, todos eles pertencentes á comarca pontevedresa do Deza agás O Irixo que pertence á provincia de Ourense.

Etimoloxía do topónimo [editar]

O nome de Lalín vén de "Lalino", un colono do Conde de Deza que tivo ao seu cargo as terras nas que, anos máis tarde (980), se erixiu o mosteiro de San Martiño de Lalín de Arriba.

Orixe e historia [editar]

Antiga Casa do concello

En tempos prehistóricos, xa estiveran poboadas estas terras. Así o testemuñan os castros de Donramiro e Goiás, a pouca distancia de Lalín, e mesmo o castro que algúns historiadores sitúan no lugar que hoxe ocupa o parque do aviador Loriga, sobre o que na época sueva se construíu unha torre-fortaleza. Precisamente ao abeiro desta fortaleza medieval xurdiu o casal da Torre, que con outros casais illados formou o primitivo núcleo urbano de Lalín no século XIX. Torre-fortaleza que logo pasaría aos Suárez de Deza-Churruchao, e nos últimos tempos, antes da súa destrución, ao Conde de Lemos. Derrubado en 1846, só quedou en pé ata os primeiros anos deste século a torre da homenaxe, á beira da que se erguía un vello carballo chamado "da manteiga". A finais do XVIII, o lugar da Torre estaba formado por sete casas, nas que se daba comida e aloxamento a moitos feirantes, que concorrían ás dúas feiras mensuais, e aos viaxeiros que transitaban de Ourense a Santiago, e de Lugo a Pontevedra.

En Lalín editáronse os periódicos La Defensa (1905-1909), Verdad y Justicia (1922-1924) e Razón (1933-1934).

A vila de Lalín, formada xa polos casais da Torre, Barrio de Abaixo, Tirabeque, Cacharela, Pontillón e outros, contaba en 1930 con pouco máis de trescentos veciños. Virían logo os anos do desenvolvemento e do progreso, ata converterse nos nosos días na vila máis importante^{[Cómpre referencia]} da Galicia Central.

Demografía [editar]

Censo Total	20.409
Menores de 15 anos	2.442 (11.96%)
Entre 15 e 64 anos	13.116 (64.26%)
Maiores de 65 anos	4.851 (23.76%)

Evolución da poboación de Lalín dende 1877 ata agora:

Evolución da poboación de Lalín (desde 1900 ata 2012)
1900	1930	1950	1981	2004	2009	2011	2012
16.238	17.529	19.001	17.666	20.698	21.216	21.127	{{{8}}}
Fontes: INE e IGE (Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Concentración industrial [editar]

Pode dicirse que, igual que A Estrada é a "capital do moble", Lalín é unha das "capitais da moda" de Galicia. Nos límites do seu territorio podense atopar factorías das seguintes marcas do sector téxtil: