Agolada

Coordenadas: 42°45′46″N 08°01′09″W / 42.76278°N 8.01917°W / 42.76278; -8.01917

Agolada


Casa do concello.
Situación

Xentilicio^[1]	agolense
Xeografía
Provincia	Provincia de Pontevedra
Comarca	Deza
Poboación	2.926 hab. (2011)
Área	147,8 km²
Densidade	21,49 hab./km²
Entidades de poboación	24 parroquias e 165 lugares
Capital do concello	Agolada
Política (2011)
Alcalde	Ramiro Varela Peón (PPdeG)
Concelleiros	BNG: 1 PP^deG: 7 PS^deG-PSOE: 3 Outros: -
Eleccións municipais en Agolada
Uso do galego^[2] (2001)
Galegofalantes	98,95 %
Sitio web oficial
www.agolada.es

Agolada é un concello da provincia de Pontevedra pertencente á Comarca do Deza. O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é agolense.

[editar] Xeografía

[editar] Situación

Limita cos concellos de Palas de Rei, Antas de Ulla (provincia de Lugo), Santiso (provincia da Coruña), Rodeiro, Lalín e Vila de Cruces.

Agolada está situado no centro de Galiza, na punta noreste da provincia de Pontevedra, entre o río Arnego, a serra do Farelo e o río Ulla.

[editar] Orografía

O monte Farelo, con 952,6 metros^[3], e situado na serra do Farelo, é o punto máis alto do concello.

[editar] Hidrografía

O Ulla, que fai de límite norte do concello, é o principal río do concello; en Brocos úneselle o río Arnego antes do comezo do encoro de Portodemouros; o seu outro afluente principal é o río Deza.

[editar] Clima

O clima é oceánico interior, co inverno suave e o verán fresco. As precipitacións anuais son de 1.290 mm.

[editar] Demografía

Segundo o IGE en 2010 tiña 2.995 habitantes (3.875 en 2003).

Evolución da poboación de Agolada - desde 1900 ata 2011 -
1900	1930	1950	1981	2004	2009	2011
4.794	6.432	7.003	4.786	3.678	2.995	2.926
Fontes: INE e IGE (Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Censo Total	3.094
Menores de 15 anos	211 (6.81%)
Entre 15 e 64 anos	1.792 (57.93%)
Maiores de 65 anos	1.091 (35.26%)

[editar] Historia

Desde o século VI, Agolada pertenceu ao Condado do Deza e até o século XIV pertenceu aos Condes de Deza, cando pasou aos Suárez de Deza, máis coñecidos como os Churruchaos. Máis tarde, estas terras pasaron a mans do Conde de Lemos, Pedro Enríquez de Castro.

[editar] Cultura

[editar] Toponimia

O seu nome procede da época romana, combinando dous lexemas latinos: aqua, aquae, "auga" e mais latus, lata, latum (supino do verbo fero, fers, ferre, tuli, latus, "levar"). Así o significado de Aqua Lata sería "auga levada", debido ás conducións hídricas que traían auga doutros lugares. O erróneo desagregamento como *A Golada procede da súa interpretación como locución artigo + substantivo, supoñéndolle na etimoloxía popular un derivado de golada ou golete (unha indumentaria medieval), con posible influencia posterior do barbarismo "La Golada".

[editar] Patrimonio

[editar] Patrimonio arqueolóxico

Atópanse numerosos restos do Megalítico, como o monte das Mámoas, o Tesouro de Agolada, así como machados de pedra. Hai dous castros notorios, o castro de Buxel e o castro de Marcelín.

[editar] Patrimonio arquitectónico

No Monte Farelo hai constancia da existencia noutro tempo dunha capela chamada de San Silvestre. Atópanse varias construcións notorias, aínda que en certo estado de ruína, como a fortaleza dos condes de Borraxeiros, do século XVI, a torre dos Vilar de Ferreirós, a casa de Quintela dos Arias Loureiro e a casa dos Traspenas.

Na vila de Agolada consérvanse os pendellos da feira que se celebra o día 12 de cada mes.

[editar] Etnografía

[editar] Tradición oral

As mociñas da Agolada/ non saben tascar o liño/ e andan porta por porta:/ ¡tásqueme este afuxaliño!

[editar] Economía

[editar] Sector primario

[editar] Agricultura

A economía do concello é eminentemente agraria, sector no que se ocupa o 60% da poboación. As terras máis fértiles, que se dividen en parcelas de tamaño medio superior ao doutras zonas de Galiza, atópanse no fondo dos vales, onde a pendente é menor, a uns 300 m. de altitude. Ademais da agricultura de autoconsumo (millo, hortalizas, centeo e vide), comercialízanse noces, castañas, patacas e trigo.

[editar] Gandería

Nas últimas décadas aumentou a cabana gandeira, especialmente vacas e porcos. Existe unha incipiente industria de transformación da madeira (aserradeiros).

[editar] Galería de imaxes

Artigo principal: Galería de imaxes de Agolada.

Os Pendellos de Agolada
Igrexa de San Cristovo de Borraxeiros
Carmoega
As vinte e catro parroquias que conforman o concello de Agolada.

[editar] Nados en Agolada

Véxase tamén: Categoría:Nados en Agolada.

[editar] Parroquias

Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Agolada

[editar] Lugares de Agolada

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Agolada vexa: Lugares de Agolada.

[editar] Notas

↑ Véxase no Galizionario.
↑ Datos de 2001 publicados en 2004.
↑ Cartografía 1:5000 do Sistema de Información Territorial de Galicia, folla 122-46.

[editar] Véxase tamén

Commons ten máis contidos multimedia na categoría:

Agolada

Concellos da Comarca do Deza
Agolada	Dozón	Lalín	Rodeiro	Silleda	Vila de Cruces

[0] Véxase no Galizionario.

[1] Datos de 2001 publicados en 2004.

[2] Cartografía 1:5000 do Sistema de Información Territorial de Galicia, folla 122-46.

[1]

[2]

[3]

Agolada

Índice