Vilanova de Arousa

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Vilanova.

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Arousa.

Vilanova de Arousa
Casa do concello.
Situación
Xentilicio:	Vilanovés - Arousán
Xeografía
Provincia:	Provincia de Pontevedra
Comarca:	Salnés
Poboación:	10.719 hab. (2009)
Área:	33,7 km²
Densidade:	315,82 hab./km²
Entidades de poboación:	6 parroquias
Capital do concello:
Política (2011)
Alcalde:	Gonzalo Durán (PPdG)
Concelleiros:	BNG: 3 PPdeG: 12 PSdeG-PSOE: 3 Outros: -
Eleccións municipais en Vilanova de Arousa
Uso do galego (2001)
Galegofalantes:	97,88 %
Sitio web oficial
http://www.vilanovadearousa.com

Vilanova de Arousa é un concello da Provincia de Pontevedra en Galicia. Pertence á Comarca do Salnés. A súa poboación a comezo do 2009 era de 10.719 habitantes segundo o IGE.

Xentilicio (véxase no Galizionario) : Vilanovés - Arousán

Historia

Estatua de Julio Camba.

Atópanse restos paleolíticos na praia das Sinas e achados da idade de bronce en Tremoedo e Baión. Ademais hai restos castrexos en Baión, existen referencias escritas ao chamado Castro Lupus, que se cre que estaba no monte Lobeira, e hai un xacemento romano coñecido como a "ponte dos padriños", en Ponte Arnelas. Consérvase tamén un pequeno tesouro de 717 moedas atopado en Tremoedo. A fundación de Vilanova de Arousa data do século VII, cando foi construído o mosteiro de Calogo, do que aínda se conservan as torres do campanario. A vila foi queimada polas incursións normandas da Idade Media, que cobizaban os tesouros da Catedral de Santiago de Compostela.

No século VI, durante a expansión do cristianismo nestas terras, estableceuse unha organización baseada na división en parroquias. Estas son, dentro de Vilanova de Arousa, as de András, Baión, Caleiro, Deiro, Tremoedo e Vilanova. A fundación do mosteiro de Calogo en Vilanova de Arousa, atribuída a San Froitoso no século VII, e a presenza do Castelo de Lobeira, son unha proba da expansión do cristianismo e da necesidade de defender Compostela das incursións estranxeiras, especialmente dos normandos, e de resgardar unhas terras de importancia económica pola explotación mariña e a produción de sal.

Xa entrado o século XII, as posesións da mitra compostelá aumentan, achándose entre elas as igrexas de Baión, Santa María de Caleiro co seu casarío e parte de Deiro. Entre as torres e pazos de Vilanova de Arousa cómpre cita-los sitos en Baión (pazos de Fontán e do Cabido) e na vila (torre de Calago, pazo do marqués de Bolaños -convertido en fábrica de salgadura- e pazo do Cuadrante -casa natal de Ramón María del Valle-Inclán e hoxe en día casa museo). Da fortaleza da rúa Nova, en András, do século XIV, apenas fica unha torre e o pazo construído máis tarde nas súas terras. A orixe deste pazo remóntase ó 1738, construído por Miguel Inclán Santos, de familia vilanovesa de tradición mariñeira, tras regresar enriquecido de América, e cuxa continuidade asegurou no 1751 coa fundación dun vínculo e morgado que lle transferiu á súa irmá, Antonia de Inclán, casada con Pablo del Valle.

No ano 1996 o concello da Illa de Arousa escindiuse do de Vilanova de Arousa, pasando a ter a Illa 15.198 habitantes e Vilanova 10.431.

Recursos

Vilanova ten un litoral costeiro de 20 km e atópase fronte á Illa de Arousa. En canto á importancia de Vilanova como porto pesqueiro, no século XVI abastecía de peixe a Castela e as súas ostras escabechadas eran moi estimadas. O mexillón da ría de Arousa cultívase en bateas. A chegada de cataláns con novas técnicas de aproveitamento dos recursos marítimos orixinou a creación de fábricas de salgado que foron as precursoras das industrias conserveiras actuais, numerosas en toda a comarca e principal fonte de riqueza.

Vilanova de Arousa pertence ó val do Salnés, de cuxa riqueza agrícola dan fe numerosas crónicas dende a idade media. Vilanova forma parte do territorio da Denominación de Orixe Rías Baixas, viño que é producido por numerosas adegas no concello. Destaca pola súa extensión o Pazo Baión.

Cultura

Arquitectura

• Casa natal de Valle-Inclán, do século XVI, declarada Monumento Histórico-Artístico.
• Casa natal dos irmáns Camba, Julio e Francisco, en Vilamaior.
• Pazo da rúa Nova en András.
• Torre de Miranda, en Caleiro.
• Igrexa de Santa María de Caleiro, de orixe románica e que conserva elementos da fábrica medieval (ábsida, canzorros...).
• A danza do abellón.

Lugares de Vilanova de Arousa

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Vilanova de Arousa vexa: Lugares de Vilanova de Arousa.

Galería de imaxes

Artigo principal: Galería de imaxes de Vilanova de Arousa.

• 

  Igrexa.

• 

  Desembocadura do río Currás.

• 

  Ramón María del Valle-Inclán.

• 

  Pazo Baión.

• 

  Monte de Lobeira.

• 

  Vista xeral.

Véxase tamén

Ligazóns externas

• Asociación Cultural Amigos de Valle-Inclán, dedicada a investigación da vida e obra de Valle-Inclán.
• Concello de Vilanova de Arousa.