Vilaboa

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Coordenadas: 42°21′35″N 08°38′18″W / 42.35972°N 8.63833°W / 42.35972; -8.63833

Vilaboa
Bandeira de Vilaboa---Escudo de Vilaboa
CVilaboa.jpg

Casa do Concello.
Situacion Vilaboa.PNG
Situación
Xentilicio[1] vilaboés
Xeografía
Provincia Provincia de Pontevedra
Comarca Comarca de Pontevedra
Poboación 5.848 hab. (2013)
Área 37,54 km²
Densidade 155,78 hab./km²
Entidades de poboación 5 parroquias
Capital do concello San Martiño de Vilaboa
Política (2011)
Alcalde José Luis Poceiro Martínez
Concelleiros BNG: 4
PPdeG: 4
PSdeG-PSOE: 5
Outros: -
Eleccións municipais en Vilaboa
Uso do galego[2] (2011)
Galegofalantes 66,11%
Na rede
http://www.vilaboa.org/
info@vilaboa.org

Vilaboa (do latín villam bonam, 'vila boa') é un concello da provincia de Pontevedra, pertencente á comarca de Pontevedra. Segundo o IGE en 2013 tiña 5.848 habitantes (2.813 homes e 3.035 mulleres). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é vilaboés.

Xeografía[editar | editar a fonte]

O concello, de 37,54 km², atópase no interior da ría de Vigo, na enseada de San Simón. Abrangue 5 parroquias, e ten 61 lugares. Limita ao noroeste con Marín, ao norte e o leste con Pontevedra, ao sur coa ría de Vigo e ao suroeste con Moaña. No concello está a lagoa de Castiñeiras, e en Figueirido nace o río dos Gafos. Outros cursos menores son o río Maior e o rego de Tuimil.

Demografía[editar | editar a fonte]

Os seus 5.848 habitantes están repartidos nas súas cinco parroquias, cunha fortedispersión da poboación notable. Ademais, o concello conta cunha das colonias musulmás máis grandes de Galicia, que ronda as 200 persoas. A capital do concello é O Toural.

Censo total (datos 2011) 5.965
Menores de 15 anos 757 (12,69 %)
Entre 15 e 64 anos 3.816 (63,97 %)
Maiores de 65 anos 1.392 (23,33 %)

Comunicacións[editar | editar a fonte]

O concello está atravesado de norte a sur pola N-550 e de leste a oeste pola N-554. Amais, crúzao a AP-9, partindo do concello a ponte de Rande. Tamén pasa por Vilaboa o eixe atlántico de alta velocidade; antigamente funcionaba a estación de Figueirido.

Historia e patrimonio[editar | editar a fonte]

Os restos máis antigos de asentamentos humanos datan da época dos megálitos. A mámoa do Rei está situada no camiño que rodea o lago de Castiñeiras. Conta con cámara poligonal e corredor de acceso, con tres tramos diferenciados. Ten uns 5.000 anos, e foi restaurado no 2003. Preto del hai 8 mámoas do neolítico. As mámoas da Chan da Cruz foron escavadas en 1972, 1983 e 1984.

Do período castrexo consérvanse os restos dun castro no lugar de Acuña, coñecido como castro de Monte da Croa. Conta con murallas, e nel foron atopados utensilios de uso caseiro. Da época da romanización consérvanse restos da Via XIX do itinerario de Antonino, coñecida como a vía per loca maritima. Desde o medievo, por esa vía discorre a vía portuguesa do camiño de Santiago. O topónimo de Vilaboa ten orixe latina, de Villam Bonam, "Casa de campo boa".

Da Idade Media consérvanse os alicerces do castelo de Santo Adrián de Cobres, ademais de vestixios románicos na igrexa de San Martiño de Vilaboa. O castelo de Uveiras foi construído cara aos séculos XIV e XV e foi destruído pola armada anglo-holandesa en 1702 na batalla de Rande. Atópase a uns 100 m de altitude, e na actualidade consérvanse os alicerces e parte dos muros, cunha altura máxima de 5 m e unha anchura de 1,5 m. A forma adáptase á topografía do terreo, con esquinas en ángulo e un pequeno bastión no lado nordés. O terreo cae en pendente pronunciada cara ao sueste, e en pendente suave cara o nordés. Na zona localizáronse restos de ánforas e cerámica romana.

As salinas do Ulló foron explotadas desde 1694 polo Colexio dos Xesuítas de Pontevedra, sendo privatizadas trala desamortización de Mendizábal. No mesmo lugar construíuse a finais do século XIX un muíño de mareas, do que apenas quedan restos.

Durante o antigo réxime as terras do concello pertencían á xurisdición de Pontevedra, señorío do arcebispado de Compostela. En 1821 constituíronse como concellos Cobres e Vilaboa, que se fusionaron en 1835. En 1925 a parroquia de Domaio (do concello de Moaña) pediu unirse a Vilaboa, mais a proposta non foi adiante ao non xustificarse administrativamente. En 1960 o concello de Pontevedra solicitou a anexión do de Vilaboa, mais o pleno municipal non o aceptou.

Recentemente, vivíronse dous conflitos sociais de certa importancia no concello. Houbo unha forte mobilización veciñal ante a construción do tramo da AP-9 entre a ponte de Rande e Pontevedra. Entre 1997 e 1999 houbo fortes protestas ante o proxecto de construción dunha empacadora de residuos da empresa Sogama en Bértola e Figueirido.

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Galería de imaxes de Vilaboa.

Parroquias[editar | editar a fonte]

Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Vilaboa

Cobres (Santo Adrán) | Figueirido (Santo André) | Santa Comba de Bértola (Santa Comba) | Santa Cristina de Cobres (Santa Cristina) | Vilaboa (San Martiño)

Lugares de Vilaboa[editar | editar a fonte]

Para unha lista completa de todos os lugares do concello vexa: Lugares de Vilaboa.

Notas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Vilaboa Modificar a ligazón no Wikidata


Concellos da Comarca de Pontevedra Comarca de Pontevedra
Barro
Barro
Campo Lameiro
Campo Lameiro
Cotobade
Cotobade
A Lama
A Lama
Poio
Poio
Ponte Caldelas
Ponte Caldelas
Pontevedra
Pontevedra
Vilaboa
Vilaboa