Dozón

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Coordenadas: 42°35′43″N 8°2′48″W / 42.59528°N 8.04667°W / 42.59528; -8.04667

Dozón
Escudo de Dozón
Casa do Concello de Dozón.JPG

Casa do concello.
Situacion Dozón.PNG
Situación
Xentilicio[1] wikt:
Xeografía
Provincia Provincia de Pontevedra
Comarca Comarca do Deza
Poboación 1.328 hab. (2012)
Área 74,2 km²
Densidade 17,9 hab./km²
Entidades de poboación 8 parroquias
Capital do concello O Castro
Política (2011)
Alcalde Adolfo Campos Panadeiros
Concelleiros BNG: 2
PPdeG: 7
PSdeG-PSOE: 0
Outros: -
Eleccións municipais en Dozón
Uso do galego[2] (2001)
Galegofalantes 98,86%
Na rede
Non disponible
dozon@concellos.depontevedra.es

Dozón é un concello da provincia de Pontevedra, pertencente á comarca do Deza. Segundo o IGE en 2012 tiña 1.328 habitantes, o dato deste mesmo ano 2012 arroxa unha sangría demográfica que fai que este concello do interior pontevedrés perda máis do 25% do seu censo con respecto a 2011.

Xeografía[editar | editar a fonte]

O concello está situado no nordeste da provincia de Pontevedra. Limita ao noroeste con Lalín, ao nordeste con Rodeiro, e ao sur co Irixo e Piñor (provincia de Ourense). Con 75 km², é o municipio máis pequeno da comarca do Deza. Ten 8 parroquias e 54 aldeas, sendo a capital O Castro.

Está situado nas terras altas do val do río Deza, na vertente Oeste da Dorsal Occidental Galega, nos contrafortes das serras do Faro e dos montes do Testeiro, a altitude media é superior os 740 m. O teito do concello constitúeo a Pena de Francia, de 914 m. Tamén destacan os montes Cubelos (833 m) a Gándara (870 m), estas elevacións forman a divisoria das augas das concas do Miño e do Ulla, e e Coto da Lebre (770 m).

Neses montes nacen diversos ríos e regatos, que conforman unha extensa rede fluvial. O río Asneiro, tamén chamado Dozón, nace nas proximidades da Pena de Francia. Dá nome á zona, e é popularmente coñecido coma Deza debido a un erro ortográfico na cartografía do século pasado.

Demografía[editar | editar a fonte]

Censo total (habitantes) 1.241
Menores de 15 anos 76 (6,12 %)
Entre 15 e 64 anos 702 (56,57 %)
Maiores de 65 anos 463 (37,3 %)

Evolución da poboación no intervalo 2000 - 2013:


Evolución da poboación de Dozón (desde 1900 ata 2013)
 1900  1930  1950  1981  2004  2009  2011  2012  2013
 2.750  2.636  2.506  2.492  2.030  1.781  1.744  {{{8}}}  {{{9}}}
Fontes: INE e IGE

(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Historia[editar | editar a fonte]

Nun documento do ano 832 hai unha referencia a Dezón, manténdose este topónimo até o século XIII. En 1226 aparece o topónimo actual, nun documento no que Gonzalo Rodríguez subscribe coma primeiro titular o establecemento do arcediagado de Dozón.

No termo municipal está establecido o nacemento do lendario rei Vamba[Cómpre referencia]. No século X converteuse en Real Couto de Dozón por iniciativa do rei Sancho I de León e da súa muller, logrando privilexios coma a exención do pago de impostos. O Real Couto foi orixinariamente señorío da abadesa do mosteiro de San Pedro de Dozón, pero máis tarde converteuse en señorío do abade do mosteiro de Oseira, do que aínda se conservan escudos nalgún dos edificios máis senlleiros da bisbarra.

Durante o reinado de Filipe II, Dozón converteuse en Reguengo.

Patrimonio[editar | editar a fonte]

A vila do Castro aséntase sobre un dos moitos castros fundados na idade de Bronce, dos que aínda se conservan numerosas pegadas. Destacan polo seu bo estado de conservación o castro de San Breixo, en Maceiras, e o de Santa María, na parroquia de Dozón.

Do período da romanización consérvanse súas pontes e restos dunha calzada cara ás terras de Camba.

A igrexa de San Pedro de Vilanova de Dozón é un templo románico do século XII. A igrexa de Santa María de Dozón ten elementos pertencentes ao barroco. Ademais das outras igrexas parroquiais, están as ermidas de San Domingos en Sanguiñedo, a de Santo Amaro e O Pilar, no Sisto, e a da Virxe da Pena de Francia.

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Galería de imaxes de Dozón.

Nados en Dozón[editar | editar a fonte]

Véxase tamén: Categoría:Nados en Dozón.

Parroquias[editar | editar a fonte]

Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Dozón

Bidueiros (Santa María) | O Castro (San Salvador) | Dozón (Santa María) | As Maceiras (San Remixio) | Saa (Santiago) | Sanguiñedo (Santa María) | O Sisto (San Xoán) | Vilarello (Santo André)

Lugares de Dozón[editar | editar a fonte]

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Dozón vexa: Lugares de Dozón.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Véxase no Galizionario.
  2. Datos de 2001 publicados en 2004.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Dozón Modificar a ligazón no Wikidata


Concellos da Comarca do Deza Comarca do Deza
Agolada
Agolada
Dozón
Dozón
Lalín
Lalín
Rodeiro
Rodeiro
Silleda
Silleda
Vila de Cruces
Vila de Cruces