Dozón

Dozón
Casa do concello.
Situación
Xentilicio	wikt:
Xeografía
Provincia	Provincia de Pontevedra
Comarca	Comarca do Deza
Poboación	1328 hab. (2012)
Área	74,2 km²
Densidade	17,9 hab./km²
Entidades de poboación	8 parroquias
Capital do concello	O Castro
Política (2011)
Alcalde	Adolfo Campos Panadeiros (PP)
Concelleiros	BNG: 2 PPdeG: 7 PSdeG-PSOE: 0 Outros: -
Eleccións municipais en Dozón
Uso do galego (2001)
Galegofalantes	98,86%
Páxina web oficial
Non disponible

Dozón é un concello da provincia de Pontevedra, pertencente á comarca do Deza. Segundo o IGE en 2012 tiña 1.328 habitantes, o dato deste mesmo ano 2012 arroxa unha sangría demográfica que fai que este concello do interior pontevedrés perda máis do 25% do seu censo con respecto a 2011.

Evolución da poboación de Dozón (desde 1900 ata 2012)
1900	1930	1950	1981	2004	2009	2011	2012
2.750	2.636	2.506	2.492	2.030	1.781	1.744	{{{8}}}
Fontes: INE e IGE (Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Xeografía

O concello está situado no nordeste da provincia de Pontevedra. Limita ao noroeste con Lalín, ao nordeste con Rodeiro, e ao sur co Irixo e Piñor (provincia de Ourense). Con 75 km², é o municipio máis pequeno da comarca do Deza. Ten 8 parroquias e 54 aldeas, sendo a capital O Castro.

Está situado nas terras altas do val do río Deza, na vertente Oeste da Dorsal Occidental Galega, nos contrafortes das serras do Faro e dos montes do Testeiro, a altitude media é superior os 740 m. O teito do concello constitúeo a Pena de Francia, de 914 m. Tamén destacan os montes Cubelos (833 m) a Gándara (870 m), estas elevacións forman a divisoria das augas das concas do Miño e do Ulla, e e Coto da Lebre (770 m).

Neses montes nacen diversos ríos e regatos, que conforman unha extensa rede fluvial. O río Asneiro, tamén chamado Dozón, nace nas proximidades da Pena de Francia. Dá nome á zona, e é popularmente coñecido coma Deza debido a un erro ortográfico na cartografía do século pasado.

Demografía

Censo total (habitantes)	1.328
Menores de 15 anos	82 (6,17 %)
Entre 15 e 64 anos	743 (55,95 %)
Maiores de 65 anos	503 (37,87 %)

Historia

Nun documento do ano 832 hai unha referencia a Dezón, manténdose este topónimo até o século XIII. En 1226 aparece o topónimo actual, nun documento no que Gonzalo Rodríguez subscribe coma primeiro titular o establecemento do arcediagado de Dozón.

No termo municipal está establecido o nacemento do lendario rei Vamba^{[Cómpre referencia]}. No século X converteuse en Real Couto de Dozón por iniciativa do rei Sancho I de León e da súa muller, logrando privilexios coma a exención do pago de impostos. O Real Couto foi orixinariamente señorío da abadesa do mosteiro de San Pedro de Dozón, pero máis tarde converteuse en señorío do abade do mosteiro de Oseira, do que aínda se conservan escudos nalgún dos edificios máis senlleiros da bisbarra.

Durante o reinado de Filipe II, Dozón converteuse en Reguengo.

Patrimonio

A vila do Castro aséntase sobre un dos moitos castros fundados na idade de Bronce, dos que aínda se conservan numerosas pegadas. Destacan polo seu bo estado de conservación o castro de San Breixo, en Maceiras, e o de Santa María, na parroquia de Dozón.

Do período da romanización consérvanse súas pontes e restos dunha calzada cara ás terras de Camba.

A igrexa de San Pedro de Vilanova de Dozón é un templo románico do século XII. A igrexa de Santa María de Dozón ten elementos pertencentes ao barroco. Ademais das outras igrexas parroquiais, están as ermidas de San Domingos en Sanguiñedo, a de Santo Amaro e O Pilar, no Sisto, e a da Virxe da Pena de Francia.

Galería de imaxes

Artigo principal: Galería de imaxes de Dozón.

• 

  Igrexa de Santa María de Dozón.

• 

  Igrexa de San Xoán do Sisto.

• 

  Capela da Pena de Francia.

Lugares de Dozón

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Dozón vexa: Lugares de Dozón.

Véxase tamén

Concellos da Comarca do Deza
Agolada	Dozón	Lalín	Rodeiro	Silleda	Vila de Cruces