Luís Amado Carballo

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
(Redirixido desde "Luis Amado Carballo")
Luís Amado Carballo
Amado Carballo, Luís.jpg
Datos persoais
Nacemento 2 de maio de 1901
Lugar Pontevedra Galicia Galicia
Falecemento 3 de setembro de 1927
Lugar Pontevedra Galicia Galicia
Soterrado {{{soterrado}}}
Soterrada {{{soterrada}}}
Residencia {{{residencia}}}
Nacionalidade {{{nacionalidade}}}
Cónxuxe {{{cónxuxe}}}
Fillos {{{fillos}}}
Relixión {{{relixión}}}
Actividade
Lingua {{{lingua}}}
Lingua Galego
Período {{{período}}}
Movemento {{{movemento}}}
Xéneros Poesía
Princ. obras {{{obras}}}
Alma mater {{{alma_mater}}}
Estudos {{{estudos}}}
Ocupación {{{ocupación}}}
Profesión {{{profesión}}}
Organización {{{organización}}}
Cargos {{{cargos}}}
[[Ficheiro:{{{sinatura}}}|centro|150px]]
{{{web}}}

Dedicóuselle o Día das Letras Galegas no 1982.

Luís Gustavo Amado Carballo, nado en Pontevedra o 2 de maio de 1901 e finado na mesma cidade o 3 de setembro de 1927, foi un escritor galego. En 1982 dedicóuselle o Día das Letras Galegas.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Placa na súa casa de Pontevedra.
Amado Carballo publicou en El Pueblo Gallego.

Fillo de Luís Amado de la Riega e Consuelo Carballo Pesqueira. Fixo os estudos primarios no Colexio Balmes e o Bacharelato no Instituto Xeral e Técnico. O 27 de febreiro de 1912 participou nun recital declamando o poema "Un vello paroleiro" de Heliodoro Fernández Gastañaduy. En 1918 comezou a estudar Filosofía e Letras na Universidade de Santiago de Compostela, mais non os rematou.

O 25 de xaneiro de 1919 publicou o relato en lingua castelá "El emigrado" na revista viguesa Vida Gallega. Dous meses despois, o 31 de marzo, publicou no Diario de Pontevedra o soneto "Amanecer", tamén en castelán. En xuño dese ano publicou neses dous periódicos o relato "El Peregrino", baseado no texto do Romance de Don Gaiferos. Dese mesmo mes é o poema "La Estadea". Tamén no Diario de Pontevedra publicou outros poemas de carácter modernista, como "Aurora de Nácar" ou "Tríptico a Tórtola Valencia". "La Romería", publicado o 15 de xullo en Vida Gallega, é un relato costumista que conta a visita dunha rapaza coa súa avoa a unha ermida.

En setembro de 1919 marchou a Madrid coa idea de continuar os estudos. Alí leva unha vida bohemia e asiste a algúns parladoiros literarios, como relata no artigo "Remember of Pombo", publicado no xornal Galicia en 1923. Intentou dedicarse ao xornalismo sen moito éxito. Publicou o relato "Guerrilleros de antaño" en La Tribuna e enviou críticas de arte ao Diario de Pontevedra. Mandou tamén poemas en castelán á revista Parábola de Burgos e a España de Madrid.

O 5 de decembro de 1920 publicou o conto "Supersticeón" no voceiro A Nosa Terra, adicado a Castelao. No relato hai unha querencia por crenzas espiritistas e polo ocultismo. De carácter similar é o artigo "O culto da vaca astral en Galicia", publicado na mesma revista o 31 de maio de 1921, que foi contestado por Vicente Risco. En setembro dese mesmo ano escribiu en castelán o prólogo do libro Mágoas de Xoán Vidal Martínez, co que en 1922, de regreso en Pontevedra, fundou a revista Alborada, da que saíron catro números. No terceiro deles, publicado en xullo, saíu o seu relato "Maliaxe", e no cuarto apareceron os textos "O iris dinámico" e "Esfinxes".

En novembro de 1923 apareceu a súa noveliña Os probes de Deus no quinto volume da revista Lar, cunha portada deseñada por Camilo Díaz Baliño. Nela nárranse en nove cadros as fins das vidas de nove persoas nun asilo de anciáns. Traduciu do francés tres poemas do autor postsimbolista Paul Fort: "Pregaria ao santo silenzo", "O máis ledo dos lieds e "A moza que morreu enamorada", publicados n' A Nosa Terra o 1 de novembro de 1923. Traduciu tamén a Francisco de Asís ("Canto do irmán Sol"), Rainer Maria Rilke ("A unha amiga") e a Alfonsina Storni ("¿Verdade?").

En 1924, despois de exercer de mestre con carácter interino, ingresou como redactor de La Concordia en Vigo e despois en El Pueblo Gallego. Neles fixo artigos xornalísticos de opinión sobre a actualidade política estatal e internacional, así como dos problemas galegos. Desde a prensa tivo novas discusións con Vicente Risco. En 1925 retomou os estudos de Filosofía e Letras. En 1927 titulouse como Mestre, nese mesmo ano publicou Proel.

O 10 de decembro de 1924 casou con María López Fernández, filla do pintor e violinista Benigno López Sanmartín. Morreu na súa viña natal aos vinte e seis anos a consecuencia da tuberculose. Foi soterrado no camposanto de San Amaro.

Obra[editar | editar a fonte]

Pese a ser tamén autor en prosa, Amado Carballo é coñecido fundamentalmente pola súa creación poética de vangarda e como fundador do hilozoísmo. Malia finar novo, tivo moita aceptación lírica no seu tempo. A súa poesía, influída polas vangardas europeas e americanas, ofrece unha mestura das imaxes vangardistas coas formas tradicionais galegas (octosílabo). O elemento cromático está moi presente en toda a súa obra en verso, da cal a grande protagonista é a paisaxe, especialmente da ría de Pontevedra, unha paisaxe que o autor quere presentar humanizada mediante o uso de prosopopeas. A poesía de Amado Carballo está enormemente conectada cos sentidos, tecendo os poemas con metáforas.

Prosística[editar | editar a fonte]

Poética[editar | editar a fonte]

Recompilacións[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

Predecesor:
Vicente Risco
Día das Letras Galegas
1982
Luís Amado Carballo
Sucesor:
Manuel Leiras Pulpeiro