Orquestra Sinfónica de Galicia

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Orquestra Sinfónica de Galicia
Orquestra Sinfónica de Galicia e Coro, Ensaio Tristán e Isolda, Palacio da ópera, A Coruña 1.JPG
Ensaio da orquestra e coro da OSG.
AlcumeOSG
PaísGalicia Galicia
CidadeA Coruña
TeatroPalacio da Ópera
Anos de actividadeDende 1992
Tipo de formaciónOrquestra sinfónica
XéneroMúsica sinfónica, ópera
EnderezoPalacio da Ópera
15004 A Coruña
FundadorConcello da Coruña
Membros actuaisDima Slobodeniouk (director)
Víctor Pablo Pérez (director honorario)
Circunstancias de creación
1992
Efectivo~90 músicos
Distincións honoríficasPremio da Cultura Galega
Sitio webSitio web oficial

A Orquestra Sinfónica de Galicia (OSG) foi creada en 1992 polo Concello da Coruña. Ten a súa sede no Palacio da Ópera da Coruña. Dende a tempada 2013-14, o director ruso Dima Slobodeniouk ocupa o cargo de director musical da orquestra coruñesa, mentres que o burgalés Víctor Pablo Pérez ocupa o posto de director honorario logo de veinte anos á fronte da orquestra herculina. A OSG ofrece unha tempada sinfónica de concertos anual e adoita participar na Tempada Lírica da Coruña, tamén ten participado nos principais festivais musicais de música clásica da cidade herculina, como os desaparecidos Festival Mozart e o Festival de Ópera da Coruña.

Levou a cabo xiras por Alemaña e Austria, e ofreceu concertos nas mellores salas e ciclos de concertos de España. En 2007 realizou a súa primeira xira por Sudamérica, que a levou a escenarios de Chile, Arxentina, Brasil e Uruguai, mentres que a finais de 2009 presentouse no famoso Musikverein de Viena. En 2007 foi nomeada para os Premios Grammy.[1]

A Orquestra Sinfónica de Galicia creou, á súa vez, o Coro da OSG, a Orquestra de Cámara (cuxo director musical e artístico é Massimo Spadano, concertino da OSG), a Orquestra Nova, a Escola de Práctica Orquestral, os Nenos Cantores da OSG e o Coro Novo da OSG.

Historia e características[editar | editar a fonte]

Inicios[editar | editar a fonte]

A Orquestra Sinfónica de Galicia ofreceu o seu primeiro concerto no Palacio da Ópera da Coruña, escenario que se converteu na súa sede principal.

A Sinfónica de Galicia xurdiu por iniciativa do daquela alcalde da coruña Francisco Vázquez logo da súa visita á cidade estadounidense de Baltimore no ano no que a Baltimore Symphony Orchestra celebraba o seu 50 aniversario, xurdindo deste xeito a idea de crear unha gran orquestra seguindo o modelo doutras cidades europeas para facer da Coruña un referente musical. O primeiro paso na creación da orquestra foi a construción da súa sede actual, o Palacio da Ópera da Coruña.[2] Logo dun proceso selectivo no que participaron 968 músicos de todo o mundo, foron seleccionados 75 profesores (37 mulleres e 38 homes) procedentes de Alemaña, Irlanda, Estados Unidos, China, Canadá, Francia, República Checa, Rusia, Islandia, Romanía, Polonia, Bélxica e Reino Unido.[3] Sabas Calvillo foi nomeado director titular da nova orquestra, metres que o compostelán Maximino Zumalave foi o principal director convidado e Rogelio Groba o compositor asociado da agrupación coruñesa.[4]

O 4 de maio de 1992 a orquestra realizou o seu primeiro ensaio no Palacio da Ópera, e o día 15 dese mesmo mes ofreceu o seu primeiro concerto nun Palacio da Ópera cheo e coa presenza no palco de autoridades de, entre outros, o alcalde herculino e o daquela presidente da Xunta de Galicia Manuel Fraga.[2][3] Neste primeiro concerto, baixo a dirección de Sabas Calvillo, a OSG interpretou na primeira parte Ultreia de Rogelio Groba[a] e o Concerto para violonchelo de Dvořák interpretado por Mischa Maisky,[b] e na segunda Espacio de espejo de Tomás Marco[c] e Cadros dunha exposición de Mussorgsky, ás que lle seguiron varias propinas de Mozart, Vives, Giménez, Soutullo e Vert.[5]

Etapa con Víctor Pablo[editar | editar a fonte]

Víctor Pablo Pérez foi director da OSG durante 20 anos.

Víctor Pablo Pérez foi o seu director titular dende 1993 logo de diversos problemas xurdidos na institución e que levaron a un cambio de director despois de menos dun ano da súa creación. O director burgalés estivo á fronte da orquestra ata a tempada 2012-13.[6]

En 1995, con Víctor Pablo Pérez, a Orquestra Sinfónica de Galicia realizou a súa primeira xira internacional, que a levou aos escenarios de Alemaña e Austria, tocando no emblemático Konzerthaus de Viena. En 1998 regresou aos escenarios xermanos cunha nova xira que a levou, xunto co Orfeón Donostriarra a Hamburgo, Colonia, Hannover ou Düsseldorf, entre outras cidades alemás.[1] Ese mesmo ano naceu na Coruña o Festival Mozart, do cal a OSG foi a súa orquestra residente ata a súa derradeira edición en 2014. A OSG tamén foi a orquestra residente do Festival Rossini de Pésaro dende 2003 até 2005.[6]

En 1998 a OSG creou o Coro da OSG, que debutou nun concerto coa daquela denominada Escola de Práctica Orquestral da OSG (na actualidade Orquestra Nova da OSG) o 21 de marzo dese mesmo ano baixo a dirección de James Ross.[7]

En 2003, a OSG foi convidada a participar como orquestra residente do Festival Rossini en Pésaro (Italia) da man do director artístico do festival, o director italiano Alberto Zedda. A orquestra coruñesa debutou coa representación de Semiramide de Gioachino Rossini no programa inicial no que participaron Darina Takova, Daniela Barcellona, Gregory Kunde e Ildar Abrazakov, e participou tamén na produción de Il viaggio a Reims, na que participaron cantantes noveis.[8] En 2007 realizou unha xira por América do Sur, visitando entre outros países Arxentina, onde recibiu o Premio da Crítica Arxentina polos dous concertos que ofreceu en Buenos Aires. Ese mesmo ano foi nomeada para os Premios Grammy pola súa gravación Concierto barroco xunto co guitarrista cubano Manuel Barrueco para o selo EMI Classics. En 2009 unha nova xira por Europa central levou á OSG ao escenario da Musikverein de Viena.[1]

En 2010 recibiu o Premio da Cultura Galega de Música na súa primeira edición "pola súa traxectoria vencellada á creación, consolidación e expansión da música galega, dentro da comunidade e no exterior",[9] logo de ser proposta polo Real Academia de Belas Artes Nosa Señora do Rosario e membros do xurado.[10] Ese mesmo ano, o 11 de setembro acompañou, baixo a batuta do irlandés David Brophy, ao gaiteiro galego Carlos Núñez xunto co grupo irlandés The Chieftains na Praza do Obradoiro de Santiago de Compostela no marco do festival Camiño da Música do XACOBEO 2010, no que foi o primeiro concerto sinfónico do gaiteiro en Galicia.[11]

O 28 de decembro de 2012 fallecía repentinamente Simon Levey, principal de percusión e timbaleiro da orquestra coruñesa, a súa morte marcou o concerto de Nadal, que a orquestra lle adicou, como Víctor Pablo anunciou por megafonía dende o podio antes do seu comezo, e abrindo o concerto coa música de Negra sombra de Xoán Montes.[12][13] Era a primera morte dunha das persoas integrantes da orquestra na súa curta historia.

No 2013 a OSG entrou no catálogo do selo alemán Deutsche Grammophon coa gravación da zarzuela Cádiz de Chueca e Valverde, baixo a dirección de Víctor Pablo Pérez.[14]

Nova etapa[editar | editar a fonte]

O director ruso Dima Slobodeniouk foi nomeado director titular da OSG en 2013.

O 2 de novembro de 2012 debutou á fronte da Orquestra Sinfónica de Galicia cun concerto no Palacio da Ópera da Coruña. O 13 de febreiro de 2013 foi presentado polo alcalde da Coruña, Carlos Negreira, como director titular da OSG, sucedendo no cargo a Víctor Pablo Pérez.[15][16] O nomeamento de Slobodeniouk pola orquestra galega supón un impulso á presenza da OSG no ámbito internacional, así como unha aposta pola renovación do repertorio e a captación de novos públicos.[17] O 4 de outubro de 2013, inaugurando a tempada 2013-14, dirixiru o seu primeiro concerto como titular da orquestra coruñesa cun programa no que se escoitaron a Sinfonía clásica de Sergei Prokofev e a Fantasía en dó maior de Robert Schumann coa violinista norueguesa Vilde Frang na primeira parte, e a Sinfonía fantástica de Hector Berlioz na segunda.[18] En setembro de 2013 a orquestra participou no derradeiro Festival de Ópera da Coruña, interpretando Lucia di Lammermoor de Donizetti e Tristan und Isolde de Wagner en versión de concerto,[19] o ano seguinte o festival foi substituído por unha tempada lírica anual de setembro a xuño con representacións operísticas, recitais e outras actividades, na que participa a orquestra heculina.[20]

En 2014 a entidade presentou o proxecto social ReSuena, que comezou a súa actividade no Centro Cívico de Monte Alto,[21] e que o ano seguinte ampliou a súa actividade ao CEIP Alborada logo do acordo de patrocinio asinado coa entidade bancaria ABANCA.[22]

Os días 21 e 22 de xuño de 2014 estreouse no Palacio da Ópera da Coruña o espectáculo Torre de Breoghán, unha colaboración co grupo folk coruñés Luar na Lubre, con arranxos de Nani García e dirección musical de Diego García, e que foi registrado nun dobre CD e DVD. O líder do grupo, Bieito Romero, definiou o proxecto como:[23][24]

... soño cumprido, un proxecto inspirado na historia da nosa cidade cunha das mellores orquestras españolas e europeas. Trátase de ofrecer calidade a través da maridaxe dos referentes galegos a nivel musical.

En 2015 a OSG tivo que facer fronte a unha redución orzamentaria ao deixar de percibir do Concello da Coruña 550 000.[25]

Na tempada 2016-17 a Orquestra Sinfónica de Galicia celebrou o seu 25º aniversario cunha tempada de 36 concertos de abono (25 de "abono venres" e 11 de "abono sábado"), incluídos dous concertos especiais os días 15 e 17 de maio de 2017 coincidindo co 25 aniversario do primeiro concerto da agrupación.[26] No primeiro concerto do ano 2017 dedicoulle un emocionado homenaxe a David Ethève, que foi o seu violoncello principal desde a fundación da orquestra en 1992 até a súa morte, o 9 de decembro de 2016.[27] No mes de abril de 2017 a OSG gravou no Palacio de la Ópera da Coruña con obras para violín de Igor Stravinskii co violinista Ilya Gringolts e a batuta de Dima Slobodeniouk co selo sueco BIS Records.[28]

En 2018 fíxose público que Slobodeniouk renovaría o ano seguinte por tres anos máis, ampliando a súa vinculación coa orquestra herculina ata o ano 2022.[29]

O 8 de marzo de 2019 falecía na Coruña o trombonista Petur Eiriksson, un dos membros fundadores da orquestra vítima dun cancro, converténdose no terceiro membro en exercicio falecido da orquestra.[30]

Directores[editar | editar a fonte]

O OSG con Ainhoa Arteta baixo a dirección de Víctor Pablo Pérez en 2013.
Trailer da OSG.

O primeiro director da orquestra herculina foi Sabas Calvillo, aínda que por problemas xurdidos na institución este foi remprazado meses máis tarde por Víctor Pablo Pérez, quen exerceu de director titular durante vinte anos, converténdose na persoa que dirixiu a orquestra durante máis tempo na súa historia.[6] En 2013 o director ruso afincado en Finlandia Dima Slobodeniouk foi nomeado director titular da OSG,[31] pasando Víctor Pablo a ser o seu director honorario.[32] Entre 2010 e 2013 o principal director invitado da orquestra foi o galardoado co Premio Príncipe de Asturias das Artes Jesús López Cobos, quen colaborou ininterrompidamente coa orquestra coruñesa dende o ano 2000.[33][34]

Coro da OSG[editar | editar a fonte]

O Coro da OSG naceu no ano 1998 e ese mesmo ano debutou nun concerto coa daquela denominada Escola de Práctica Orquestral da OSG (na actualidade Orquestra Nova da OSG) o 21 de marzo dese mesmo ano baixo a dirección de James Ross. Dende a súa creación está dirixido por Joan Company, que ocupa tamén o posto de director artístico do proxecto coral da orquestra herculina. O Coro da OSG ten participado no Festival Mozart, o Festival de Ópera da Coruña, entre outros festivais e ciclos de concertos. A primeira xira internacional da agrupación tivo lugar en 2003, con concertos nas cidades portuguesas e Porto e Lisboa.[7][d]

Outros proxectos[editar | editar a fonte]

Son Futuro[editar | editar a fonte]

Son Futuro é o nome do proxecto educativo desenvolvido pola OSG, integrado pola Orquestra Nova da OSG, o Coro Novo, a Orquestra de Nenos e os Nenos Cantores.[33] Ademais o proxecto busca a difusión da música entre o estudantado a través de concertos didácticos con concertos con programas musicais adaptados,[35] ou os "concertos en familia".[36]

Orquestra Nova da OSG (OJSG)

A Orquestra Nova creouse en 1994 para completar a formación musical de mozas e mozos instrumentistas participando en concertos sinfónicos e óperas, chegando a participar como orquestra de foso no Festival Mozart da cidade herculina baixo a batuta do director italiano Alberto Zedda, ou colaborando coa OSG na interpretación da Oitava Sinfonía de Mahler. Ao longo da súa historia ten tocado en Madrid, Donostia, Murcia, Valencia, entre outras cidades galegas e españolas. A actividade da OJSG céntrase en tres encontros orquestrais anuais, e ofrece clases cos músicos da OSG ou clases maxistrais con solistas. O seu director académico é o percusionista da OSG Alejandro Sanz Redondo, mentres que o director artístico é o italiano Pietro Rizzo.[37]

Orquestra de Nenos (ONSG)

A Orquestra de Nenos naceu en decembro de 2010, cando se realizaron as probas de selección en Culleredo, no Conservatorio profesional de música Xan Viaño de Ferrol, e na Escola Municipal de Música da Coruña. O debut da formación, integrada exclusivamente por cordas, tivo lugar poucos meses despois, en abril de 2011. Está integrada por 83 nenas e nenos de idades comprendidas entre os 6 e os 15 anos e os seus directores son os violinistas Jorge Montes e Enrique Iglesias Precedo.[38][39]

Nenos Cantores

O nacemento dos Nenos Cantores da OSG remóntase ao ano 2000, cando fixeron a súa presentación interpretando a Terceira Sinfonía de Mahler xunto coa OSG e a dirección de Víctor Pablo Pérez. Dende a súa fundación ten cantado coa Sinfónica de Galicia, tanto repertorio sinfónico como operístico, e ten dado concertos a capella en distintos puntos da xeografía galega e española. Dende a súa creación está dirixido por José Luis Vázquez e integrado por 50 nenas e nenos de edades comprendidas entre os 10 e os 14 anos.[40]

Coro Xove

Creado en 2005, o Coro Xove foi o último dos proxectos vocais de Son Futuro. Consta de 35 integrantes de idades comprendidas entre os 13 e os 21 anos. A parte de realizar concertos en solitario en distintos puntos da xerografía galega, o Coro Xove ten colaborado tamén en concertos co Coro e a Sinfónica de Galicia, e en 2017, co gallo do Día das Letras Galenas cantou coa Real Filharmonía de Galicia baixo a dirección de Maximino Zumalave, e dende 2015 participa xunto cunha banda de rock nas Festas de María Pita. Actualmente o seu director é Daniel García Artés, sendo dirixido con anterioridade por José Antonio García Mato, Fernado López Briones y José Ramón Rodríguez Castellanos.[41]

Repertorio[editar | editar a fonte]

Recuperación de personalidades galegas[editar | editar a fonte]

Dende os seus inicios a OSG ten desenvolvido un importante labor de recuperación e posta en valor da obra de personalidades da composición galegas mediante a inclusión das súas composicións nos seus programas anuais,[42] dando a coñecer música galega abandonada e esquecida durante décadas dentro e fóra de Galicia, en palabras de María Pilar Alén:[43]

Resulta chamativa a falta de referencias á música e aos músicos galegos en enciclopedias, dicionarios e estudos máis especializados no curso deste século.

— María Pilar Alén

Xa no primeiro concerto da súa historia a orquestra coruñesa incluíu a composición de Rogelio Groba Ultreia.[5] De todas as personalidades galegas, Andrés Gaos foi a que máis relevancia acadou na programación da orquestra nos seus dez primeiros anos de historia, gozando dunha presenza regular e frecuente no repertorio neste período segundo sinala Aránzazu García Escudero, quen contabilizou un total de 26 interpretacións de cinco obras distintas do compositor herculino,[44] salientando a estrea da súa ópera Amor vedado en 2009. Ademais a OSG ten rexistrato tamén a integral da obra sinfónica de Gaos en CD, favorecendo a edición das súas partituras, aínda que non foi o único compositor galego cuxa obra rexistrou a orquestra herculina, tendo gravado tamén obras de Balboa e Macías Alonso.[45]

A maior parte das obras de personalidades galegas interpretadas nos dez primeiros anos de existencia da orquestra foran escritas por compositores nados no século XX. De feito dos 18 compositores galegos interpretados entre 1992 e 2002, nove naceron a mediados do século XX. O repertorio galego da orquestra presenta trazos ben diferenciados que van desde as referencias á música popular ata o universalismo con tendencia a linguaxes máis modernas.[46]

Estreas[editar | editar a fonte]

Tempada Data Compositor Composición Director
2007–08 11-01-2008 Wladimir Rosinskij Cello Concerto Tuomas Ollila
04-04-2008 Joam Trillo Festa na lembrança Rubén Gimeno
2008–09 13-03-2009 Sergio Moure de Oteyza Admonitum Víctor Pablo Pérez
17-04-2009 Eduardo Soutullo They Hear no Answering Strain Josep Pons
24-04-2009 Antoni Ernest Sebastià Angelus Novus José Ramón Encinar
2009–10 13-11-2009 Fernando Alonso Suite latinoamericana Miguel Harth-Bedoya
19-02-2010 Juan Vara Noche más allá de la noche Pablo González
23-04-2010 Tomás Marco Symphony No. 9 'Thalassa' Víctor Pablo Pérez
2010–11 11-02-2011 Fernando Buide Antiphones Pietari Inkinen
18-06-2011 Octavio Vázquez Ewiges blaues licht Víctor Pablo Pérez
2011–12 05-11-2011 Fernando Alonso Diálogos en la penumbra Pietro Rizzo
11-11-2011 David Vayo Wellspring Michal Nesterowicz
18-11-2011 Fernando Buide Lingua de escuma Miguel Harth-Bedoya
2012–13 19-10-2012 Federico Mosquera Three Symphonic Movements Víctor Pablo Pérez
26-10-2012 Eligio Vila Symphonic Meditations Guillermo García Calvo
05-01-2013 Wladimir Rosinskij Taimyr Pietro Rizzo
01-02-2013 Javier Martínez Campos Cliffs of Moher Josep Pons
2016–17 13-01-2017 Xabier Mariño Paisaxes escuras Ivan Volkov[47]
2018–19 06-06-2019 Gabriel Bussi La tribuna[e] Josep Pons[48]

Recoñecementos[editar | editar a fonte]

  • Medalla de Ouro da Real Academia Galega de Belas Artes.
  • En 2007 foi nomeada para o Grammy á mellor gravación de música clásica por Concierto barroco xunto co guitarrista cubano Manuel Barrueco para o selo EMI Classics.[1]
  • Premio Cultura Galega da Música (2010).[49]
  • Premio Solidarios ONCE (2015).[49]
  • O 14 de febreiro de 2017, a antiga rúa Cabo Santiago Gómez era rebautizada co nome da orquestra. En abril de 2016 o alcalde da cidade Xulio Ferreiro anunciara a intención do goberno municipal de mudar o nome da rúa que desemboca no Palacio da Ópera (sede da OSG) como recoñecemento ao labor da institución, e logo de ser levada ao pleno municipal a proposta foi aprobada por unanimidade.[50]
  • En 2015 foi nomeada para o Classical Next Award pola innovación tecnolóxica da canle en YouTube, así como os concertos en streaming.[1]

Discografía[editar | editar a fonte]

Na súa discografía para selos coma EMI, Decca, Deutsche Grammophon, Sony, BIS Koch, Naïve, BMG e Arts figuran nomes coma os de Peter Maag, Antônio Meneses, Manuel Barrueco (con quen foi proposta para o premio Grammy no 2007 polo mellor ábum clásico do ano), María Bayo, Plácido Domingo, Juan Pons ou Ewa Podles entre outros.[51][28]

Administración[editar | editar a fonte]

Xerencia[editar | editar a fonte]

A Orquestra Sinfónica de Galicia está xestionada directamente polo Consorcio para a Promoción da Música, un organismo dependente do Concello da Coruña cuxa finalidade é a de promover todo tipo de actividades musicais e no que a persoa que ostenta a súa presidencia sempre é a mesma titular da alcaldía da cidade herculina.[52][53]

Dende a súa formación seis persoas ocuparon o posto de xerente da orquestra, o primeiro foi Juan Bosco, que axiña sería substituído por Enrique Rojas, que chegaría xunto con Víctor Pablo Pérez procedentes da Orquesta Sinfónica de Tenerife.[54] Andrés Lacasa é o xerente da institución dende 2011, sendo ademais a persoa que máis tempo estivo á fronte da orquestra herculina.

  • Juan Bosco Gutiérrez (1992)[55]
  • Enrique Rojas (1993-1999)[55]
  • Patrick Alfaya (1999-2006)[54]
  • Félix Palomero (2006-2009)[56]
  • Oriol Ponsa (2009-2011)[57]
  • Andrés Lacasa (2011-)[58]

Financiamento[editar | editar a fonte]

A Orquestra Sinfónica de Galicia finánciase principalmente con fondos públicos, sendo o investimento aproximado por parte do Concello da Coruña, a Deputación da Coruña e a Xunta de Galicia do 70% do presuposto total da orquestra, mentres que o 30% restante é aportado por patrocinadores privados.[2]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Esta obra foi un encargo da propia orquestra ao compositor ponteareán.[5]
  2. Maisky substituíu a Martha Argerich, que inicialmente ía tocar o Concerto n.º 1 para piano e orquestra de Chopin.[5]
  3. Esta foi a estrea en España da obra de Marco encargada por Radio France.[5]
  4. O protecto coral da OSG está integrado polo propio Coro da OSG, o Coro Xove, e os Nenos Cantores.
  5. A obra estreada foi unha suite sinfónica da ópera homónima inspirada na obra de Emilia Pardo Bazán.
Referencias
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 "La Orquesta Sinfónica de Galicia celebra su primer cuarto de siglo con un Festival Beethoven que retransmirá en Streaming HD en su canal de YouTube" (en castelán). Orquestra Sinfónica de Galicia. Consultado o 20 de xuño de 2017. 
  2. 2,0 2,1 2,2 Reporteiros: 20 Aniversario da Orquestra Sinfónica de Galicia na TVG
  3. 3,0 3,1 Andrade, Alfonso (3 de maio de 2017). "Primer ensayo de la Sinfónica de Galicia, con músicos de 14 nacionalidades y 9 idiomas sobre el escenario". La Voz de Galicia (en castelán). Consultado o 20 de xuño de 2017. 
  4. Franco, Enrique (18 de maio de 1992). "Nace una nueva orquesta". El País (en castelán). Consultado o 20 de abril de 2019. 
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Carrillo, Julián (13 de maio de 2017). "La orquesta de los flechazos". El País (en castelán). Consultado o 19 de xuño de 2017. 
  6. 6,0 6,1 6,2 García, Rodri (9 de maio de 2014). "Réquiem por el Festival Mozart". La Voz de Galicia (en castelán). Consultado o 20 de xuño de 2017. 
  7. 7,0 7,1 "CORO DE LA ORQUESTA SINFÓNICA DE GALICIA" (en castelán). Orquestra Sinfónica de Galicia. Consultado o 15 de xuño de 2019. 
  8. Wonenburger, César (2 de agosto de 2003). "La Orquesta Sinfónica de Galicia abrirá el prestigioso Palafestival de Pésaro". La Voz de Galicia (en castelán). Consultado o 20 de xuño de 2017. 
  9. "DOG Núm. 229". Xunta de Galicia. 29 de novembro de 2010. p. 19.682. Consultado o 6 de abril de 2019. 
  10. "Vaca Films y Editorial Galaxia, galardonados en los Premios da Cultura Galega". El Mundo (en castelán). 16 de novembro de 2010. Consultado o 6 de abril de 2019. 
  11. "CONCIERTO SINFÓNICO EN LA PLAZA DEL OBRADOIRO DE SANTIAGO" (en castelán). carlos-nunez.com. 26 de agosto de 2010. Consultado o 14 de xuño de 2019. 
  12. "Fallecimiento de Simon Levey" (en castelán). percusionesdelcsma.wordpress.com. 29 de decembro de 2012. Consultado o 15 de xuño de 2019. 
  13. "Doloroso concierto de Navidad de la Orquesta Sinfónica de Galicia". El País (en castelán). 30 de decembro de 2012. Consultado o 15 de xuño de 2019. 
  14. "La Sinfónica de Galicia entra el catálogo del histórico sello Deutsche Grammophon con su grabación de “Cádiz”". Orquestra Sinfónica de Galicia (en castelán). Consultado o 20 de xuño de 2017. 
  15. "Dima Slobodeniouk es el nuevo director de la Sinfónica de Galicia". Faro de Vigo (en castelán). 13 de febreiro de 2013. Consultado o 20 de xuño de 2017. 
  16. "Presentación de Slobodeniouk como director de la OSG". mundoclasico.com (en castelán). 14 de febreiro de 2013. Arquivado dende o orixinal o 05 de outubro de 2013. Consultado o 20 de xuño de 2017. 
  17. "El director de orquesta de origen ruso Dima Slobodeniouk será el nuevo director musical de la Sinfónica de Galicia desde la temporada 2013-14" (en castelán). Orquestra Sinfónica de Galicia. 
  18. "Orquesta Sinfónica de Galicia. Temporada 2013-14" (PDF). Orquestra Sinfónica de Galicia: 10. Consultado o 20 de xuño de 2017. 
  19. "Programación del LXI Festival de ópera A Coruña" (en castelán). Amigos da Ópera da Coruña. Consultado o 14 de xuño de 2019. 
  20. "A Coruña estrena la temporada lírica de Amigos de la Ópera y la Orquesta Sinfónica de Galicia con cinco óperas, un ciclo de grandes cantantes y un proyecto didáctico" (en castelán). Orquestra Sinfónica de Galicia. Consultado o 14 de xuño de 2019. 
  21. "Temporada 2014-15. Presentación" (PDF) (en galego e castelán). Orquestra Sinfónica de Galicia. Consultado o 7 de abril de 2019. 
  22. "Abanca Resuena y su proyecto musical por "la diversidad" llega el domingo al Palacio de la Ópera de A Coruña". EuropaPress (en castelán). 15 de xuño de 2018. Consultado o 7 de abril de 2019. 
  23. "Luar Na Lubre edita 'Torre de Breoghán', grabación en directo con la Sinfónica de Galicia". noticiasclave.net (en castelán). 24 de novembro de 2014. Consultado o 12 de xuño de 2019. 
  24. Losilla, Javier (2 de febrero de 2015). "Luar Na Lubre: relato épico e intenso". El País (en castelán). Consultado o 12 de xuño de 2019. 
  25. "Tijeretazo a la música en La Coruña". ABC (en castelán). 10 de agosto de 2015. Consultado o 20 de puño de 2019. 
  26. "Temporada 2016-2017. Presentación" (PDF) (en galego e castelán). Orquestra Sinfónica de Galicia. Consultado o 6 de abril de 2019. 
  27. "Programa de man. Abono 08" (PDF). 13 de xaneiro de 2017.  (en galego e castelán)
  28. 28,0 28,1 "La Sinfónica de Galicia entra en el catálogo de la discográfica sueca BIS Records". todalamusica.es (en castelán). Consultado o 12 de xuño de 2019. 
  29. "Dima Slobodeniouk renovará su titularidad al frente a la Orquesta Sinfónica de Galicia hasta 2022". todalamusica.es (en castelán). Consultado o 12 de xuño de 2019. 
  30. Carrillo, Julián (18 de marzo de 2019). "Fanfarria para un hombre nada corriente". El País (en castelán). Consultado o 15 de xuño de 2019. 
  31. "DIMA SLOBODENIOUK" (en castelán). Orquesta Sinfónica de Castilla y León. 4 de febreiro de 2019. Consultado o 16 de xuño de 2019. 
  32. "Director honorario de la OSG" (en castelán). Orquestra Sinfónica de Galicia. Consultado o 16 de xuño de 2019. 
  33. 33,0 33,1 "Orquesta Sinfónica de Galicia" (en castelán). Concello da Coruña. Consultado o 7 de abril de 2019. 
  34. "Jesús López Cobos" (en castelán). conciertosvitoria.com. Consultado o 14 de xuño de 2019. 
  35. "Son futuro: conciertos didácticos" (en castelán). Concello da Coruña. Consultado o 7 de abril de 2019. 
  36. "Ya a la venta las entradas para los Conciertos en Familia de la OSG" (en castelán). Orquestra Sinfónica de Galicia. Consultado o 7 de abril de 2019. 
  37. "OJSG" (en castelán). Orquestra Sinfónica de Galicia. Consultado o 7 de abril de 2019. 
  38. "La Orquesta Sinfónica de Galicia pone en marcha una agrupación infantil de cuerda". La Opinión (en castelán). Consultado o 7 de abril de 2019. 
  39. "Orquesta de niños" (en castelán). Orquestra Sinfónica de Galicia. Consultado o 7 de abril de 2019. 
  40. "Niños cantores" (en castelán). Orquestra Sinfónica de Galicia. Consultado o 16 de xuño de 2019. 
  41. "Coro Joven" (en castelán). Orquestra Sinfónica de Galicia. Consultado o 16 de xuño de 2019. 
  42. García Escudero 2018, p. 78.
  43. Alén, María Pilar (1997). "Panorama y reflexiones sobre un cuarto de siglo de historiografía y actividades musicales en Galicia". Boletín de la Asociación Española de Documentación Musical (en castelán) (AEDOM) 4 (2): 5. ISSN 1134-3117. 
  44. García Escudero 2018, p. 79.
  45. Painceira Luaces, Vanesa (2013). La revalorización de la figura de Andrés Gaos en Galicia (PDF) (en castelán). Universidad de Oviedo. pp. 22–23. 
  46. López Cobas, Lorena (2013). Historia da Música en Galicia. Sarria: Ouvirmos. 
  47. Carrillo, Julián (16 de xaneiro de 2017). "Un concierto directo al corazón". El País (en castelán). Consultado o 15 de xuño de 2019. 
  48. "Concierto de la Sinfónica de Galicia". La Voz de Galicia (en castelán). 3 de xuño de 2019. Consultado o 15 de xuño de 2019. 
  49. 49,0 49,1 "Orquestra Sinfónica de Galicia. Arturo Tamayo, director" (PDF). Xornadas de Música Contemporánea (Santiago de Compostela: Concello de Santiago de Compostela). 29 de outubro de 2016. Consultado o 20 de xuño de 2017. [Ligazón morta]
  50. "Un premio de justicia para la Sinfónica". El Ideal Gallego (en castelán). 15 de febreiro de 2017. Consultado o 20 de xuño de 2017. 
  51. "ORQUESTA SINFÓNICA DE GALICIA" (PDF) (en castelán). Asociación Española de Orquestas Sinfónicas. p. 22. Consultado o 12 de xuño de 2019. 
  52. "Consorcio para la Promoción de la Música" (en castelán). Concello da Coruña. Consultado o 22 de abril de 2019. 
  53. "El Consorcio para la Música congela su presupuesto en 9,4 millones". La Opinión (en castelán). 6 de xaneiro de 2016. Consultado o 22 de abril de 2019. 
  54. 54,0 54,1 García, Rodri (7 de novembro de 2011). "Trece aspirantes a regir la OSG". La Voz de Galicia (en castelán). Consultado o 21 de abril de 2019. 
  55. 55,0 55,1 Romero, Justo (1 de maio de 2002). "Galicia cumpleaños sinfónico". elcultural.com (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 20 de abril de 2019. Consultado o 20 de abril de 2019. 
  56. "Félix Palomero sustituye a Patrick Alfaya al frente de la Orquesta Sinfónica de Galici a (ES)". mundoclasico.com (en castelán). 15 de setembro de 2006. Consultado o 20 de abril de 2019. 
  57. Bugallal, Isabel (10 de setembro de 2009). "Oriol Ponsa: "A mi padre se le metió en la cabeza que el niño tenía que ser músico"". La Opinión (en castelán). Consultado o 20 de abril de 2019. 
  58. García, Rodri (24 de novembro de 2011). "Andrés Lacasa Nikiforov será el nuevo gerente de la Sinfónica". La Voz de Galicia (en castelán). Consultado o 20 de abril de 2019. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]