Portal:A Coruña

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
CORUNA PORTAL.jpg
Escudo de A Coruña.svg

A Coruña é unha cidade situada no noroeste de Galiza e bañada polo océano Atlántico, nas rías Altas. É a capital da provincia da Coruña e a cabeza da súa comarca, que ademais do seu propio concello inclúe os de Abegondo, Arteixo, Bergondo, Cambre, Carral, Culleredo, Oleiros e Sada. Despois de Vigo, A Coruña é o segundo concello galego máis poboado; contaba no ano 2015 con 243 870 habitantes, fronte aos 294 098 habitantes da cidade olívica.

A cidade é sede do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, da Delegación do Goberno en Galicia, da Real Academia Galega, do Arquivo do Reino de Galicia e da Forza Loxística Operativa. Dende 1563 foi sede da Real Audiencia de Galicia (permanentemente dende 1612) e foi capital de Rexión Militar ata a súa desaparición en 2002.

O seu emprazamento é privilexiado, xa que se ergue sobre un promontorio na entrada dunha ría nun amplo golfo, o Portus Magnus Artabrorum dos xeógrafos clásicos. O centro da cidade espállase sobre unha península unida a terra firme por un estreito istmo, no que presenta dúas fachadas marítimas distintas: a portuaria (cara á ría da Coruña), de augas tranquilas, e outra de mar aberto, cara á enseada do Orzán, onde se atopan as praias urbanas de Riazor e o Orzán.

Unha das características máis notables que identifican A Coruña constitúena as múltiples e variadas galerías ou miradoiros que presentan nas súas fachadas numerosas casas do século XIX, que deron á Coruña o sobrenome de Cidade de Cristal, sen esquecer as súas numerosas praias, así como o contorno rural, que ofrece múltiples posibilidades de lecer.

Artigo destacado

editar

Escudo Real Club Deportivo da Coruña.jpg
O Deportivo da Coruña, que ten por nome oficial Real Club Deportivo de La Coruña, S.A.D., e que tamén se coñece popularmente como Deportivo ou Dépor, é un club de fútbol galego fundado no 1906 na cidade da Coruña. Actualmente xoga na Primeira División, logo de ascender na tempada 2013–14. Con todo, xogou 21 das últimas 23 tempadas en Primeira División, 20 delas consecutivas (1991-2011) e 16 delas entre os 10 primeiros clasificados.

Historicamente, o Deportivo da Coruña tivo dúas épocas de maior éxito: Unha entre 1992 e 1996, co popularmente chamado "Superdépor", onde gaña unha Copa do Rei, e unha Supercopa de España, e outra entre 1999 e 2004, co "Eurodépor". En total, o club ten no seu haber unha Liga, dúas copas do Rei e tres Supercopas de España como máximos logros nacionais, e unha clasificación á semifinal da Recopa de Europa e outra á da Liga de Campións como éxitos internacionais.

Logo de 42 temporadas en Primeira, o club ocupa o posto 11º na Clasificación histórica da Primeira división española, sendo o primeiro equipo galego neste ránking. Ademais é o 9º equipo en número de afeccionados en España (2,2%), segundo unha enquisa do CIS de maio de 2007.

Mantén historicamente unha gran rivalidade co Celta de Vigo, chamándose os partidos entre eles Derbis galegos.

Lugar de interese

editar

Capela do cemiterio de Santo Amaro.jpg
O Cemiterio de Santo Amaro, tamén coñecido como Cemiterio de San Amaro é un camposanto situado na Coruña. Ten unha superficie de máis de 26 000 m² e está composto por tres áreas: a relixiosa, a civil e a británica (esta última está pechada e é propiedade do Reino Unido). Nel están enterrados personaxes ilustres como o compositor Marcial del Adalid, Francisca Herrera Garrido, Manuel Curros Enríquez, Eduardo Pondal ou Manuel Murguía.

Se ben os primeiros enterramentos da zona datan de 1781, en 1812 fíxose efectiva na Coruña a lei que prohibía os enterramentos nas igrexas e na súa contorna, o que impulsou a construción do cemiterio de Santo Amaro. As obras tiveron lugar entre maio de 1812 e a súa inauguración o 9 de novembro do mesmo ano. Non foi ata 1833 cando se levantou a capela neoclásica da entrada, aínda que a súa construción estaba prevista no proxecto inicial e non puido construirse por falta de fondos.

En 2012 o cemiterio ingresou na Asociación Europea de Cemiterios Significativos (ASCE), e no ano seguinte entrou na Rede de Cemiterios Europea.

Imaxe destacada

editar

Torre de Hércules - DivesGallaecia2012-62.jpg
Estatua de Breogán coa Torre de Hércules.
Vexa o artigo Lebor Gabála Érenn.


Categorías
Biografía destacada

editar

AndrésGaos1926.gif
Andrés Gaos Berea, nado na Coruña o 31 de marzo de 1874 e finado en Mar del Plata o 13 de marzo de 1959, foi un compositor e violinista galego.

Andrés Gaos amosou aptitudes musicais xa aos dez anos ao gañar un premio como violinista. En 1884 ingresou nun Centro Musical da Coruña. Posteriormente conseguiu unha bolsa da Deputación e trasladouse a Madrid para continuar os seus estudos no Conservatorio. En 1888 volveu á Coruña e conseguiu máis bolsas para realizar estudos en París e Bruxelas. En 1895 viaxou a América e dedicouse a dar clases de música en Buenos Aires e Montevideo. A súa actividade, a partir de 1930, desenvolveuse fundamentalmente na Arxentina, aínda que en ocasións visitou a súa cidade natal para ofrecer algún concerto.

Algunhas destas obras están gravadas en disco pola Orquestra Sinfónica de Galicia, baixo a dirección de Víctor Pablo Pérez, quen ten estreado a práctica totalidade da obra orquestal e lírica de Andrés Gaos. Fixéronse varios arranxos de obras súas como por exemplo o do segundo movemento da súa Sinfonía nº 2 para banda, Rosa e Abril para voz e piano e para coro, ou do Allegro para violín e orquestra (Fantasía para violino e orquestra, Xunta de Galicia) que elaborou Joam Trillo, revisor e adaptador tamén de Impresión nocturna, Amor vedado e outras grandes obras de Gaos.

Sabías que...?

editar

Luis Suárez.


Este mes

editar

Monumento a Curros Enríquez.


Cita destacada

editar


O meu vello piloto, a quen eu informaba de todo, animoume seriamente a que non fose por mar, senón que fose por terra á Coruña e cruzase o golfo de Biscaia ata La Rochelle.

Daniel Defoe, Robinson Crusoe.

Artigos de calidade e bos

editar

Nuvola filesystems services.svg Artigos de calidade (0)

Crystal Clear action bookmark Silver.png Artigos bos (2)


Portais relacionados
Proxectos irmáns