Portal:A Coruña

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
CORUNA PORTAL.jpg
Escudo de A Coruña.svg

A Coruña é unha cidade situada no noroeste de Galiza e bañada polo océano Atlántico, nas rías Altas. É a capital da provincia da Coruña e a cabeza da súa comarca, que ademais do seu propio concello inclúe os de Abegondo, Arteixo, Bergondo, Cambre, Carral, Culleredo, Oleiros e Sada. Despois de Vigo, A Coruña é o segundo concello galego máis poboado; contaba no ano 2015 con 243 870 habitantes, fronte aos 294 098 habitantes da cidade olívica.

A cidade é sede do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, da Delegación do Goberno en Galicia, da Real Academia Galega, do Arquivo do Reino de Galicia e da Forza Loxística Operativa. Dende 1563 foi sede da Real Audiencia de Galicia (permanentemente dende 1612) e foi capital de Rexión Militar ata a súa desaparición en 2002.

O seu emprazamento é privilexiado, xa que se ergue sobre un promontorio na entrada dunha ría nun amplo golfo, o Portus Magnus Artabrorum dos xeógrafos clásicos. O centro da cidade espállase sobre unha península unida a terra firme por un estreito istmo, no que presenta dúas fachadas marítimas distintas: a portuaria (cara á ría da Coruña), de augas tranquilas, e outra de mar aberto, cara á enseada do Orzán, onde se atopan as praias urbanas de Riazor e o Orzán.

Unha das características máis notables que identifican A Coruña constitúena as múltiples e variadas galerías ou miradoiros que presentan nas súas fachadas numerosas casas do século XIX, que deron á Coruña o sobrenome de Cidade de Cristal, sen esquecer as súas numerosas praias, así como o contorno rural, que ofrece múltiples posibilidades de lecer.

Artigo destacado

editar

TRANVIAS-CORUÑA.JPG
A Compañía de Tranvías da Coruña, S.A. é unha empresa galega de transportes que proporciona o servizo de transporte público urbano na cidade da Coruña, en réxime de concesión municipal. Creada en 1903 cun servizo entre Porta Real e a Estación de Norte mediante tranvías tirados por mulas, tiña ramais a Riazor e ás cocheiras. A rede actualmente está formada por 560 paradas ao longo das 23 liñas que percorren a cidade, incluída a liña que une o centro da capital herculina cos campus de Elviña e A Zapateira da Universidade da Coruña.

En 2014 a empresa levou a 20,9 millóns de viaxeiros e en 2013 daba traballo a 229 empregados.

A CTC conta cunha frota estable e permanente de aproximadamente 93-94 autobuses (as incorporacións non engrosan a frota, senón que substitúen as unidades máis antigas). O patrimonio da empresa foi valorado en 2013 en 18 millóns de euros.

Lugar de interese

editar

Entrada al Jardín de San Carlos.jpg
O coñecido como Xardín de San Carlos, situado na cidade vella da Coruña, foi construído coma castelo defensivo fóra das murallas no século XIV e quedaría unido á cidade no XVI. Foi declarado xardín histórico o 9 de novembro de 1944.

Pouco a pouco foi perdendo importancia coma baluarte ou "Fortaleza vella" e, tras estalar a polvoreira que contiña, foi abandonado até que xa no século XVIII é recuperado coma xardín por Don Carlos Francisco de Croix. Con todo, o aspecto actual do Xardín de San Carlos débese ao gobernador en 1834 Francisco de Mazarredo, e presenta unhas características de xardín romántico. Foi declarado Conxunto Histórico-Artístico xunto coas murallas da cidade.

O seu valor radica na súa privilexiada situación dende a que se observa, grazas ao seu miradoiro, todo o porto da Coruña, na súa vexetación, e na tumba, un sepulcro proxectado coma monumento funerario, do xeneral inglés Sir John Moore, morto na Batalla de Elviña en 1809. No xardín atópase tamén o Arquivo do Reino de Galicia.

Imaxe destacada
Categorías
Biografía destacada

editar

Sofía Casanova 1919.jpg
Sofía Pérez Eguia y Casanova de Lutoslawski, máis coñecida como Sofia Casanova, nada na Coruña o 30 de setembro de 1861 e finada en Poznan (Polonia) o 16 de xaneiro de 1958, foi unha prolífica poeta, novelista e xornalista galega.

Foi a segunda correspondente de guerra española, tras a súa amiga Carmen de Burgos, mais algúns investigadores declaran que debería ser considerada a primeira atendendo ao grado de profesionalización e permanencia nesta actividade, sendo testemuña dun tempo convulso da historia de Europa, xa que viviu de primeira man as dúas guerras mundiais e a caída do tsarismo. Entre 1885 e 1938 realizou máis de trinta viaxes por Europa.

Casou co intelectual e terratenente polaco Wincenty Lutosławski, do que se separou en 1907.

Sabías que...?

editar

Muralla.


Este mes

editar

Wenceslao Fernández Flórez.


Cita destacada

editar


O meu vello piloto, a quen eu informaba de todo, animoume seriamente a que non fose por mar, senón que fose por terra á Coruña e cruzase o golfo de Biscaia ata La Rochelle.

Daniel Defoe, Robinson Crusoe.

Artigos de calidade e bos

editar

Nuvola filesystems services.svg Artigos de calidade (1)

Crystal Clear action bookmark Silver.png Artigos bos (2)


Portais relacionados
Proxectos irmáns