Saltar ao contido

Casa dos Fonseca

Casa dos Fonseca
Pontevedra Editar o valor en Wikidata
Imaxe
 Instancia de
 Uso
Características
 Estilo
Implicados
 Propietario/a
Datas
 Fundación / creación
1910 Editar o valor en Wikidata
Localización
 Situado en
 Enderezo
Paseo de Colón, 4 Editar o valor en Wikidata
 Coordenadas
Fontes e ligazóns
Código postal36002 Editar o valor en Wikidata
Wikidata C:Commons

A Casa dos Fonseca é unha construción situada no Paseo de Colón na cidade de Pontevedra. É un dos edificios históricos máis impactantes da cidade, que salienta pola súa arquitectura neoclásica[1] e por dúas esfinxes de pedra e dúas altas palmeiras canarias que flanquean a súa entrada. Na actualidade é a sede do Arquivo Histórico Provincial de Pontevedra.[2]

A construción do edificio comezou en 1909 e terminouse en 1910.[3] Foi encargado por Eulogio Fonseca, un dos ricos empresarios de Pontevedra de principios do século XX, ao que a serra ou a casa de baños aínda presente en vellas fotografías da Moureira déronlle prestixio e diñeiro.[4] Nas súas orixes foi a sede da loxa masónica máis importante da cidade. Na sala nobre, xusto detrás do frontispicio, reuníanse os membros da Loxa Marco Aurelio, ligados tanto á masonaría como á teosofía.[5] A casa tiña unha gran leira na parte traseira que chegaba ata o restaurante El Castaño.

Eulogio Fonseca viviu na casa, coñecida como A Dórica, ata a súa morte en 1924. A casa foi herdada polo seu fillo Luís Fonseca e Quintairos que se trasladou a vivir á Casa Dórica en 1926 e a casa converteuse nun punto de encontro da sociedade da época. A casa foi vendida posteriormente por dous millóns de pesetas debido ao seu custoso mantemento.[6]

En 1955 o edificio foi adquirido polo Ministerio de Educación para albergar dende 1960 o Arquivo Histórico e a Biblioteca Pública Provinciais. Foi reformado polo Ministerio de Cultura entre os anos 1993 a 1996.[7],[8]

Unha das esfinxes que enmarcan a fachada.

O Arquivo Histórico Provincial de Pontevedra foi declarado Ben de Interese Cultural en 1985. Nel consérvanse case 9 quilómetros de documentos.[9]

Descrición

[editar | editar a fonte]

É unha gran mostra sobria e elegante do estilo neoclásico. Desde o paseo de Colón accédese ao edificio por unha escalinata de pedra, aos costados da cal se atopan dúas esfinxes que custodian a entrada.[10] Con reminiscencias do eclecticismo e historicismo, no edificio apréciase unha estraña conxunción de formas e elementos.[11]

En canto á composición do edificio, este representa o atrio dun típico templo de orde clásica. A fachada é neoclásica, cun gran pórtico de oito columnas toscanas romanas, ao estilo dun templo romano, que sosteñen un gran frontón aberto por unha xanela semicircular.[12] No frontón esta fiestra semicircular é unha clara referencia ao Ollo da Providencia, coñecido como o ollo que todo o ve, símbolo da masonaría.[13] No alto, e a cada banda do frontón, remátano dous grifóns alíxeros, que lle dan un ar afrancesado ou napoleónico. As esfinxes, grifóns e columnas de granito fan referencia a figuras mitolóxicas que protexen lugares e espazos de sabedoría.[14] O edificio consta de dous andares e ático, en cuxas dependencias destaca a sala nobre, detrás do frontispicio. Os depósitos atópanse acaroados na parte traseira da construción.[15] A estrutura da sala da xanela semicircular indica que era o lugar das reunións e ritos masónicos na cidade. Ten unha especie de retablo con varanda que o preside.[16]

A cada banda da entrada do edificio atópanse unhas esfinxes de influxo exipcio acompañadas de altas palmeiras que enmarcan a escalinata e o pórtico clásico de entrada.[17] O edificio erixiuse a imitación dun templo clásico, como a igrexa da Madeleine de París ou o Parlamento de Washington. Posúe todos os elementos deste período: grande escalinata de acceso, columnata na fachada de orde toscana que sostén un entaboamento que funciona como apoio dun frontón triangular.[18]

  1. ↑ "La faceta más sorprendente de la Pontevedra histórica". La Voz de Galicia (en castelán). 17 de febreiro de 2021.
  2. ↑ Aganzo, Carlos, 2010, Pontevedra.
  3. ↑ "El organismo se instaló en 1960 en la Casa de los Fonseca". La Voz de Galicia (en castelán). 22 de setembro de 2007.
  4. ↑ "Aquellos maravillosos años en la Dórica de la familia Fonseca". Diario de Pontevedra (en castelán). 24 de maio de 2020.
  5. ↑ "Paseo por la heterodoxia pontevedresa". La Voz de Galicia (en castelán). 26 de maio de 2013.
  6. ↑ "Aquellos maravillosos años en la Dórica de la familia Fonseca". Diario de Pontevedra (en castelán). 24 de maio de 2020.
  7. ↑ Aganzo, Carlos, 2010, Pontevedra. Ciudades con encanto, Madrid, El País-Aguilar, p. 90-91
  8. ↑ "El organismo se instaló en 1960 en la Casa de los Fonseca". La Voz de Galicia (en castelán). 22 de setembro de 2007.
  9. ↑ "La provincia de Pontevedra destaca por sus BICs". Diario de Pontevedra (en castelán). 9 de agosto de 2021.
  10. ↑ "Vestigios de la masonería en la ciudad. La Casona de los Fonseca". Pontevedra Viva (en castelán). 8 de abril de 2016.
  11. ↑ "El organismo se instaló en 1960 en la Casa de los Fonseca". La Voz de Galicia (en castelán). 22 de setembro de 2007.
  12. ↑ "Una casa masónica que cobija 11 kilómetros de documentos". La Voz de Galicia (en castelán). 8 de xuño de 2018.
  13. ↑ "Vestigios de la masonería en la ciudad. La Casona de los Fonseca". Pontevedra Viva (en castelán). 8 de abril de 2016. Consultado o 22/02/2025.
  14. ↑ "El rastro oculto de la masonería en Pontevedra". Faro (en castelán). 16 de xullo de 2021.
  15. ↑ "Arquivo Histórico Provincial de Pontevedra". Visit Pontevedra. Consultado o 10 de maio de 2013.
  16. ↑ "El rastro oculto de la masonería en Pontevedra". Faro (en castelán). 16 de xullo de 2021.
  17. ↑ "La faceta más sorprendente de la Pontevedra histórica". La Voz de Galicia (en castelán). 17 de febreiro de 2021.
  18. ↑ Fontoira Surís 2009, p. 434

Véxase tamén

[editar | editar a fonte]

Bibliografía

[editar | editar a fonte]
  • Aganzo, Carlos (2010). Pontevedra. Ciudades con encanto. Madrid: EL País-Aguilar. pp.90-91. ISBN 978-84-03-50934-4
  • Fontoira Surís, Rafael (2009). Pontevedra monumental. Pontevedra: Deputación de Pontevedra. p. 420. ISBN 978-84-8457-327-2

Outros artigos

[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas

[editar | editar a fonte]