Johann Wolfgang von Goethe

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
Johann Wolfgang von Goethe
Goethe (Stieler 1828).jpg
Óleo de Joseph Karl Stieler, 1828.
Datos persoais
Nacemento 28 de agosto de 1749
Lugar Frankfurt
Falecemento 22 de marzo de 1832
Lugar Weimar
Soterrado {{{soterrado}}}
Soterrada {{{soterrada}}}
Residencia {{{residencia}}}
Nacionalidade {{{nacionalidade}}}
Cónxuxe Christiane Vulpius
Fillos {{{fillos}}}
Relixión {{{relixión}}}
Actividade
Lingua {{{lingua}}}
Lingua alemán
Período {{{período}}}
Movemento {{{movemento}}}
Xéneros
Princ. obras {{{obras}}}
Alma mater {{{alma_mater}}}
Estudos {{{estudos}}}
Ocupación {{{ocupación}}}
Profesión {{{profesión}}}
Organización {{{organización}}}
Cargos {{{cargos}}}
Goethe Signature.svg
{{{web}}}

{{{notas}}}

Aufrichtig zu sein kann ich versprechen
unparteiisch zu sein aber nicht
Maximen und Reflexionen

Podo prometer ser sincero
pero non imparcial.
Máximas e Reflexións


—Johann Wolfgang von Goethe


Johann Wolfgang von Goethe (De-Johann_Wolfgang_von_Goethe.ogg [ˈjoːhan ˈvɔlfɡaŋ fɔn ˈɡøːtə] ), nado en Frankfurt o 28 de agosto de 1749 e finado o 22 de marzo de 1832, foi un novelista, dramaturgo, poeta, científico, filósofo humanista e, durante dez anos, funcionario do Estado de Weimar. A súa obra Fausto ten sido chamado o mellor poema longo da literatura moderna europea. O súa obra inclúe poesía épica e lírica, escrita en diversas métricas e estilos, prosa e dramas en verso, memorias, unha autobiografía, críticas literarias e estéticas, tratados de botánica, anatomía, e cor, e catro novelas. Ademais, consérvanse numerosos fragmentos literarios e científicos, máis de 10.000 cartas, e preto de 3.000 debuxos.

Unha celebridade literaria á idade de 25 anos, Goethe foi ennobrecido polo Duque de Saxonia-Weimar, Carl August en 1782 despois de tomar a súa residencia alí en novembro de 1775 tralo éxito da súa primeira novela, As mágoas do mozo Werther. Foi participante no movemento literario Sturm und Drang. Durante os seus primeiros dez anos en Weimar, Goethe serviu como membro do consello privado do duque, polo que tomou parte nas comisións de guerra, supervisou a apertura das minas de prata nos arredores de Ilmenau, e implantou unha serie de reformas administrativas na Universidade de Jena. Tamén contribuíu na creación do parque botánico de Weimar e na reconstrución do palacio ducal, que en 1998 foi declarado Patrimonio da Humanidade pola UNESCO.[1]

Despois de volver dunha xira por Italia en 1788, publicou o seu mellor traballo científico, a Metamorfose das plantas. En 1791 converteuse en director do teatro de Weimar, e en 1794 comezou a amizade co dramaturgo, historiador e filósofo Friedrich Schiller, cuxas obras estreou ata a morte de Schiller en 1805. Durante este período, Goethe publicou a súa segunda novela, Os anos de aprendizaxe de Wilhelm Meister, o verso épico Hermann e Dorothea, e en 1808, a primeira parte do seu celebrado drama, Fausto. As súas conversas e empresas comúns durante a década de 1790 con Schiller, Johann Gottlieb Fichte, Johann Gottfried Herder, Alexander von Humboldt, Wilhelm von Humboldt, August e Friedrich Schlegel teñen sido denominados colectivamente Clasicismo de Weimar.

Arthur Schopenhauer citou a Wilhelm Meister's Apprenticeship como unha das catro novelas máis grandes xamais escritas, e Ralph Waldo Emerson seleccionou a Goethe, xunto con Platón, Napoleón e William Shakespeare, como un dos seis "Homes Representativos" na súa obra homónima. Os comentarios e observacións de Goethe son a base de numerosos traballos biográficos, sendo o máis notable Conversations with Goethe de Johann Peter Eckermann. Hai frecuentes referencias ós proverbios e máximas de Goethe ó longo do traballo de Friedrich Nietzsche e numerosas alusións a Goethe nas novelas de Hermann Hesse e Thomas Mann, así como nos escritos psicolóxicos de Jung. Os poemas de Goethe foron usados polos grandes compositores do século XVIII e XIX, como Wolfgang Amadeus Mozart, Ludwig van Beethoven, Franz Schubert, Robert Schumann, Johannes Brahms, Charles Gounod, Richard Wagner, Hugo Wolf e Gustav Mahler.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Fillo de Johann Caspar Goethe, un avogado que se retirou da vida pública e educou os seus fillos el mesmo, baixo a máxima de non perder o tempo no máis mínimo, e de Katharina Elisabeth Textor, filla dun antigo burgomestre de Frankfurt. Estes vencellos familiares puxéronlle en contacto desde o principio co patriciado urbano e a vida política.

De intelixencia superdotada e provisto dunha enorme e enfermiza curiosidade, fixo practicamente de todo e chegou a acumular unha omnímoda cultura. Primeiramente estudou linguas, aínda que as súas inclinacións ían pola arte e nunca, ao longo de toda a súa vida, deixou de cultivar o debuxo; á vez que escribía os seus primeiros poemas, interesouse por outras ramas do coñecemento como a xeoloxía, a química e a medicina.

Estudou Dereito en Leipzig e Estrasburgo, á vez que escribía os seus primeiros poemas; Katharina von Klettenberg, amiga de súa nai, introduciuno no misticismo relixioso pietista. Trasladado a Estrasburgo, coñeceu alí a Friederike Brion, que lle inspirou a caracterización da maioría das súas personaxes femininas, e trabou amizade co filósofo Johann Gottfried von Herder, cuxos Discursos á nación alemá tanto influíron no Romanticismo alemán.

O propio Goethe narrou a súa vida nun libro autobiográfico, Poesía e verdade, así como na novela parcialmente autobiográfica As mágoas do mozo Werther.

Fausto[editar | editar a fonte]

Fausto.

A mellor obra dramática de Goethe é sen dúbida o Fausto, que pasou a ser unha obra clásica da Literatura Universal. A primeira versión, o Urfaust ou Fausto orixinal, estaba acabada en 1773. Pero o autor seguiuna retocando até 1790; xa en abril de 1806 estaba completo, pero as guerras napoleónicas demoraron dous anos a publicación até 1808; a segunda parte só sería publicada en 1833, un ano despois do falecemento do autor. A primeira parte desta complexa traxedia articúlase ao redor de dous centros fundamentais; o primeiro é a historia de como Fausto, fatigado da vida e decepcionado da ciencia, fai un pacto co diaño que lle devolve a mocidade a cambio da súa alma; o segundo é a historia de amor entre Fausto e Gretchen, que Mefistófeles manipula de forma que Fausto chegue ao homicidio - mata ao irmán da súa amada - e Gretchen teña un embarazo indesexado, que lle conduce primeiro ao infanticidio e logo a ser executada por asasinar o seu fillo.

A historia de Fausto inspírase, como moitas lendas, en feitos certos. Existiu un tal Johann Faust que naceu cara a 1490 no sur de Alemaña e se doutorou na Universidade de Heidelberg en 1509. Tras deixar a universidade, emprendeu unha vida de aventuras marcada por unha fuxida constante por mor das múltiples acusacións de bruxaría que se lle fixeron. Deixou unha biblioteca que incluía libros de medicamentos, matemáticas e maxia negra. Esta pintoresca vida deu orixe á lenda popular, aproveitada por autores de pezas de monicreques e marionetas, e servira ademais para inspirar lendas populares. O primeiro libro sobre este mito editouse en 1587 por parte de Johannes Spiess, quen, no seu prólogo, advertiu que omitira referir fórmulas máxicas para evitar que quen tivese o libro fose acusado de bruxaría. Outros libros e libretos teatrais trataron o tema do pacto co diaño para lograr o dominio sobre a natureza: no teatro de monicreques dos séculos XVI e XVII, a historia pechábase sempre cos demos levándose a Fausto, pero Goethe alterou este argumento facendo que se salvase Gretchen ao final da primeira parte, anticipando a salvación de Fausto ao termo da segunda, cando os demos que queren levar a súa alma teñen que retirarse ante a chegada dunha lexión de anxos. Ademais Goethe cambia o impulso que move a Fausto: o desexo que o achegaba á bruxaría non é cobiza, maldade ou vagancia, senón a ansia de saber, o desexo de grandeza, de plenitude, de totalidade. O carácter moralizante que pode ter a obra será que ese desexo de coñecemento leva á miseria moral.

A obra foi interpretada en época moderna por Walter Benjamin, por Thomas Mann na súa novela Doktor Faustus e polo fillo deste, Klaus Mann en Mephisto, na que concibe o pacto co diaño como unha metáfora do pacto de Alemaña con Hitler.

Obra[editar | editar a fonte]

Selo do servizo alemán de 1961.
  • 1768: Die Laune des Verliebten (O antollo do namorado).
  • 1769: Die Mitschuldigen (Os cómplices).
  • 1773: Götz von Berlichingen.
  • 1774: Die Leiden des jungen Werther (As mágoas do mozo Werther)
  • 1774: Clavigo.
  • 1775: Stella.
  • 1787: Iphigenie auf Tauris (Ifigenia en Táuride).
  • 1788: Egmont.
  • 1790: Torquato Tasso.
  • 1795: Römische Elegien (Elexías romanas).
  • 1796: Wilhelm Meisters Lehrjahre (Os anos de aprendizaxe de Wilhelm Meister).
  • 1798: Hermann und Dorothea .
  • 1797: Faust. Eine Tragödie (Fausto, Primeira Parte).
  • 1809: Die Wahlverwandtschaften (As afinidades electivas).
  • 1811: Aus meinem Leben: Dichtung und Wahrheit (Poesía e verdade, Parte I).
  • 1816: Italienische Reise (Viaxe a Italia).
  • 1819: Westöstlicher Diwan (Diván de Oriente e Occidente).
  • 1821: Wilhelm Meisters Wanderjahre, oder Die Entsagenden (Os anos de peregrinación de Wilhelm Meister).
  • 1823: Marienbader Elegie (Elexía de Marienbad).
  • 1832: Faust. Der Tragödie zweiter Teil (Fausto, Segunda Parte).
  • 1833: Aus meinem Leben: Dichtung und Wahrheit (Poesía e verdade, Parte II).

Notas[editar | editar a fonte]

  1. "Classical Weimar UNESCO Justification". Justification for UNESCO Heritage Cites. UNESCO. http://whc.unesco.org/en/list/846. Consultado o 7 de xuño de 2012. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Wikiquote
A Galicitas posúe citas sobre: Johann Wolfgang von Goethe

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]