Hugo Grotius

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Hugo Grotius
Michiel Jansz van Mierevelt - Hugo Grotius.jpg
Retrato de Hugo Grotius.
Nome completoHugo Grotius.
Nome de nacementoHuig de Groot.
Nacemento18 de abril de 1583.
 Coat of arms of Delft.svg Delft
Flag Zuid-Holland.svg Holanda Meridional
Flag of the Netherlands.svg Países Baixos.
Falecemento28 de agosto de 1645.
 Rostock Wappen.svg Rostock
Flag of Mecklenburg-Western Pomerania (state).svg Mecklemburgo-Antepomerania
Flag of Germany.svg Alemaña.
NacionalidadeNeerlandesa e das Provincias Unidas.
RelixiónCalvinismo.
Educado enUniversidade de Leiden.
OcupaciónXurista, escritor, dramaturgo, político, diplomático e poeta.
CónxuxeMaria van Reigersberch
Hugo Grotius signature 1634.svg
editar datos en Wikidata ]

Huig de Groot, latinizado como Hugo Grotius e coñecido tamén como Hugo Grocio e Hugo de Groot, nado na cidade surholandesa de Delft, nos Países Baixos, o 10 de abril de 1583 e finado en Rostock, Alemaña, o 28 de agosto de 1645, foi un xurista, escritor e poeta holandés.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Fillo do burgomestre Jan de Groot, tradutor de Arquímedes, Hugo Grotius foi un neno prodixio: aos nove anos coñecía a poética e facía versos de calidade; comezou os estudos de Dereito aos 11 anos na Universidade de Leiden, en 1594, e graduouse catro anos máis tarde na universidade francesa de Orleáns en Xurisprudencia e Filosofía, onde tamén aprobou cursos de Astroloxía, Matemáticas e Teoloxía.[1]

En 1599 empezou a exercer como xurista na Haia e en 1609 comezou a publicación de tratados de Dereito co seu Mare liberum, sobre o dereito do mar, de xeito anónimo. En 1613 formou parte dunha misión diplomática a Inglaterra.

Gravado de 1619 con motivo da reclusión de Grotius en Loevestein

Interveu na vida pública, participando tanto nos debates relixiosos da Universidade de Leiden entre os teólogos protestantes Gomarus (calvinista) e Arminius, como tamén nos conflitos políticos entre monárquicos e republicanos. Como resultado destas controversias relixioso-políticas acabou finalmente condenado a cadea perpetua en 1618 e recluído no castelo de Loevestein. Os calvinistas monárquicos confiscárolle ademais todas as súas propiedades.

Os anos que estivo en prisión, nos que se dedicou a ler con intensidade, acabaron coa súa fuxida a París en 1621 con axuda da súa esposa María van Reigersberg. Protexido por Nicolás Peiresk, obtivo unha pequena pensión que completaba co seu traballo como escritor.[2]

Regresou a Holanda en 1631, pero tivo que fuxir de novo o ano seguinte e foi refuxiarse a Hamburgo. Por mediación dun alto diplomático sueco volveu a París como embaixador de Suecia durante o reinado de Cristina de Suecia, cargo que exerceu ata 1644.[3]

Grotius faleceu na cidade alemá de Rostock durante unha viaxe a Suecia.[4]

Obra[editar | editar a fonte]

Hugo Grotius foi o gran defensor do Estado absoluto. Inaugurou unha nova corrente sobre o Dereito natural: o "iusnaturalismo inmanentista". Para el o home é social por natureza, polo que as normas de convivencia que hai na sociedade son naturais e inherentes ao ser humano, e constitúen obxecto de dereito positivo. Estas normas, polo feito de seren naturais, nin se poden cambiar nin se poden discutir. Propón a pasaxe dun dereito metafísico a un racional en De iure belli ac pacis.

Como o home é social, Grotius sostén que deben existir valores mínimos e indiscutibles, non por simple convención, que a sociedade debe procurar para manter a orde. Eses principios, baseados na natureza racional e social do home, son instaurados por Deus e nin este podería cambialos. As leis serán xustas se se deducen destes principios abstractos, dos que se poden ir deducindo os demais matematicamente. 

A sociedade é para el a asociación perfecta de homes libres para protexeren os seus dereitos e por unha utilidade común.

O Dereito natural e as normas legais do Estado necesitan un soberano forte que garanta a expansión comercial, a orde e a paz. Grotius é considerado como un dos fundadores do Dereito internacional, xunto con Francisco de Vitoria.

Portada de Mare Liberum

Na monarquía absoluta o rei está suxeito ás súas propias leis. Xa que é monarca por dereito divino, as súas leis son xustas, e todos, mesmo el, deben obedecelas. Pero tamén hai un Dereito natural que non se pode saltar. A autoridade do rei, en moitos casos, está limitada polas Cortes, que teñen que votar os impostos, co que o rei depende delas para conseguir recursos. Un caso particular é o de Inglaterra, onde, malia o absolutismo dos Tudor e ser o rei quen dita as leis, estas só entran en vigor cando as vota o Parlamento.

Estatua de Hugo Grotius na Gran Praza de Delft, onde naceu, coas torres da igrexa de María de Xesé ao fondo

No século XVI a política e a relixión estaban intimamente ligadas, non só porque estivesen en disputa a soberanía do papa e a do rei ou a do emperador, senón porque o rei decide cal é a relixión dos seus súbditos. Os distintos xeitos de concibir a relixión implican diferentes concepcións do poder.

Grotius sentou unha das bases máis importantes do Ius gentium ("Dereito de xentes"), na súa obra Mare Liberum. Desenvolveu a súa teoría distinguindo entre mar próximo (dálle certos dereitos ao Estado) e mar oceánico, que é totalmente libre. Sostén que debe haber libre comunicación e navegación, posto que o mar non é propiedade de ninguén e todos os países teñen o dereito de tirar proveito del, tese á que se opuxo o inglés John Selden, na súa obra Mare clausum. A disputa sobre a propiedade ou a nacionalidade das augas tiña un transfondo económico, xa que afectaba o comercio internacional. Mare liberum é parte dunha obra maior, De iure praedae, inédita ata 1868.[5]

A súa obra De iure belli ac pacis (1625) foi o primeiro tratado sistemático sobre o dereito internacional, cuxas bases xa foran sentadas por Francisco de Vitoria, ao que cita abundantemente. Con ela transmitiu e difundiu por Europa as ideas da Escola de Salamanca. En De iure belli ac pacis abandona o concepto de guerra xusta e introduce un novo, o non discriminatorio de "guerra con independencia de xustiza da causa". Sostén que no dereito internacional non existen bos e malos, senón que son todos iguais. De aí o iustus hostis, que considera que o rival é tan xusto coma min, xa que ten os mesmos dereitos. Desenvolve o Ius in belo, ou dereito na guerra, que establece certas regras que parten do concepto de humanidade.[6][7][8][9][10]

Obras principais[editar | editar a fonte]

Portada do libro terceiro de De iure belli ac pacis

A biblioteca do Pazo da Paz (Vredespaleis), na Haia, alberga a "Colección Grotius", que contén un gran número de libros escritos por Hugo Grotius ou ben por outros autores sobre a súa figura. A colección iniciouse grazas á doazón feita polo poeta holandés Martinus Nijhoff de 55 edicións da obra De iure belli ac pacis libri tres.

Portada de Inleydinghe tot de Hollandsche Rechtsgheleerdheyd
  • Adamus exul ("O exilio de Adán"). Traxedia teatral. A Haia, 1601.
  • De republica emendanda ("Sobre o acrecentamento da República"). Manuscrito de 1601 publicado na Haia en 1984.
  • Parallelon rerumpublicarum ("Repúblicas paralelas"). Comparación de constitucións manuscrita entre 1601 e 1602, publicada en Haarlem entre 1801 e 1803.
  • De Indis ("Sobre as Indias"). Manuscrito entre 1604 e 1605. Publicado en 1868 como De Jure Praedae ("Sobre o dereito de captura").
  • Christus patiens ("A paixón de Cristo"). Traxedia teatral. Leiden, 1608.
  • Mare Liberum ("O mar libre"). Extraído do capítulo XII da obra De Indis. Leiden, 1609.[11]
  • De antiquitate reipublicae Batavicae ("Sobre a antigüidade da República Bátava"). Leiden, 1610.
  • Meletius ("Melecio"). Obra teatral manuscrita en 1611 e publicada en Leiden en 1988.
  • Annales et Historiae de rebus Belgicus ("Anais e Historia de Bélxica"). Manuscrito de 1612 sobre as guerras dos Países Baixos. Ámsterdam, 1657.
  • Ordinum Hollandiae ac Westfrisiae pietas ("A Piedade dos Estados de Holanda e Frisia Occidental"). Leiden, 1613.
  • De imperio summarum potestatum circa sacra ("Sobre o poder dos soberanos nos asuntos relixiosos"). Manuscrito de 1614 a 1617 publicado en París en 1647.
  • De satisfactione Christi adversus Faustum Socinum ("Para a satisfacción de Cristo en contra de Fausto Socino"). Leiden, 1617.
  • Inleydinge tot de Hollantsche rechtsgeleertheit ("Introdución á xurisprudencia holandesa"). A Haia, 1631.
  • Bewijs van dean waaren godsdienst ("A proba da verdadeira relixión"). Poema didáctico. Rotterdam, 1622.
  • Apologeticus ("Apoloxético"). Defensa das accións que o conduciron á cadea. París, 1622.
  • De iure belli ac pacis ("Sobre o dereito da guerra e da paz"). París, 1625. Segunda edición: Ámsterdam, 1631.
  • De veritate religionis Christianae ("Sobre a verdade da relixión cristiá"). París, 1627.
  • Sofompaneas. Traxedia teatral. Ámsterdam, 1635.
  • De origine gentium Americanarum dissertatio ("Disertación sobre a orixe dos pobos de América"). París, 1642.
  • Via ad pacem ecclesiasticam ("O camiño cara á paz relixiosa"). París, 1642.
  • Annotationes in Vetus Testamentum ("Comentarios sobre o Antigo Testamento"). Ámsterdam, 1644.
  • Annotationes in Novum Testamentum ("Comentarios sobre o Novo Testamento"). Ámsterdam e París, 1641 e 1650.
  • De fato ("Sobre o destino"). París, 1648.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. En 1593, formou parte do grupo de matemáticos de todos os países que intentaron resolver a ecuación de 45 graos de Adrien Romain, onde resultou vencedor François Viète.
  2. Miller (2014), p. 4
  3. Miller (2014), pp.2, 3, 4 e 8.
  4. Necrolóxica de Hogo Grotius en Le Moniteur des Indes-Orientales et Occidentales. Vol. 3.  parte. 1847-1848. Páxina 3 (en francés)
  5. Martínez Torres, José Antonio. "Gobernar el Mundo. La polémica Mare Liberum versus Mare Clausum en las Indias Orientales (1603-1625)". En Anuario de Estudios Americanos, 74, 1. Sevilla, xaneiro-xuño, 2017. Páxinas 71-96. [ISSN 0210-5810] (en castelán)
  6. Grotius (1985). Páxina 249.
  7. Grotius (2005). Páxinas 9, 10, 11, 19 e 20.
  8. Miller (2014). 9 a 24.
  9. Forde (1998). Páxina 639-640.
  10. Haakonssen (1985). Páxinas 240-245.
  11. Feenstra, Robert. Hugo Grotius Mare Liberum 1609-2009: Original Latin Text and English Translation. Leiden e Boston, 2009.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • De la Reza, Germán A. (2009). La invención de la paz. De la República cristiana del duque de Sully a la Sociedad de Naciones de Simón Bolívar. México: Siglo XXI Editores. ISBN 9786070300546.
  • Forde, Steven (1998). Hugo Grotius on Ethics and War. En The American Political Science Review. Nº 3. (en inglés)
  • Grotius, Hugo (2005). Le droit de la guerre et de la paix. París: Presses Universitaires de France (en francés).
  • Haakonssen, Knud (1985). Hugo Grotius and the History of Political Thought. En Political Theory. Vol. 13:239-265. (en inglés)
  • Haggenmacher, Peter (1983). Grotius et la doctrine de la guerre juste. París: Presses Universitaires de France (en francés).
  • Miller, Jon (2014). "Huho Grotius". En Stanford Encyclopedia of Philosophy.(en inglés)

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]