Der Erlkönig

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Der Erlkönig (en galego, Rei dos Elfos ou Elfo-Rei) é unha balada escrita por Johann Wolfgang von Goethe o ano 1782. Considérase un seus traballos máis coñecidos e musicárono compositores como Franz Schubert, Carl Loewe e Ludwig van Beethoven (que non chegou a rematala pois faleceu).

Ilustración do Erlkönig por Albert Sterner

Orixe[editar | editar a fonte]

O material da balada vén do dinamarqués, onde o Erlkönig é chamado de Ellenkonge (forma próxima a Elvenkonge, ou, Rei dos Elfos). Parte do poema foi traducida erroneamente por Johann Gottfried von Herder, que traduciu a palabra Eller como "Erle" (Álamo).[1][2] Entón, o nome da balada sería, en galego, Rei dos Elfos (preservando o sentido orixinal) ou Rei dos Álamos (traducindo a palabra Erle literalmente).

Memorial ao Erlkönig en Jena

A inspiración para a balada vén do período en que Goethe estivera na cidade de Jena,[3] onde recibiu a notícia dun construtor do poboado de Kunitz que galopaba con seu meniño enfermo en procura dun médico da universidade. En lembranza a iso, foi criado, aínda no século XIX, un memorial a Erlkönig exactamente no camiño entre o poboado de Kunitz (actualmente un barrio) e Jena.

Contextualización[editar | editar a fonte]

Mentres as baladas do movemento Sturm und Drang (Tempestade e Ímpetu) abordan, maioritariamente, temas como o amor, Goethe desenvolveu, por primeira vez, unha balada que trae un tema máxico e da natureza. Ademais, a diferenza do século XVIII, a natureza non é abordada por seu aspecto estético ou relixioso, mais si polo seu lado descoñecido, esconxurador, fantástico e mortal. É a primeir a vez que se fal sobre o descoñecido e os sentimentos máis profundos da alma, e, en oposición ó tempo da Ilustración, mentres o meniño inocente consegue percibir as forzas máxicas da natureza e se desespera, o pai, que é a figura esclarecida, non as percebe. Esa temática foi posteriormente desenvolvida no Romanticismo por autores como Novalis.

Resumo[editar | editar a fonte]

Nunha noite con bastante vento, un pai galopa con seu fillo nos brazos por unha foresta escura. O meniño acredita recoñecer a forma do Erlkönig pola foresta e se asusta. O pai calma o meniño afirmando que iso é solamente a mera. Entretanto, a figura non deixa o neno en paz e tenta convencelo par atraelo ao seu reino, ofrecendo vestidos dourados e a compañía de súas fillas, pero o meniño fica cada vez máis inquieto e o pai tenta encontrar unha explicación lóxica para as cousas que o fillo está vendo, tals como: o vento soprando polas follas ou os pastos brillando. A figura do Erlkönig tamén fica cada vez máis ameazadora e o fillo está cada vez máis asustado. Cando o Erlkönig finalmente ataca o fillo con violencia, o pai se desespera e galopa o mais rápido posible para chegar á corte. Pero xa era moi tarde, pois nos seus brazos o meniño xa estaba morto.

Texto[editar | editar a fonte]

Texto orixinal Tradución literal Tradución rimada[4]

Wer reitet so spät durch Nacht und Wind?
Es ist der Vater mit seinem Kind;
Er hat den Knaben wohl in dem Arm,
Er faßt ihn sicher, er hält ihn warm.

"Mein Sohn, was birgst du so bang dein Gesicht?" –
"Siehst, Vater, du den Erlkönig nicht?
Den Erlenkönig mit Kron' und Schweif?" –
"Mein Sohn, es ist ein Nebelstreif."

"Du liebes Kind, komm, geh mit mir!
Gar schöne Spiele spiel' ich mit dir;
Manch' bunte Blumen sind an dem Strand,
Meine Mutter hat manch gülden Gewand." –

"Mein Vater, mein Vater, und hörest du nicht,
Was Erlenkönig mir leise verspricht?" –
"Sei ruhig, bleibe ruhig, mein Kind;
In dürren Blättern säuselt der Wind." –

"Willst, feiner Knabe, du mit mir gehn?
Meine Töchter sollen dich warten schön;
Meine Töchter führen den nächtlichen Reihn,
Und wiegen und tanzen und singen dich ein." –

"Mein Vater, mein Vater, und siehst du nicht dort
Erlkönigs Töchter am düstern Ort?" –
"Mein Sohn, mein Sohn, ich seh' es genau:
Es scheinen die alten Weiden so grau. –"

"Ich liebe dich, mich reizt deine schöne Gestalt;
Und bist du nicht willig, so brauch' ich Gewalt." –
"Mein Vater, mein Vater, jetzt faßt er mich an!
Erlkönig hat mir ein Leids getan!" –

Dem Vater grauset's; er reitet geschwind,
Er hält in Armen das ächzende Kind,
Erreicht den Hof mit Mühe und Not;
In seinen Armen das Kind war tot.

Quen galopa tán tarde por noite e vento?
É o pai, con seu fillo;
El ten o meniño seguro nos brazos,
El o acomoda en seguridade, el o manten quente.

"Meu fillo, por que escondes teu rostro con medo?"
"Non ve, pai, o Rei dos Elfos?
O Rei dos Elfos, con coroa e cola?"
"Meu fillo, iso é un raio de néboa."

"Amado meniño, vén, acompañame!
Belos xogos eu xogarei contigo;
Na praia hai moitas flores de cores
A miña nai ten moitas túnicas douradas." -

"Meu pai, meu pai, e ti non escoitas,
o que o Rei dos Elfos susurou para min?" -
"Fica calmo, permanece calmo, meu fillo;
por follas secas sopra o vento." -

"Queres, nobre meniño, comigo vir?
Miñas fillas xa te están esperando;
Miñas fillas conducen o baile noturno,
E randearán e danzarán e cantarán contigo." -

"Meu pai, meu pai, e ti non ves acolá?
As fillas do Rei dos Elfos naquel sombrio lugar?" -
"Meu fillo, meu fillo, eu vexo precisamente:
brillan os vellos prados tan cinzentos. -"

"Eu te amo, a túa bela forma me atrae;
E se non estás disposto, entón te tomarei á forza." -
"Meu pai, meu pai, agora el me toca!
O Rei dos Elfos fíxome dano!" -

O pai se desespera; galopa velozmente,
terma nos brazos o meniño que chora,
Chega á granxa con grande dificuldade;
nos seus brazos o meniño estaba morto.

Quen galopa tán tarde por noite e vento?
É o pai con seu meniño, atento;
Ele ten o neno seguro nos brazos,
Acomodandolo firme, con quentes lazos.

"Meu fillo, que garda en temor o seu rostro?" –
"Non estás a ver, Pai, o Erlkönig?
"O Erlkönig con cola e coroa?" –
"Meu fillo, é cousa que enevoa."

"Ó belo meniño, pois vén, vén comigo!
Xogos de todo adorables brincarei contigo;
Coloridas flores aos montes están na praia,
Miña nai ten vestes douradas e es cobaia."

"Meu pai, meu pai, e ti non estás a oír,
Que promesas el usa para me iludir?" –
"Calmiña, calma, meu meniño;
Do farfallo ten o vento sua alianza." –

"Queres ti, nobre meniño, acompañarme?
Miñas fillas han de graciosas esperarte;
Miñas fillas rexerán as noturnas danzas,
Danzarán con maxía de mil nenos." –

"Pai, pai, e non ves acolá
A filla del nas sombras e má?" –
"Meu fillo, meu fillo, podo verlo decerto:
Brilla um salgueiro por neve coberto. –"

"Amote, seduzme túa bela forma;
E se non queres, usarei forza sen norma." –
"Meu pai, el está me levando embora,
Está me machucando moito agora!" –

O pai aterrorizase, galopa veloz,
Tem o gemedor menĩno nos brazos, feroz,
Acada a granxa ás pressas e en dor;
En seus brazos el estaba morto, en clamor.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. "DWDS – Digitales Wörterbuch der deutschen Sprache". DWDS (en alemán). Consultado o 2019-06-04. 
  2. Zeno. "Literatur im Volltext: Johann Gottfried Herder: Stimmen der Völker in Liedern. Stuttgart 1975, S. ...". www.zeno.org (en alemán). Consultado o 2019-06-03. 
  3. "Schrieb Goethe in der "Tanne" in Jena den Erlkönig?". OTZ (en alemán). Consultado o 2019-06-04. 
  4. Descoñecido (22 de febreiro de 2012). "Goethes Deutsch: Erlkönig - Tradução (Goethe - Ericson Willians)". Goethes Deutsch. Consultado o 2019-05-30.