Revolución Francesa

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.

A Revolución francesa de 1789 xurdiu a consecuencia das ideas da Ilustración e en contra do Antigo Réxime e o poder do clero e da nobreza no Reino de Francia. A Revolución Americana serviría de exemplo aos ideais de liberdade e igualdade.

A revolución dá inicio á era moderna na Francia. Acabou co feudalismo en Francia e proclama os principios de "Liberdade, Igualdade e Fraternidade" (Liberté, Egalité, Fraternité). Acabou tamén cos privilexios da nobreza e de castas e comezaron a imperar os ideais igualitarios.

Antecedentes ideolóxicos[editar | editar a fonte]

Os escritores ilustrados do século XVIII, filósofos, politólogos, científicos e economistas, denominados comunmente philosophes e, a partir de 1751, os enciclopedistas, contribuíron a minar as bases do Dereito Divino dos reis. Pero xa no racionalismo de René Descartes podería quizais encontrarse o fundamento filosófico da Revolución. Deste modo, a soa proposición "Penso, logo existo" levaría implícito o proceso contra Lois XVI[Cómpre referencia].

A corrente de pensamento vixente en Francia era a Ilustración, cuxos principios se baseaban na razón, a igualdade e a liberdade. A Ilustración tería servido de pulo ás Trece Colonias norteamericanas para a independencia da súa metrópole europea. Tanto a influencia da Ilustración coma o exemplo dos Estados Unidos serviron de impulso ideolóxico para o inicio da revolución en Francia.

As causas da Revolución[editar | editar a fonte]

En 1789 gobernaba en Francia Lois XVI, e baixo o seu reinado aumentou o descontento contra a monarquía absoluta e o Antigo Réxime. As causas desta crise foron variadas:

  • Difusión das ideas ilustradas, como a soberanía nacional, a separación de poderes e as críticas contra o absolutismo e a sociedade estamental.
  • Desigualdade da sociedade estamental: fronte a ela, a burguesía aspiraba a participar no poder político, e as clase populares a suprimir os dereitos feudais.
  • Más colleitas, que encarecían o prezo dos alimentos e xeraban un profundo malestar social.
  • Crise financieira: o Estado sofría un enorme déficit económico que requiría unha reforma fiscal para que os privilexiados pagasen impostos.[1]

Historia[editar | editar a fonte]

5 de maio de 1789. Inauguración dos Estados Xerais en Versalles.

Francia pasaba por un período de crise económica despois de anos de prosperidade. A participación francesa na guerra da Independencia dos Estados Unidos de América e mailos elevados custes da corte do rei Luís XVI deixaran as finanzas do país en mal estado, o tesouro estaba practicamente baldeiro e os campesiños e artesáns afundíanse na miseria como consecuencia dos impostos e de varios anos de malas colleitas, ao que se xuntaba os intereses da burguesía francesa que quería participar no poder político e rematar co réxime absolutista.

A decisión do rei de facer pagar impostos á nobreza para evitar a bancarrota do Estado obrigou a que o rei convocara os Estados Xerais, asemblea de orixe medieval que non se xuntaba desde séculos atrás, co fin de anunciar o aumento dos impostos para facer face a aquelas dificultades financeiras acabaría por desencadear a Revolución, xa que era a oportunidade que estaba a agardar a burguesía que estaba tamén representada nos Estados Xerais como terceiro estado.

Os burgueses de París provocaron unha serie de grandes manifestacións populares, a máis importante foi a que rematou no asalto á Bastilla o 14 de xullo de 1789, que asustaron ao rei e obrigaron a ceder aos seus desexos; os Estados Xerais convertéronse na Asemblea Constituínte, xa controlada pola burguesía, que suprimiu os privilexios da nobreza, deu fin ao absolutismo e instaurou a monarquía constitucional; decretou que o poder residía no pobo e proclamou as liberdades políticas, o cal deu orixe á aparición dos partidos políticos.

Os máis importantes foron os xirondinos, representantes dos intereses da alta burguesía que consideraba que a revolución triunfara e non debía seguir adiante e os xacobinos, representantes da clase media que aspiraban a seguir cunha revolución que destituíra ao rei e proclamara unha república.

Ademais destas dúas forzas xurdiron clubs, organizacións populares que agrupaban cidadáns de ideoloxía e condición social semellante, o club dos xacobinos foi o máis importante, formado por membros do partido xacobino, e o club dos cordeliers que promoveu numerosas manifestacións populares.

Luís XVI cada volta estaba nunha situación máis incómoda xa que non aceptaba a perda do seu poder e o desprazamento da nobreza, en xuño de 1791 fuxiu de París en secreto pero antes de poder cruzar a fronteira descubrírono e foi enviado de volta a París. En abril de 1792 Francia entraba en guerra con Austria e moi pronto estendeuse a toda Europa, cando se tivo coñecemento dunhas cartas do rei chamando os austríacos a marchar sobre a capital francesa o rei foi encarcerado, xulgado por traizón e condenado a morte na guillotina ao tempo que se proclamaba a República.

O Terror[editar | editar a fonte]

Artigo principal: O Terror.
Napoléon Bonaparte, Primeiro cónsul, 1803.

Esta situación favoreceu o triunfo dos xacobinos dirixidos por Maximilien de Robespierre que acabou por establecer unha ditadura mediante a aplicación sistemática do Terror mediante o Tribunal de Salvación Pública que enviou a milleiros de franceses sospeitosos de opoñerse á República á guillotina.

O réxime de Robespierre tivo éxito en rexeitar a invasión estranxeira e en imposibilitar calquera intento de restauración monárquica pero un sector ata entón colaborador de Robespierre comezou a afastarse alarmado polo aumento do protagonismo das masas en París.

O Directorio[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Directorio (Francia).

O 27 de maio de 1794 un golpe de Estado supuxo a fin do goberno dos xacobinos, establecéndose un Directorio controlado pola alta burguesía, o que non impediu que o resto de Europa seguise vendo Francia como un perigo que pretendía estender os ideais revolucionarios polo continente polo que o enfrontamento armado continuou pero a partir de 1796 foi Francia a que tomou a iniciativa contraatacando e ocupando varios estados europeos, nos cales estableceu repúblicas ao estilo francés.

O Consulado[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Consulado (Francia).

Neste cambio estratéxico foi fundamental a figura dun xeneral novo, Napoleón Bonaparte que se converteu nunha das figuras máis populares de Francia e, en novembro de 1799, diante o rumor que afirmaba que os xacobinos estaban preparando un golpe de Estado acudiu coas súas tropas a París e co pretexto de establecer a orde tomou o poder, dando el mesmo o golpe do 18 de brumario que acabou co Directorio, establecendo un goberno persoal, o Consulado, que culminou, en 1804, cando Bonaparte se proclamou emperador.

Datas e feitos esenciais[editar | editar a fonte]

O Terceiro Estado cargando do Primeiro e do Segundo Estado.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Fernández Bulete, Virgilio (2010). Ciencias sociais: Historia. SM Xerme. ISBN 978-84-9854-281-3. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Revolución Francesa Modificar a ligazón no Wikidata

Outros artigos[editar | editar a fonte]