Elefante

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
Elefante
Rango fósil: Plioceno - Actualidade
Elefante africano no Parque Nacional Mikumi, Tanzania
Elefante africano no Parque Nacional Mikumi, Tanzania
Clasificación científica
Reino: Animalia
Filo: Chordata
Subfilo: Vertebrata
Clase: Mammalia
Superorde: Afrotheria
Orde: Proboscidea
Familia: Elephantidae
Gray, 1821
Xéneros

Os elefantes son grandes mamíferos da familia Elephantidae e a orde Proboscidea. Actualmente están recoñecidas tres especies: o elefante africano de sabana (Loxodonta africana), o elefante africano de bosque (L. cyclotis), e o elefante asiático (Elephas maximus). Os elefantes distribúense pola África subsahariana, sur de Asia e o sueste asiático. Elephantidae é a única familia supervivente da orde Proboscidea, outras, agora extintas, membros da orde inclúen deinotheriidae, gomphotheriidae, mamuts, e mastodontes.

Os elefantes son os maiores animais terrestres da actualidade pesando até 12 toneladas e medindo de media catro metros de altura. As súas características máis distintivas son as defensas de marfil. O macho de elefante africano, o maior animal terrestre, pode acadar unha altura de 4m e pesar 7000 kg. Estes animais teñen numerosos elementos distintivos, como a súa longa trompa, que empregan con numerosos fins e particularmente para coller obxectos. Os seus incisivos teñen gran tamaño, e úsanos para mover obxectos, escavar e como armas para loitar. As súas grandes orellas axúdanlles a controlar a temperatura do seu corpo. Os elefantes africanos teñen orellas grandes e o lombo cóncavo, mentres que os elefantes asiáticos teñen as orellas máis pequenas e o lombo convexo.

Os elefantes son herbívoros e poden ser atopados en diferentes hábitats como a sabana, bosques, desertos e marismas. Prefiren ficar preto da auga. Son considerados unha especie chave debido ó seu impacto no medio no que viven. Os outros animais tenden a manter as distancias, e os predadores como os leóns, tigres, hienas e cans xeralmente teñen como obxectivo as crías pequenas. As femias viven en grupos familiares, que poden consistir nunha única nai coas súas crías ou nun grupo emparentado de femias. Estes son liderados polo exemplar máis vello, coñecido como matriarca. Os elefantes viven nunha sociedade fisión-fusión, na que múltiples grupos familiares xúntanse para socializar. Os machos abandonan os grupos cando chegan á puberdade, e poden vivir sós ou canda outros machos. A miúdo interactúan cos grupos familiares cando buscan reproducirse e entran nun estado de agresividade coñecido como musth, que lles axuda a ser dominantes e reproducirse satisfactoriamente. As crías son o centro de atención dos grupos familiares que dependen das súas nais durante os tres primeiros anos de vida. Poden vivir uns 70 anos en liberdade. Comunícanse entre eles mediante o tacto, a vista e o son; empregan os infrasóns para comunicarse a longas distancias. A súa intelixencia comparouse coa dos primates e cetáceos. Teñen consciencia de si mesmos e amosan empatía ó morrer individuos da súa especie.

O elefante africano está clasificado como unha especie vulnerable pola International Union for Conservation of Nature (IUCN), mentres que o elefante asiático está considerado como ameazado. Un dos seus principais inimigos é o comercio de marfil, xa que son cazados polos seus cairos. Outras ameazas son a destrución do seu hábitat e os conflitos cos habitantes locais. Son usados animais de traballo en Asia. No pasado foron empregados para guerra; hoxe, son comúns en zoos e en actuacións de circos.

Etimoloxía[editar | editar a fonte]

A palabra "elefante" provén do latín elephantus, que é a forma latinizada do grego ἐλέφαντος (elephantos), xenitivo de ἐλέφας (elephas),[1] probablemente dunha lingua non-indoeuropea, como o fenicio.[2] Aparece en textos da Grecia micénica como e-re-pa e e-re-pa-to na escrita silábica Lineal B.[3][4] Homero usou a palabra grega para referirse ó marfil, pero despois do tempo de Herodoto, tamén se usou para referirse ó animal.[1] A palabra tamén aparece no inglés medio como olyfaunt (c.1300) e foi tomado do francés antigo oliphant (século XII).[2] En suahili os elefantes son coñecidos como Ndovu ou Tembo. En sánscrito é chamado Hastin,[5] mentres que en hindi é coñecido como Hathi (हाथी).[6] Loxodonta, o nome xenérico dos elefantes africanos, é unha palabra grega para "dentes oblicuos".[7]

Características xerais[editar | editar a fonte]

Os elefantes son animais herbívoros que se alimentan de herba e follas de árbores. Dado o seu tamaño, un elefante adulto pode inxerir entre 140 a 270 kg de alimentos ao día. As femias viven en mandas, lideradas por unha matriarca, compostas por varias reprodutoras e crías de variadas idades. O período de xestación é longo, de 20 a 22 meses, así como o desenvolvemento do animal, ao que lle leva anos a atinxir a idade adulta. Os machos adolescentes tenden a vivir en pequenos grupos e os adultos illados, encontrándose coas femias só no período reprodutivo.

Taxonomía[editar | editar a fonte]

Clasificación, especies e subespecies[editar | editar a fonte]

Afrotheria
Afroinsectiphilia
Tubulidentata

OrycteropodidaeAardvark2 (PSF) colourised.png


Afroinsectivora
Macroscelidea

MacroscelididaeRhynchocyon chrysopygus-J Smit white background.jpg


Afrosoricida

ChrysochloridaeThe animal kingdom, arranged according to its organization, serving as a foundation for the natural history of animals (Pl. 18) (Chrysochloris asiatica).jpg



TenrecidaeBrehms Thierleben - Allgemeine Kunde des Thierreichs (1876) (Tenrec ecaudatus).jpg





Paenungulata
Hyracoidea

ProcaviidaeDendrohyraxEminiSmit white background.jpg


Tethytheria
Proboscidea

ElephantidaeElephant white background.png


Sirenia

DugongidaeDugong dugon Hardwicke white background.jpg



TrichechidaeManatee white background.jpg






A cladogram of the elephants within Afrotheria based on molecular evidence[8]

Os elefantes pertencen á familia Elephantidae, a única familia representate da orde Proboscidea pertencente á superorde Afrotheria. Os seus parentes máis próximos existentes son ​​as sirenias (dugongos e manatís) e os hiracoideoss, cos que comparten o clado paenungulata dentro da superorde Afrotheria.[9] Os elefantes e os sirenios e están agrupados no clado Tethytheria. [10] Están recoñecidas tres especies de elefantes; o elefante africano (Loxodonta africana) e o elefante do bosque (Loxodonta cyclotis) de África subsahariana e o elefante asiático (Elephas maximus) de do sur e sueste asiático. [11] Os elefantes africanos teñen orellas grandes, un lombo cóncava, pel máis enrugada, un abdome inclinado e dúas extensións en forma de dedos na punta da trompa. Os elefantes asiáticos teñen as orellas máis pequenas, un lombo convexa, unha pel máis lisa, un abdome horizontal que ocasionalmente se afunde no medio e unha extensión na punta da trompa. As cristas en bucle nos molares son ​​máis estreitos no elefante asiático, mentres que os do africano teñen máis forma de diamante. O elefante asiático tamén ten protuberancias dorsais na cabeza e algúns parches de depigmentación na pel.[12]

Elefante africano no Parque Nacional Kruger, África do Sur.
Elefante africano no Parque Nacional Kruger, África do Sur.
Elefante africano de bosque no Parque Nacional Ivindo, Gabón.
Elefante africano de bosque no Parque Nacional Ivindo, Gabón.
Elefante asiático no Parque Nacional Bandipur, India.
Elefante asiático no Parque Nacional Bandipur, India.

O zoólogo sueco Carl Linnaeus describiu o xénero Elephas e un elefante de Sri Lanka (entón coñecido como Ceilán) baixo o binomial Elephas maximus en 1758.[13] En 1798, Georges Cuvier clasificou o elefante indio baixo o binomial Elephas indicus. [14] O zoolólogo holandés Coenraad Jacob Temminck describiu o elefante de Sumatra en 1847 baixo o binomial Elephas sumatranus.[15] O zoólogo inglés Frederick Nutter Chasen clasificou as tres como subespecies do elefante asiático en 1940.[16] Os elefantes asiáticos varían xeograficamente na súa cor e cantidade de despigmentación. O elefante de Sri Lanka (Elephas maximus maximus) habita en Sri Lanka, o elefante indio (E. m. indicus) é nativo do continente asiático (no subcontinente indio e Indochina), e o elefante de Sumatra (E. m. sumatranus) atópase en Sumatra.[12] Unha subespecie discutida, o elefante de Borneo, vive no norte de Borneo e é máis pequeno que todas as outras subespecies. Ten orellas máis grandes, unha cola máis longa e cabeiros máis estreitos que o típico elefante. O zoólogo de Sri Lanka Paules Edward Pieris Deraniyagala describiuno en 1950 baixo o trinomial Elephas maximus borneensis, tomando como tipo unha ilustración de National Geographic.[17] Foi posteriormente incluída baixo E. m. indicus ou E. m. sumatranus. Os resultados dunha análise xenética de 2003 indican que os seus antecesores separáronse da poboación continental hai uns 300.000 anos.[18] Un estudo realizado en 2008 descubriu que os elefantes de Borneo non son autóctonos da illa pero que foron levados alí antes de 1521 polo Sultan de Sulu desde Xava, onde os elefantes xa están extinguidos.[17]

O elefante africano foi nomeado por primeira vez polo naturalista alemán Johann Friedrich Blumenbach en 1797 como Elephas africanus.[19] O xénero Loxodonta foi nomeado por Frédéric Cuvier en 1825.[20] Cuvier escribiu Loxodonte, pero en 1827 un autor anónimo latinizou a ortografía a Loxodonta:[21] o Código Internacional de Nomenclatura Zoolóxica recoñece esta como a autoridade axeitada.[11] En 1942, dezaoito subespecies de elefante africano foron recoñecidas por Henry Fairfield Osborn,[22] pero outros datos morfolóxicos reduciron o número de subespecies clasificadas, e na década de 1990 só se recoñeceron dúas, a de sabana (L. a. africana) e o de bosque (L. a. cyclotis),[23] sendo este último nomeado en 1900 polo zoólogo alemán Paul Matschie.[24] Os elefantes de bosque teñen orellas máis pequenas e redondeadas e cabeiros máis delgados e rectos que os elefantes de bosque, e están limitados na súa distribución ás áreas boscosas de África Occidental e África Central.[25] Un estudo do ano 2000 argumenta para a elevación das dúas formas en especies separadas (L. africana e L. cyclotis, respectivamente) en función das diferenzas na morfoloxía do cranio.[26] Estudos de ADN publicados en 2001 e 2007 tamén suxeriron que eran especies distintas[27][28] mentres estudos en 2002 e 2005 concluíron que eran a mesma especie.[29][30] Estudos posteriores (2010, 2011, 2015) apoiaron a condición do elefante de sabana e dos elefantes de bosque como especies separadas.[31][32][33] Crese que as dúas especies separánronse hai 6 millóns de anos.[34] e quedaron completamente illados xeneticamente nos últimos 500.000 anos.[35] En 2017, a análise da secuencia de ADN mostrou que L. cyclotis está máis relacionado co extinto Palaeoloxodon antiquus, do que está con L. africana, posiblemente socavando o xénero Loxodonta no seu conxunto.[36] aínda que isto está en disputa. [30] [32] Os elefantes pigmeos da bacía do Congo, que foron suxeridos como unha especie separada (Loxodonta pumilio) son probablemente elefantes forestais cuxo pequeno tamaño e/ou madurez precoz débese a condicións ambientais.[37]

Evolución e parentes extintos[editar | editar a fonte]

Cranio de Moeritherium lyonsi no Muséum national d'histoire naturelle, París.

Uns 185 membros extintos e tres grandes radiacións adaptativas da orde Proboscidea foron rexistrados. O proboscídeo máis antigo, o africano Eritherium e o Phosphatherium do Paleoceno tardío, son da primeira radiación.[38] O Eoceno inclúe os anthracobunidae do subcontinente indio e os Numidotherium, Moeritherium e Barytherium de África. Eses animais eran acuáticos e relativamente pequenos. Posteriomente, os xéneros como Phiomia e Palaeomastodon medraron; estes últimos habitaron nos bosques e terreos arborados. A diversidade dos proboscídos declinou durante o Oligoceno.[39] Un especie notable desa época foi o Eritreum melakeghebrekristosi do Corno de África, que ben puído ser o antergo de numerosas especies.[40] O comezo do Mioceno presenciou a segunda diversificación, coa aparición dos Deinotheriidae e os Mammutidae. Os primeiros foron relacionados cos Barytherium, e viviron en África e Eurasia,[41] mentres que os segundo puideron ser descendentes dos Eritreum[40] estendidos polo Norte de América.[41]

A segunda radiación represéntase pola aparición dos Gomphotheriidae no Mioceno,[41] que evolucionaron dos Eritreum[40] e se orixinaron en África, espallándose por tódolos continente agás Australia e a Antártida. Os membros deste grupo inclúen ós Gomphotherium e ós Platybelodon.[41] A terceira radiación comezou no Mioceno tardío e deu lugar á chegada dos elephantidae, que descenden dos Gomphotheriidae.[42] O Primelephas gomphotheroides africano debeu nos Loxodonta, Mammuthus e Elephas. A póla Loxodonta separouse axiña, no límite entre o Mioceno e o Plioceno, mentres que os Mammuthus e Elephas diverxeron con posterioridade no Plioceno. Os Loxodonta permaneceron en África, mentres que os Mammuthus e Elephas estendéronse por Eurasia, e os Mammuthus mesmo chegaron a Norte América. Ó mesmo tempo, os Stegodontidae, outro grupo proboscídeo descendente dos Gomphotheriidae, espallouse por Asia, incluíndo o subcontinente indio, China, sueste de Asia e Xapón. Os mamuts continuaron evoluconando en novas especies, como mastodonte americano.[43]

Proboscidea

primeiros proboscidios, p.ex. MoeritheriumMoeritherium NT small.jpg




DeinotheriidaeDeinotherium12.jpg


Elephantiformes

MammutidaeBlankMastodon.jpg




GomphotheriidaeGomphotherium NT small.jpg




StegodontidaeStegodon Siwalik Hills.jpg


Elephantidae

LoxodontaElephant in Tanzania 0882 Nevit.jpg




MammuthusMammuthus trogontherii122DB.jpg



ElephasZoorashia elephant.jpg









Filoxenia de Proboscidea segundo Shoshani 1998.[44]

Ó comezo do Plistoceno, os elephantidae experimentaron unha alta taxa de "especiación". A Loxodonta atlantica converteuse na especie máis común do norte e sur de África, pero foi substituída pola Elephas iolensis no Plistoceno. Só cando os Elephas desapareceron de África puideron os Loxodonta converterse nos dominantes na forma das especies modernas. Os Elephas diversificáronse en novas especies en Asia, como o E. hysudricus e o E. platycephus;[45] sendo estes últimos os antergos do moderno elefante asiático.[46] Mammuthus evolucionaron en varias especies, como o famoso mamut laúdo.[45] No Plistoceno tardío, moitas especies desapareceron durante a glaciación do cuaternario acabou co 50% dos xéneros de máis de 5 kg en todo o mundo.[47]

Os proboscídeos experimentaron numerosos cambios produto da evolución, como o incremento de tamaño, que levou a que moitas especies superasen os 4m de altura.[44] Ó igual que outros megaherbívoros, como os extintos saurópodos, os elefantes de gran tamaño desenvolveron capacidades para sobrevivir con vexetación con baixo poder nutritivo.[48] As súas extremidades fixéronse máis grandes, con pés curtos e amplos. O cranio fíxose meirande, mentres que o pescozo acurtouse para poder soster o seu peso. O incremento de tamaño provocou a elongación da súa trompa móbil.

Un aspecto moi debatido foi a relación entre os Mammuthus e Loxodonta ou Elephas. Algúns estudos de ADN suxeriron que os Mammuthus están máis achegados xeneticamente ós Loxodonta,[49][50] mentres outros apuntan xusto o contrario.[10] Porén, análises do xenoma mitocondrial dun mamut laúdo (secuenciado no 2005) apoia a idea de que os Mammuthus están máis relacionados cos Elephas.[27][31][51] Probas morfolóxicas apoian que os Mammuthus e os Elephas como grupos irmáns, mentres comparacións de seroalbumina e coláxeno concluíron que os tres xéneros están igualmente emparentados entre si.[52] Algúns científicos cren que un embrión de mamut clonado podería ser implantado no útero dun elefante asiático para recuoerar a especie.[53]

Especies ananas[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Elefante anano.
Esqueleto do Elefante anano de Creta.

Algunhas especies de proboscídeos viviron en illas e experimentaron ananismo insular. Isto ocorreu principalmente durante o Plistoceno, cando algunhas poboacións de elefantes quedaron illadas pola variación dos niveis do mar, aínda que os elefantes ananos existían antes do Plioceno. Estes elefantes empequeneceron nas illas debido á falta de grandes depredadores e ós recursos limitados. En contraste, pequenos mamíferos como os roedores experimentaron xigantismo insular nas mesmas condicións. Os proboscídeos ananos viviron en Indonesia, nas Illas da Canle da California, e en moitas illas do Mar Mediterráneo.[54]

O Elephas celebensis das Célebes crese que é descendente do Elephas planifrons. O Elephas falconeri de Malta e Sicilia medía tan só 1m, e probablemente evolucionou do Elephas antiquus. Outros descendentes desta especie existiron en Chipre. Os elefantes ananos de orixe incerta habitaron na Illa de Creta, nas Cícladas e no Dodecaneso, e sábese de mamuts ananos que viviron Sardeña.[54] O Mamut columbino colonizou as Illas da Canle da California e evolucionou no mamut pigmeo. Esta especie medía entre 1.2–1.8m e pesaba entre 200–2000 kg. Unha poboación de pequenos mamuts laúdos sobreviviu na illa de Wrangel ata hai 4.000 anos.[54] Despois do seu descubrimento en 1993, foron considerados mamuts laúdos ananos.[55] Esta clasificación foi reconsiderada e dende a Second International Mammoth Conference de 1999, estes animais non volveron ser considerados verdadeiros "mamuts ananos".[56]

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. 1,0 1,1 Liddell, H. G.; Scott, R. "ἐλέφας". A Greek-English Lexicon, on Perseus Digital Library. Consultado o 25 de outubro de 2012. 
  2. 2,0 2,1 Harper, D. "Elephant". Online Etymology Dictionary. Consultado o 25 de outubro de 2012. 
  3. Lujan, E. R.; Bernabe, A. "Ivory and horn production in Mycenaean texts". Academia. Consultado o 22 de xaneiro de 2013. 
  4. "elephant". Palaeolexicon, Word study tool of ancient languages. Consultado o 19 de xaneiro de 2013. 
  5. Shoshani, J.; Shoshani, S. L. What is an Elephant? in Shoshani, J., ed. (2000). Elephants: Majestic Creatures of the Wild. Checkmark Books. ISBN 0-87596-143-6, p. 14.
  6. Alter, S. (2004). Elephas Maximus: A Portrait of the Indian Elephant. Penguin Books India. p. 93. ISBN 0-14-303174-0. 
  7. Kalb, J. E.; Mebrate, A. (1993). Fossil Elephantoids from the Hominid-Bearing Awash Group, Middle Awash Valley, Afar Depression, Ethiopia. The American Philosophical Society. pp. 52–59. ISBN 0-87169-831-5. 
  8. Tabuce, R.; Asher, R. J.; Lehmann, T. (2008). "Afrotherian mammals: a review of current data" (PDF). Mammalia 72: 2–14. doi:10.1515/MAMM.2008.004. 
  9. Kellogg, M.; Burkett, S.; Dennis, T. R.; Stone, G.; Gray, B. A.; McGuire, P. M.; Zori, R. T.; Stanyon, R. (2007). "Chromosome painting in the manatee supports Afrotheria and Paenungulata". Evolutionary Biology 7: 6. PMC 1784077. PMID 17244368. doi:10.1186/1471-2148-7-6. 
  10. 10,0 10,1 Ozawa, T.; Hayashi, S.; Mikhelson, V. M. (1997). "Phylogenetic position of mammoth and Steller's sea cow within tethytheria demonstrated by mitochondrial DNA sequences". Journal of Molecular Evolution 44 (4): 406–13. PMID 9089080. doi:10.1007/PL00006160. 
  11. 11,0 11,1 Shoshani, J. (2005). "Order Proboscidea". En Wilson, D. E.; Reeder, D. M. Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference, Volume 1 (3rd ed.). Johns Hopkins University Press. pp. 90–91. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494. 
  12. 12,0 12,1 Shoshani, pp. 38-41.
  13. Linnaeus, Carl (1758). Systema Naturae per Regna Tria Naturae, Secundum Classes, Ordines, Genera, Species, cum Characteribus, Differentiis, Synonymis, Locis (10th ed.). Holmiae : Impensis Direct. Laurentii Salvii. p. 33. 
  14. Cuvier, Georges (1798). Tableau Élémentaire de L'histoire Naturelle des Animaux. Baudouin, Imprimeur du Corps législatif et de l'Institut national, place du Carrousel, N°. 662,. p. 148. 
  15. Temminck, Coenraad Jacob (1847). Coup-D'oeil Général sur les Possessions Néerlandaises dans L'Inde Archipélagique. Leide, A. Arnz & comp. p. 90. 
  16. Chasen, Frederick Nutter (1940). "A Handlist of Malaysian Mammals". Bulletin of the Raffles Museum, Singapore (15): 190. 
  17. 17,0 17,1 Cranbrook, E.; Payne, J.; Leh, C. M. U. (2008). "Origin of the elephants Elephas maximus L. of Borneo" (PDF). Sarawak Museum Journal. 
  18. Fernando, P.; Vidya, T. N. C.; Payne, J.; Stuewe, M.; Davison, G.; Alfred, R. J.; Andau, P.; Bosi, E.; Kilbourn, A.; Melnick, D. J. (2003). "DNA analysis indicates that Asian Elephants are native to Borneo and are therefore a high priority for conservation". PLoS Biol 1 (1): e6. PMC 176546. PMID 12929206. doi:10.1371/journal.pbio.0000006. 
  19. Blumenbach, Johann Friedrich (1797). Handbuch der Naturgeschichte (5th ed.). Göttingen: J. C. Dieterich. p. 124. 
  20. Cuvier, Frédéric (1824). Histoire Naturelle des Mammifères: avec des Figures originales, coloriées, dessinées d'aprèsdes Animaux vivans. A Paris, Chez A. Belin. p. 118. 
  21. Anonymous (1827). "Histoire Naturelle des Mammifères: avec des Figures originales, coloriées, dessinées d'aprèsdes Animaux vivans; &c. Par MM. Geoffroy Saint- Hillaire, et F. Cuvier. Livraisons 52 et 53". The Zoological Journal 3: 140. 
  22. Osborn, Henry Fairfield (1942). Proboscidea : a Monograph of the Discovery, Evolution, Migration and Extinction of the Mastodonts and Elephants of the World. Trustees of the American Museum of Natural History : American Museum Press. p. 1193. 
  23. Barnes, R. F. W.; Blom, A.; Alers M. P. T. (1995). "A review of the status of forest elephants Loxodonta africana in Central Africa". Biological Conservation 71 (2): 125–32. doi:10.1016/0006-3207(94)00014-H. 
  24. Matschie, Paul (1900). "Herr Matschie sprach über geographische Abarten des afrikanischen Elefanten.". Sitzungsberichte der Gesellschaft Naturforschender Freunde zu Berlin. (189–200). 
  25. Shoshani, pp. 42–51.
  26. Grubb, P.; Groves, C. P.; Dudley J. P.; Shoshani, J. (2000). "Living African elephants belong to two species: Loxodonta africana (Blumenbach, 1797) and Loxodonta cyclotis (Matschie, 1900)". Elephant 2 (4): 1–4. 
  27. 27,0 27,1 Rohland, N.; Malaspinas, Anna-Sapfo; Pollack, Joshua L.; Slatkin, Montgomery; Matheus, Paul; Hofreiter, Michael (2007). "Proboscidean mitogenomics: chronology and mode of elephant evolution using mastodon as outgroup". PLoS Biology 5 (8): e207. PMC 1925134. PMID 17676977. doi:10.1371/journal.pbio.0050207. 
  28. Roca, A. L.; Georgiadis, N.; Pecon-Slattery, J.; O'Brien, S. J. (2001). "Genetic evidence for two species of elephant in Africa". Science 293 (5534): 1473–77. Bibcode:2001Sci...293.1473R. PMID 11520983. doi:10.1126/science.1059936. 
  29. Eggert, L. S.; Rasner, C. A.; Woodruff, D. S. (2002). "The evolution and phylogeography of the African elephant inferred from mitochondrial DNA sequence and nuclear microsatellite markers". Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences 269 (1504): 1993–2006. PMC 1691127. PMID 12396498. doi:10.1098/rspb.2002.2070. 
  30. 30,0 30,1 Debruyne, R. (2005). "A case study of apparent conflict between molecular phylogenies: the interrelationships of African elephants". Cladistics 21 (1): 31–50. doi:10.1111/j.1096-0031.2004.00044.x. 
  31. 31,0 31,1 Rohland, N.; Reich, D.; Mallick, S.; Meyer, M.; Green, R. E.; Georgiadis, N. J.; Roca, A. L.; Hofreiter, M. (2010). Penny, David, ed. "Genomic DNA Sequences from Mastodon and Woolly Mammoth Reveal Deep Speciation of Forest and Savanna Elephants". PLoS Biology 8 (12): e1000564. PMC 3006346. PMID 21203580. doi:10.1371/journal.pbio.1000564. 
  32. 32,0 32,1 Ishida, Y.; Oleksyk, T. K.; Georgiadis, N. J.; David, V. A.; Zhao, K.; Stephens, R. M.; Kolokotronis, S.-O.; Roca, A. L. (2011). Murphy, William J, ed. "Reconciling apparent conflicts between mitochondrial and nuclear phylogenies in African elephants". PLoS ONE 6 (6): e20642. Bibcode:2011PLoSO...620642I. PMC 3110795. PMID 21701575. doi:10.1371/journal.pone.0020642. 
  33. Roca, Alfred L.; Ishida, Yasuko; Brandt, Adam L.; Benjamin, Neal R.; Zhao, Kai; Georgiadis, Nicholas J. (2015). "Elephant Natural History: A Genomic Perspective". Annual Review of Animal Biosciences 3 (1): 139–167. PMID 25493538. doi:10.1146/annurev-animal-022114-110838. 
  34. Roca, A. L. Ishida, Y.; Brandt, A. L.; Benjamin, N. R.; Zhao, K.; Georgiadis, N. J. (2015). "Elephant Natural History: A Genomic Perspective". Annual Review of Animal Biosciences 3 (1): 139–167. doi:10.1146/annurev-animal-022114-110838. 
  35. Palkopoulou, E.; et al. (2018). "A comprehensive genomic history of extinct and living elephants". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America: 201720554. doi:10.1073/pnas.1720554115. 
  36. Meyer, Matthias (2017). "Palaeogenomes of Eurasian straight-tusked elephants challenge the current view of elephant evolution". eLIFE 6. doi:10.7554/eLife.25413. 
  37. Debruyne, R.; Van Holt, A.; Barriel, V.; Tassy, P. (2003). "Status of the so-called African pygmy elephant (Loxodonta pumilio (NOACK 1906)): phylogeny of cytochrome b and mitochondrial control region sequences" (PDF). Comptes Rendus Biologies 326 (7): 687–97. PMID 14556388. doi:10.1016/S1631-0691(03)00158-6. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 3 de decembro de 2013. 
  38. Gheerbrant, E. (2009). "Paleocene emergence of elephant relatives and the rapid radiation of African ungulates". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America (PNAS) 106 (26): 10717–10721. PMC 2705600. PMID 19549873. doi:10.1073/pnas.0900251106. 
  39. Sukumar, R. (2003). The Living Elephants: Evolutionary Ecology, Behaviour, and Conservation. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-510778-4, pp. 13–16.
  40. 41,0 41,1 41,2 41,3 Sukumar, R. (2003). The Living Elephants: Evolutionary Ecology, Behaviour, and Conservation. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-510778-4, pp. 16–19.
  41. Sukumar, R. (2003). The Living Elephants: Evolutionary Ecology, Behaviour, and Conservation. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-510778-4, p. 22.
  42. Sukumar, R. (2003). The Living Elephants: Evolutionary Ecology, Behaviour, and Conservation. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-510778-4, pp. 24–27.
  43. 44,0 44,1 Shoshani, J. (1998). "Understanding proboscidean evolution: a formidable task". Trends in Ecology and Evolution (en inglés) 13 (12): 80–87. doi:10.1016/S0169-5347(98)01491-8. 
  44. 45,0 45,1 Sukumar, R. (2003). The Living Elephants: Evolutionary Ecology, Behaviour, and Conservation. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-510778-4, pp. 28–31.
  45. Sukumar, R. (2003). The Living Elephants: Evolutionary Ecology, Behaviour, and Conservation. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-510778-4, p. 44.
  46. Sukumar, R. (2003). The Living Elephants: Evolutionary Ecology, Behaviour, and Conservation. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-510778-4, pp. 36–37.
  47. Carpenter, K. (2006). Foster, J.R. and Lucas, S.G. (eds.), ed. "Paleontology and Geology of the Upper Jurassic Morrison Formation - Biggest of the big: a critical re-evaluation of the mega-sauropod Amphicoelias fragillimus Cope, 1878". New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin 36. New Mexico Museum of Natural History and Science: 131–138. 
  48. Debruyne, R.; Barriel, V.; Tassy, P. (2003). "Mitochondrial cytochrome b of the Lyakhov mammoth (Proboscidea, Mammalia): new data and phylogenetic analyses of Elephantidae" (PDF). Molecular Phylogenetics and Evolution 26 (3): 421–34. PMID 12644401. doi:10.1016/S1055-7903(02)00292-0. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 13 de novembro de 2013. Consultado o 22 de maio de 2013. 
  49. Noro, M.; Masuda, R.; Dubrovo, I. A.; Yoshida, M. C.; Kato, M. (1998). "Molecular phylogenetic inference of the woolly mammoth Mammuthus primigenius, based on complete sequences of mitochondrial cytochrome b and 12S ribosomal RNA genes". Journal of Molecular Evolution 46 (3): 314–26. PMID 9493356. doi:10.1007/PL00006308. 
  50. Gross, L. (2006). "Reading the evolutionary history of the Woolly Mammoth in its mitochondrial genome". PLoS Biology 4 (3): e74. doi:10.1371/journal.pbio.0040074. 
  51. Sukumar, R. (2003). The Living Elephants: Evolutionary Ecology, Behaviour, and Conservation. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-510778-4, pp. 46–47.
  52. Choi, C. (2011). "Woolly Mammoths Could Be Cloned Someday, Scientist Says". Live Science. Consultado o 18 de setembro de 2012. 
  53. 54,0 54,1 54,2 Sukumar, R. (2003). The Living Elephants: Evolutionary Ecology, Behaviour, and Conservation. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-510778-4, pp. 31–33.
  54. Vartanyan, S. L., Garutt, V. E., Sher, A. V. (1993). "Holocene dwarf mammoths from Wrangel Island in the Siberian Arctic". Nature 362 (6418): 337–40. doi:10.1038/362337a0. 
  55. Tikhonov, A.; Agenbroad, L.; Vartanyan, S. (2003). "Comparative analysis of the mammoth populations on Wrangel Island and the Channel Islands". Deinsea 9: 415–20. ISSN 0923-9308. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

--- Shoshani, J.; Shoshani, S. L. What is an Elephant?. pp. 14–15. 
--- Shoshani, J. Comparing the Living Elephants. pp. 36–51. 
--- Shoshani, J. Anatomy and Physiology. pp. 66–80. 
--- Easa, P. S. Musth in Asian Elephants. pp. 85–86. 
--- Moss, C. Elephant Calves: The Story of Two Sexes. pp. 106–13. 
--- Payne, K. B.; Langauer, W. B. Elephant Communication. pp. 116–23. 
--- Eltringham, S. K. Ecology and Behavior. pp. 124–27. 
--- Wylie, K. C. Elephants as War Machines. pp. 146–48. 
--- McNeely, J. A. Elephants as Beasts of Burden. pp. 149–50. 
--- Smith, K. H. The Elephant Domestication Centre of Africa. pp. 152–54. 
--- McNeely, J. A. Elephants in Folklore, Religion and Art. pp. 158–65. 
--- Shoshani, S. L. Famous Elephants. pp. 168–71. 
--- Daniel, J. C. The Asian Elephant Population Today. pp. 174–77. 
--- Douglas-Hamilton, I. The African Elephant Population Today. pp. 178–83. 
--- Tuttle, C. D. Elephants in Captivity. pp. 184–93. 
--- Martin, E. B. The Rise and Fall of the Ivory Market. pp. 202–07. 
--- Shoshani, J. Why Save Elephants?. pp. 226–29. 

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

  • ElephantVoices—información sobre a comunicación dos elefantes about elephant communication