Saturno

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Saturno (homónimos).

Saturno Descubrimento Descuberto por civilizacións antigas Descuberto na antigüedade Características orbitais Distancia media do Sol 9,55495 UA 1.429.400.000 km Raio medio ~9,53707032 UA 1,4267254·1012 m Excentricidade 0.055 723 219 Período orbital (sideral) 29a 167d 6,7h (~9,3·108 s) Período orbital (sinódico) 378,1 días(~3,27·107 s) Velocidade orbital media 9672,4 m/s Inclinación orbital 2,48446° Número de satélites ~200 observados (62 con órbitas seguras) Características físicas Diámetro ecuatorial 1,20536·108 m Área superficial 4.27×1010 km² 83,703 Planetas Terra Masa 5,688·1026 kg Densidade media 690 kg/m³ Gravidade superficial 10,44 m/s² Período de rotación Ecuatorial 10h.,13 m.,59s. Interno 10 h.,39m.,25s. Inclinación axial 26,73° Albedo 0,47 Velocidade de escape 35.490 m/s Temperatura superficial mín. media máx. 82 K  143 K   ? K Características atmosféricas Presión atmosférica 1,4·105 Pa Hidróxeno(H2) ~96% Helio ~3% Metano ~0,4% Vapor de Auga 0,1% Amoníaco 0,01% Etano 0,000 7% Fosfina 0,0001%

O planeta Saturno.

Saturno é o sexto planeta do Sistema solar e o único con aneis visíbeis dende o noso planeta. Foi chamado así polo deus romano Saturno. Forma parte dos denominados planetas exteriores ou gasosos, tamén chamados xovianos, por Xúpiter. Antes da invención do telescopio, Saturno era o planeta coñecido máis distante. O primeiro en observarlle os aneis foi Galileo en 1610, aínda que a baixa inclinación dos aneis e a baixa resolución do seu telescopio fíxolle pensar que se trataban de grandes lúas. Christiaan Huygens, con mellores medios de observación puido en 1659 ollar con claridade os aneis. No ano 1859 James Clerk Maxwell demostrou matematicamente que os aneis non podían ser un único obxecto sólido, senón que debían ser unha agrupación de millóns de partículas de menor tamaño.

O planeta Saturno é un xigante de gas, o segundo do sistema en tamaño despois de Xúpiter, ó que se asemella bastante en constitución. A súa distancia media do Sol é duns 1430 millóns de quilómetros.

Orixe do nome de Saturno

Debido á súa posición orbital máis distante que Xúpiter os antigos romanos outorgáronlle o nome do pai de Xúpiter ao planeta Saturno. Na mitoloxía romana, Saturno era o equivalente do antigo titán grego Cronos, deus do tempo. Cronos era fillo de Urano e Gaia e gobernaba o mundo dos deuses e os homes devorando aos seus fillos en canto nacían para que non o destronaran. Zeus-un deles- conseguiu esquivar este destino e finalmente derrocou ao seu pai para converterse no deus supremo.

Os gregos e romanos, herdeiros dos sumerios nos seus coñecementos do ceo, estableceran en sete o número de astros que se movían no firmamento: o Sol, a Lúa, e os planetas Mercurio, Venus, Marte, Xúpiter e Saturno, as estrelas errantes que a distintas velocidades orbitaban arredor da Terra, centro do Universo. Dos cinco planetas, Saturno é o de movemento máis lento, emprega uns trinta anos (29,457 anos) en completar a súa órbita, case o triplo que Xúpiter (11,862 anos), e respecto a Mercurio, Venus e Marte a diferenza aínda é maior. Saturno destacaba pola súa lentitude e se Xúpiter era Zeus, Saturno tiña que ser Cronos, o pai ancián, que paso a paso vaga entre as estrelas.

Características xerais

Aneis de Saturno.

Saturno é un planeta visiblemente achatado nos polos cun ecuador que sobresae formando a figura dun esferoide ovalado. Os diámetros ecuatorial e polar son respectivamente 120.536 e 108.728 km. Este efecto prodúcese pola rápida rotación do planeta, a súa natureza fluída e a súa relativamente baixa gravidade. Os outros planetas xigantes son tamén ovalados, mais non tanto coma este. Saturno posúe unha densidade específica de 690 kg/m³, sendo o único planeta do Sistema Solar cunha densidade inferior á da auga (1000 kg/m³), é dicir, flotaría sobre a auga. O planeta está formado por un 94% de hidróxeno e un 3% de helio xunto con outros gases residuais. O volume do planeta é o dunhas 740 veces o da Terra, mais a súa masa é 95 veces a terrestre, debido á baixa densidade media relativa mencionada.

Satélites de Saturno

Nestes momentos coñécense sesenta e dúas lúas do planeta, das que xa foron nomeadas cincuenta e tres, e outras nove agardan nome definitivo.

O satélite Themis, supostamente descuberto no 1905 por William H. Pickering non existe.

Nome		Diámetro (km)	Masa (kg)	Semieixo maior (km)	Período Orbital	Posición	Descuberto no
Saturno I	Mimas	397	3,80×1019	185.520	0,942422 días		1789
Saturno II	Encélado	499	7,30×1019	238.020	1,370218 días	Na espesura do anel E	1789
Saturno III	Tetis	1.060	6,22×1020	294.660	1,887802 días		1684
Saturno IV	Dione	1.118	1,05×1021	377.400	2,736915 días		1684
Saturno V	Rhea	1.528	2,49×1021	527.040	4,5175 días		1672
Saturno VI	Titán	5.151	1,35×1023	1.221.850	15,94542 días		1655
Saturno VII	Hiperión	286 (410 × 260 × 220)	1,77×1019	1,481,100	21,27661 días		1848
Saturno VIII	Iapeto	1.460	1.88×1021	3.561.300	79,33018 días		1671
Saturno IX	Febe	220	4,00×1018	12.944.300	-548,2 días**	Grupo Escandinavo	1899
Saturno X	Xano	178 (196 × 192 × 150)	2,01×1018	151.472	0,6945 días	co-orbitais	1966
Saturno XI	Epimeteo	115 (144 × 108 × 98)	5,60×1017	151.422	0,6942 días		1980
Saturno XII	Helena	33 (36 × 32 × 30)	~0,02446	377.400	2,736915 días	Troiano traseiro de Dione	1980
Saturno XIII	Telesto	29 (34 × 28 × 36)	~0,010	294.660	1,887802 días	Troiano dianteiro de Tethys	1980
Saturno XIV	Calipso	26 (34 × 22 × 22)	~0,0065	294.660	1,887802 días	Troiano traseiro de Tethys	1980
Saturno XV	Atlas	30 (40 × 20)	0,0066 ± 0,0006	137.670	0,6019 días	Pastor exterior ó anel A	1980
Saturno XVI	Prometeo	86,2 ± 5,4 (133×79×61)	0,1566 ± 0,0020	139.350	0,6130 días	Pastor interior ó anel F	1980
Saturno XVII	Pandora	80,6 ± 4,4 (103×80×64)	0,1356 ± 0,0023	141.700	0,6285 días	Pastor exterior ó anel F	1980
Saturno XVIII	Pan	28,4 ± 2,6 (35×32×21)	0,00495 ± 0,00075	133.583	0,575 días	Na división Encke	1990
Saturno XIX	Ymir	≈ 18	~0,00397	23.096.000	-1312,4 días**	Grupo Escandinavo	2000
Saturno XX	Paaliaq	22	~0,00725	15.199.000	+687 días	Grupo Inuit	2000
Saturno XXI	Tarvos	15	Descoñecido	18.247.000	+926 días	Grupo Galo	2000
Saturno XXII	Ijiraq	12	~0,00118	11.442.000	451,5 días	Grupo Inuit	2000
Saturno XXIII	Suttungr	7	~0,00023	19.463.000	-1016,3 días**	Grupo Escandinavo	2000
Saturno XXIV	Kiviuq	16	~0,00279	11 110 000	449,2 días	Grupo Inuit	2000
Saturno XXV	Mundilfari	7	~0,00023	18 690 000	−953 días**	Grupo Escandinavo	2000
Saturno XXVI	Albiorix	32	~0,0223	16 180 000	783,5 días	Grupo Galo	2000
Saturno XXVII	Skathi	8	~0,00035	15.647.000	-728,9 días**	Grupo Escandinavo	2000
Saturno XXVIII	Erriapus	10	~0,00068	17 340 000	871,9 días	Grupo Galo	2000
Saturno XXIX	Siarnaq	40	~0,0435	17 530 000	896 días	Grupo Inuit	2000
Saturno XXX	Thrymr	7	~0,00023	20 470 000	−1 094 días**	Grupo Escandinavo	2003
Saturno XXXI	Narvi	≈ 7	~0,00023	19 010 000	−1 004 días**	Grupo Escandinavo	2000
Saturno XXXII	Methone	3,2 ± 1,2	~0,00002	194 440	1,01 días	Grupo das Alcionedas	2004
Saturno XXXIII	Pallene	4,4 ± 0,6 (5×4×4)	~0,00006	212 280	1,14 días	Grupo das Alcionedas	2004
Saturno XXXIV	Polideuco/Pollux	2,6 ± 0,8 (3×2×2)	~0,00001	377 200	2,74 días**	Punto de Lagrange despois de Dione	2004
Saturno XXXV	Daphnis	7,8 ± 1,6 (9×8×6)	0,000084 ± 0,000012	136 500	0,594 días	Brecha de Keeler	2005
Saturno XXXVI	Æegir	≈ 6	~0,00015	20 740 000	−1 117 días**	Grupo Escandinavo	2004
Saturno XXXVII	Bebhionn	≈ 6	~0,00015	17 120 000	835 días	Grupo Galo	2004
Saturno XXXVIII	Bergelmir	≈ 6	~0,00015	19 340 000	−1006 días**	Grupo Escandinavo	2004
Saturno XXXIX	Bestla	≈ 7	~0,00023	20 130 000	−1 084 días**	Grupo Escandinavo	2004
Saturno XL	Farbauti	≈ 5	~0,00009	20 390 000	−1 086 días**	Grupo Escandinavo	2004
Saturno XLI	Fenrir	≈ 4	~0,00005	22 450 000	−1 260 días**	Grupo Escandinavo	2004
Saturno XLII	Fornjot	≈ 6	~0,00015	25 110 000	−1 491 días**	Grupo Escandinavo	2004
Saturno XLIII	Hati	≈ 6	~0,00015	19 860 000	−1 039 días**	Grupo Escandinavo	2004
Saturno XLIV	Hyrrokkin	≈ 8	~0,00035	18 440 000	−932 días**	Grupo Escandinavo	2006
Saturno XLV	Kari	≈ 7	~0,00023	22 120 000	−1 234 días**	Grupo Escandinavo	2006
Saturno XLVI	Loge	≈ 6	~0,00015	23 070 000	−1 313 días**	Grupo Escandinavo	2006
Saturno XLVII	Skoll	≈ 6	~0,00015	17 670 000	−878 días**	Grupo Escandinavo	2006
Saturno XLVIII	Surtur	≈ 6	~0,00015	22 710 000	−1 298 días**	Grupo Escandinavo	2006
Saturno XLIX	Anthe	≈ 2	~0,000005	197 700	1,04 días	Grupo das Alcionedas	2007
Saturno L	Jarnsaxa	≈ 6	~0,00015	18 810 000	−965 días**	Grupo Escandinavo	2006
Saturno LI	Greip	≈ 6	~0,00015	18 210 000	−921 días**	Grupo Escandinavo	2006
Saturno LII	Tarqeq	≈ 7	~0,00023	18 010 000	888 días	Grupo Inuit	2007
Saturno LIII	Aegaeon	≈ 0,5	~0,0000001	167 500	0,8081 días	No anel G	2008
S/2007 S 2*		≈ 6	~0,00015	16 730 000	−808 días**	Grupo Escandinavo	2008
S/2009 S 1*		≈ 0,3	< 0,0000001	≈ 117 000	0,4715 días	División de Cassini	2009
S/2006 S 1*		≈ 6	~0,00015	18 980 000	−1015 días**	Grupo Escandinavo	2006
S/2007 S 3*		≈ 5	~0,00009	18 980 000	−978 días**	Grupo Escandinavo	2007
S/2004 S 13*		≈ 6	~0,00015	18 400 000	−933 días**	Grupo Escandinavo	2004
S/2004 S 17*		≈ 4	~0,00005	19 450 000	−986 días**	Grupo Escandinavo	2004
S/2004 S 12*		≈ 5	~0,00009	19 890 000	−1 046 días**	Grupo Escandinavo	2004
S/2004 S 7*		≈ 6	~0,00015	21 000 000	−1 140 días**	Grupo Escandinavo	2004
S/2006 S 3*		≈ 6	~0,00015	22 100 000	−1 227 días**	Grupo Escandinavo	2006

^* Agardando nomeamento definitivo pola Unión Astronómica Internacional.

^** Períodos orbitais negativos indican unha órbita retrógrada ó redor de Saturno (contraria á rotación do planeta).

Exploración de Saturno

A Sonda Cassini-Huygens chegou ata o planeta en xuño do 2004 e mostrou novos datos e imaxes de Saturno e da súa lúa Titán.

Véxase tamén

Outros artigos

• Aneis de Saturno
• Lúas de Saturno