A Pontenova

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
A Pontenova
Escudo de A Pontenova
Altos hornos de las minas de Vilaoudriz.jpg

Altos fornos das minas de Vilaoudriz.
Situacion A Pontenova.PNG
Situación
Xentilicio[1] pontenovés
Xeografía
Provincia Provincia de Lugo
Comarca Comarca da Mariña Oriental
Poboación 2.892 hab. (2009)
Área 135,8 km²
Densidade 21,3 hab./km²
Entidades de poboación 11 parroquias
Capital do concello A Pontenova
Política (2011)
Alcalde Darío Campos Conde
Concelleiros BNG: 1
PPdeG: 4
PSdeG-PSOE: 6
Outros: -
Eleccións municipais na Pontenova
Uso do galego[2] (2001)
Galegofalantes 99,69%
Na rede
www.concellodeapontenova.org

A Pontenova é un concello da provincia de Lugo, pertencente á comarca da Mariña Oriental. Segundo o INE no ano 2009 tiña 2.892 habitantes (3.016 no 2006, 3.063 no 2005, 3.125 no 2004, 3.199 no 2003). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «pontenovés».

Censo total 2.892
Menores de 15 anos 226 (7,81 %)
Entre 15 e 64 anos 1.691 (58,47 %)
Maiores de 65 anos 975 (33,72 %)

Xeografía[editar | editar a fonte]

O concello está atravesado polo río Eo na zona media-alta do seu percorrido, formando fermosos vales e paisaxes montañosas. O clima é de transición entre o propio da costa e o do interior da provincia de Lugo. Limita ó norte con Trabada, ó sur coa Fonsagrada e Ribeira de Piquín, ó leste con Asturias e ó oeste con Riotorto. Polo concello pasa a estrada N-640, que vai de Lugo a Vegadeo.

Historia[editar | editar a fonte]

O concello está na Terra de Miranda, sendo feudo de estirpes de fidalgos. O nome alude á existencia doutra ponte antiga sobre o Eo, comunicando a vila coa outra beira do río, onde xa se explotaban xacementos mineiros desde épocas antigas.

Existen probas arqueolóxicas da súa poboación cara á idade de Pedra, e hai restos posteriores de poboados castrexos. Non existen moitos restos da época da antiga Roma. Porén, é posible que o trazado da actual estrada N-640 siga o da antiga calzada romana, que serviu de entrada a suevos e árabes.

Durante a idade Media a comarca estivo dominada polo monacato, que colonizou e repoboou as terras abandonadas polos sarracenos. Proba disto son os abundantes templos e construcións relixiosas que se conservan desta época, como o mosteiro de Meira, construído no século XII pola orde do Císter. A titularidade laica tamén tivo posesións dentro do termo municipal.

Os señoríos laico e eclesiástico repartíanse a posesión das terras da Pontenova, aínda que foi a igrexa quen acadou un maior patrimonio, mercede as doazóns que recibía da realeza e do pobo, para remisión dos seus pecados. A partir do século XII comezou a aparecer na documentación referencias sobre a "Vila de Goios" entre as propiedades do mosteiro de Meira, antecedente da actual A Pontenova.

Declinado o poder eclesiástico, as terras desta comarca pertenceron a varias casas nobres, como os Pardo de Cela, os Osorio, os Losada e os Miranda.

Houbo dous fenómenos sociais que afectaron ás terras de Miranda. Un foi a fundación no século XVIII da gran fábrica de Sargadelos, no concello de Cervo, de onde saíron os ladrillos que serviron para construír os fornos das minas de Vilaoudriz. Xa no século XIX, iniciouse a explotación dos xacementos de limonita por parte dunha sociedade vasca, explotación que continuou ata a guerra civil española. A importancia desta actividade provocou a construción en 1905 dun ferrocarril para transportar o mineral cara ó porto de Ribadeo.

Demostración de Loita Tradicional Galega durante o encontro de xogos e deportes tradicionais en Santalla, na parroquia de Vilameá.

Ata 1845 o termo estaba dividido en tres concellos: Conforto, Miranda e Vilameá. Nese ano Miranda e Conforto uníronse no de Vilaoudriz. En 1950 o concello de Vilameá mudou o seu nome polo oficial de Puente Nuevo, e en 1963 fusionouse co de Vilaoudriz, chamándose ata 1979 Puente Nuevo Vilaoudriz. O 9 de xuño dese ano pasou a chamarse oficialmente A Pontenova.

Lugares da Pontenova[editar | editar a fonte]

Para unha lista completa de todos os lugares do concello da Pontenova vexa: Lugares da Pontenova

Parroquias[editar | editar a fonte]

Galicia | Provincia de Lugo | Parroquias da Pontenova

Bogo (San Pedro) | Conforto (Santa María) | A Pontenova (Sagrado Corazón) | Rececende (San Xoán) | Santo Estevo de Rececende (Santo Estevo) | Vilaboa (San Xulián) | Vilameá (San Vicente) | Vilaoudriz (Santiago) | Vilaouruz (San Martín) | Vilarmide (O Salvador) | Xudán (Santa María Madanela)


Notas[editar | editar a fonte]

  1. Véxase no Galizionario.
  2. Datos de 2001 publicados en 2004.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: A Pontenova Modificar a ligazón no Wikidata

Outros artigos[editar | editar a fonte]


Concellos da Comarca da Mariña Oriental Comarca da Mariña Oriental
Barreiros
Barreiros
A Pontenova
A Pontenova
Ribadeo
Ribadeo
Trabada
Trabada