Negueira de Muñiz

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Coordenadas: 43°8′0″N 6°54′0″W / 43.13333°N 6.90000°W / 43.13333; -6.90000

Negueira de Muñiz
Escudo de Negueira de Muñiz
Concello negueira munhiz.jpg

Casa do Concello.
Situacion Negueira de Muñiz.PNG
Situación
Xentilicio[1] wikt:
Xeografía
Provincia Provincia de Lugo
Comarca Comarca da Fonsagrada
Poboación 217 hab. (2013)
Área 72,3 km²
Densidade 3 hab./km²
Entidades de poboación 30 lugares
Capital do concello Negueira
Política (2011)
Alcalde José Manuel Braña
Concelleiros BNG: 0
PPdeG: 1
PSdeG-PSOE: 4
Outros: 0
Eleccións municipais en Negueira de Muñiz
Uso do galego[2] (2011)
Galegofalantes 55,66%
Na rede
http://www.negueira.es

Negueira de Muñiz é un concello da provincia de Lugo, pertencente á comarca da Fonsagrada. Segundo o IGE en 2013 tiña 217 habitantes.

Xeografía[editar | editar a fonte]

O concello ten unha superficie de 69,2 km², e está situado no extremo oriental da provincia de Lugo, limitando ao leste con Asturias. É un terreo moi accidentado, dominando as altas montañas con cumios como os montes dos Chaos (1.033 m), Penas das Chocas (845 m), A Curula (694 m) ou o Pico Rondel (605 m). A rede fluvial está canalizada polo río Navia e os seus afluentes, como o Couso ou o Ibias.

Ten un clima de montaña, con invernos fríos e frecuentes choivas e precipitacións de neve. Nas zonas máis baixas dos vales predominan os castiñeiros.

Historia[editar | editar a fonte]

O concello de Negueira foi creado por Real Decreto do 22 de xullo de 1928, pasando a chamarse Concello Constitucional de Negueira, por iniciativa de Antonio Muñiz Álvarez, co apoio e traballo dos catro concelleiros contemporáneos que representaban a zona de Negueira no antigo concello da Fonsagrada. Até entón, xunto coas parroquias da Fonsagrada, formaba parte do concello da Pobra de Burón, creado en 1833.

Antonio Muñiz Álvarez, nado en Vilar (parroquia de San Pedro de Ernes), tras voltar da emigración en Cuba, loitou por mellorar as condicións da economía da zona mediante a creación de sociedades agrarias. Os motivos para promover e crear un concello de seu foron entre outras a distancia á capital municipal e o illamento nos meses de inverno pola ausencia de boas vías de comunicación. En 1928, en parte como agradecemento á súa persoa, e en menor medida para evitar confusións con outras entidades locais maiores, o concello solicitou pasar a chamarse Negueira de Muñiz, o que foi aprobado pola Real Orde do 22 de novembro de 1929[3].

A historia recente de Negueira está marcada pola construción do encoro de Salime e a creación da comuna de Foxo en 1977. Coa construción na década de 1960 do encoro de Grandas de Salime todos os núcleos de poboación das parroquias de Barcela e Ernes quedaron illados do resto do concello pola ausencia dunha ponte. Amais, moitos dos veciños perderon as súas terras e vivendas, que quedaron asolagadas, polo que creceu a emigración cara á Terra Chá, onde formaron as colonias de Arneiro e Veiga de Pumar. En 1977 xente procedente de diversas partes fundou no lugar de Foxo unha comuna. Na actualidade, malia non persistir a organización comunal, os seus habitantes aínda defenden unha forma de vida libre, afastada do consumismo capitalista.

Patrimonio[editar | editar a fonte]

Consérvanse restos prehistóricos, como as medorras do Foxo e Vilauxín e a Pena dos Encantos en Ouviñao. Da época castrexa consérvase o castro do Carballín, Castro e Castriño da Gamalleira.

A igrexa parroquial de Negueira é de finais do século XV ou principios do XVI, e forma un conxunto arquitectónico xunto coa casa rectoral. O templo ten a fachada con espadana e porta adintelada, e un pórtico de pequenas arcadas con pilares. A nave, de planta de cruz latina, ten tellado a dúas augas. A capela maior ten un retablo barroco do século XVIII no que destaca a imaxe do Salvador. O presbiterio está cuberto por unha bóveda de aresta. Na capela lateral norte hai dous retablos dun só corpo, un deles cun Sagrario co Agnus Dei do século XVIII. A capela lateral sur ten tamén dous retablos, o da esquerdo barroco de finais do século XVIII cunha imaxe do Salvador sedente, románico. No templo consérvase boa ourivaría, como unha cruz de prata do século XIX.

A igrexa de Santiago de Ouviñao é un templo rural de nave rectangular con tellado a dúas augas. No lateral sur hai un pórtico rústico cun banco que serve de lugar de encontro. No interior hai un retablo de finais do século XIX.

No concello hai outras capelas, a maioría coa típica entrada con pórtico, como as de Pelou, Siera, Vilaseca, San Sebastian, Santa Baia e San Ildefonso.

A ponte da barca de Buadil, de principios do século XX, estaba formada en orixe por un só arco central e nove de apoio, pero coa construción do encoro de Salime foi necesario elevalo, superpoñéndolle outro cara arriba para que tivese máis altura.

As casas da comarca responden a unha tipoloxía peculiar condicionada pola climatoloxía da zona, con grosos muros de pedra, tellados de lousa a catro augas e amplo interior. Algunhas delas conservan o antigo porte señorial.

Os hórreos nesta zona coexisten cos cortíns, construcións circulares de pedra que defendían as explotacións apícolas, e coas ouriceira, construcións de planta circular e muros de cachotería nas que secar os ourizos das castañas.

Poboación[editar | editar a fonte]

A sangría demográfica de Negueira de Muñiz dende 1950, transformouse nun continuo descenso da poboación, dende os 1424 habitantes dos anos 50 ata os actuais 221 censados. Deste xeito, Negueira de Muñiz perdeu aproximadamente un 85% da súa poboación dende 1950. Na actualidade é o concello menos poboado de Galicia, a bastante distancia do segundo menos poboado da comunidade.

En 1930, cando se fixo o primeiro censo de poboación, tiña 1534 habitantes. No descenso da poboación cómpre sinalar dúas etapas: entre 1930 e 1960, a perda demográfica está dentro dos parámetros dos concellos pouco desenvolvidos de Galiza, que se corresponde cun baixo crecemento vexetativo e cun movemento migratorio. Desde 1960 rexistrouse un brusco descenso por mor do crecemento vexetativo negativo e a masiva emigración, debida principalmente á construción do encoro de Salime.

Censo Total 217
Menores de 15 anos 10 (4,61%)
Entre 15 e 64 anos 140 (64,52%)
Maiores de 65 anos 67 (30,87%)

Evolución da poboación de Negueira de Muñiz (desde 1900 ata 2013)
 1900  1930  1950  1981  2004  2009  2011  2012  2013
 sd  1534  1424  286  230  207  224  213  {{{9}}}
Fontes: INE e IGE

(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Economía[editar | editar a fonte]

O río Navia ó seu paso polo concello

A base económica do concello é a gandaría e a explotación madereira, pois a superficie dedicada a agricultura é moi escasa e orientada ao autoconsumo. A gandaría está orientada á produción cárnica, predominando o gando vacún, coa raza rubia galega, a pardo alpina e un pequeno número de holandesas. A cabana porcina duplica en número ás cabezas de bovino. En xeral, o sector primario concentra o 85 % da poboación activa, mentres que apenas hai poboación dedicada á industria ou á construción. A posta en marcha da Fundación para o Desenvolvemento da Comarca, dentro do Plan de desenvolvemento Comarcal de Galiza, supón un apoio eficaz ás novas iniciativas locais para revalorizar e potenciar os propios recursos. O sector terciario dá traballo a case o 15 % da población activa, experimentando na última década un importante desenvolvemento, reflectido no aumento dos servizos administrativos, financeiros e comerciais, así como educativos, sanitarios e de lecer.

Até hai ben pouco celebrábase en Negueira a feira cada segundo domingo de mes. En outubro celébrase a feira do viño. O 15 de agosto celébrase a romaría da Nosa Señora da Veiga. En Vilaseca celébrase o Santo Antón o 17 de xaneiro.

Administración[editar | editar a fonte]

Eleccións municipais, 27 de maio de 2007
Partido Votos % Concelleiros
PSOE 96 52.46 % 4
BNG 81 44.26 % 1
Eleccións municipais, 22 de maio de 2011
Partido Votos % Concelleiros
PSOE 90 49.45 % 4
PP 59 32.42 % 1
BNG 27 14.84 % 0

Lugares de Negueira de Muñiz[editar | editar a fonte]

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Negueira de Muñiz vexa: Lugares de Negueira de Muñiz.

Parroquias[editar | editar a fonte]

Galicia | Provincia de Lugo | Parroquias de Negueira de Muñiz

Barcela (San Miguel) | Marentes (Santa María Madanela) | Negueira (San Salvador) | Ouviaño (Santiago) | Río de Porto (San Brais da Barqueiría) | San Pedro de Ernes (San Pedro)

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Véxase no Galizionario.
  2. Neira, Carlos. "Evolución do uso do galego por concellos". http://praza.gal/recurso/1263/evolucion-no-uso-do-galego-por-concellos/. Consultado o 14 de outubro de 2014.
  3. Xosé Fariña Jamardo, Os concellos galegos, A Coruña, 1990, páx. 219

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Negueira de Muñiz Modificar a ligazón no Wikidata


Concellos da Comarca da Fonsagrada Comarca da Fonsagrada
A Fonsagrada
A Fonsagrada
Baleira
Baleira
Negueira de Muñiz
Negueira de Muñiz