Guitiriz

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Coordenadas: 43°10′55″N 7°53′43″W / 43.18194°N 7.89528°W / 43.18194; -7.89528

Guitiriz
Bandeira de Guitiriz---Escudo de Guitiriz
Guitiriz, Casa do Concello.JPG

Casa do Concello.
Situacion Guitiriz.PNG
Situación
Xentilicio[1] guitiricense
Xeografía
Provincia Provincia de Lugo
Comarca Comarca da Terra Chá
Poboación 5.896 hab. (2009)
Área 293,7 km²
Densidade 20,07 hab./km²
Entidades de poboación 18 parroquias
Capital do concello Guitiriz
Política (2011)
Alcalde Xosé María Teixido Núñez
Concelleiros BNG: 1
PPdeG: 6
PSdeG-PSOE: 5
Outros: CG - 1
Eleccións municipais en Guitiriz
Uso do galego[2] (2011)
Galegofalantes 81,65%
Na rede
concellodeguitiriz.com

Guitiriz é un concello da provincia de Lugo, pertencente á comarca da Terra Chá. Segundo o IGE a súa poboación no 2009 era de 5.896 habitantes (5.972 no 2006, 6.041 no 2005, 6.086 no 2004, 6.131 no 2003). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é guitiricense.

Etimoloxía[editar | editar a fonte]

O topónimo Guitiriz ten orixe xermánica. Vén do nome do rei suevo Viterico, a quen se lle atribúe a fundación do lugar no século VI[3].

Historia[editar | editar a fonte]

A pegada de poboamentos humanos máis antigos é o sitio arqueolóxico de Pena Xiboi, (8000-5000 a. C.), situado na aldea de Tolda, na parroquia de Parga, preto do muíño da Ruxida. Foi declarado Ben de Interese Cultural, e a carón del hai un cruceiro colocado polos veciños xunto cunha placa conmemorativa en memoria dos seus antepasados.

Da cultura megalítica abundan monumentos fúnebres, como as mámoas, medorras ou modias, destacando as modias do Castro no Buriz, a modorra da Agra Branca en Santa Locaia de Parga, e a medorra do Cotarro nas Negradas.

Da cultura castrexa destacan dous poboados. O castro de Belote, en Lagostelle, de planta circular, e que, entre os castros de Guitiriz, é o que conserva maior número de murallas; ten un foxo duns 5 metros de ancho. O castro das Quenllas do Forno, situado no lugar do Forno, no Buriz, ten planta completamente circular; presenta grandes e profundos foxos e consérvanse tres murallas que bordean o castro, agás polo norte.

En 1840 creouse o concello de Trasparga, asumindo os de Parga e Guitiriz, desaparecendo o de Baamonde, creados en 1835. En 1945 o concello de Trasparga pasou a denominarse concello de Guitiriz, con capitalidade nesa mesma vila.

Xeografía[editar | editar a fonte]

Nuvola apps kweather.png Climatoloxía en GuitirizWPTC Meteo task force.svg
Mes Xan Feb Mar Abr Mai Xuñ Xul Ago Set Out Nov Dec Ano
Temperatura mínima (ºC) 2.7 4.9 7.4 9.2 11.2 14.1 16.7 17.2 14.8 12.6 10.3 8.9 11.4
Temperatura máxima (ºC) 10 12 14 15 18 21 23 24 22 18 13 11 17.4
Precipacións totais (mm) 128 102 79 85 80 42 30 35 68 110 114 135 1008
Humidade (%) 76 76 73 75 77 77 79 78 78 78 78 77 77
Precipitacións (≥ 1 mm) 14 14 12 13 11 7 5 6 8 12 14 15 131
Horas de sol 108 112 155 167 191 220 240 240 179 150 107 93 1966
Fonte: Aemet Agencia Estatal de Meterología[4]

Patrimonio[editar | editar a fonte]

Entre a arquitectura relixiosa son salientables as igrexas do Sagrado Corazón de María de Lagostelle, a de San Xoán de Lagostelle, a de Santo Estevo de Parga e a de Santa María de Labrada, así como as capelas de San Alberte e de Bascuas (esta última adicada a museo).[5]

Hai tres pazos destacables, o do Marqués de Camarasa, o da Pontella e o de Casanova.

Unha ruta homologada de sendeirismo, PR-G 99 "Ruta da Auga", lineal, duns 20 km, vai da Ponte de Santo Alberte ata o Balneario de Pardiñas. Achegándose ata a Fonte de Valdobín e o Balneario de Guitiriz.

Poboación[editar | editar a fonte]

Evolución da poboación de Guitiriz (desde 1900 ata 2013)
 1900  1930  1950  1981  2004  2009  2011  2012  2013
 10.028  10.275  11.476  7.633  6.086  5.896  {{{7}}}  {{{8}}}  {{{9}}}
Fontes: INE e IGE

(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)


Censo Total (Habitantes) 5.603
Menores de 15 anos 486 (8,67 %)
Entre 15 e 64 anos 3.375 (60,23 %)
Maiores de 65 anos 1.742 (31,09 %)

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Galería de imaxes de Guitiriz.
Sagrado Corazón de María.  
S. Xoán de Lagostelle.  
Santo Estevo de Parga.  
S. María de Labrada.  
Panel da Ruta da Auga.  

Lugares de Guitiriz[editar | editar a fonte]

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Guitiriz vexa: Lugares de Guitiriz.

Parroquias[editar | editar a fonte]

Galicia | Provincia de Lugo | Parroquias de Guitiriz

Becín (San Xiao) | O Buriz (San Pedro) | Labrada (Santa María) | Lagostelle (San Xoán) | Mariz (Santa Eulalia) | As Negradas (San Vicenzo) | Parga (Santo Estevo) | Pedrafita (San Mamede) | Pígara (San Pedro) | Roca (San Xiao) | San Breixo de Parga (San Breixo) | San Salvador de Parga (San Salvador) | Santa Cruz de Parga (Santa Cruz) | Santa Locaia de Parga (Santa Locaia) | Santa Mariña de Lagostelle (Santa Mariña) | Trasparga (Santiago) | Vilar (Santa María) | Os Vilares (San Vicenzo)

Notas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Guitiriz

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]


Concellos da Comarca da Terra Chá Comarca da Terra Chá
Abadín
Abadín
Begonte
Begonte
Castro de Rei
Castro de Rei
Cospeito
Cospeito
Guitiriz
Guitiriz
Muras
Muras
A Pastoriza
A Pastoriza
Vilalba
Vilalba
Xermade
Xermade