Punk
Na Galipedia, a wikipedia en galego.
O punk é un movemento musical dentro do rock que emerxeu a mediados dos anos 1970. Caracterízase pola súa actitude independente e amateur. Nos seus inicios, o punk era unha música moi simple e crúa, ás veces descoidada: un tipo de rock sinxelo, con melodías simples de duracións curtas, sons de guitarras amplificadas pouco controlados ou ruidosos, poucos arranxos e instrumentos, e, polo xeral, de compases e tempos rápidos.
As liñas de guitarra caracterízanse pola súa sinxeleza e a crueza do son amplificado, xeralmente creando un ambiente sonoro ruidoso ou agresivo herdado do Garaxe rock. O baixo, polo xeral, segue só a liña do acorde e non busca adornar con oitavas nin arranxos a melodía. A batería pola súa banda leva un tempo acelerado, con ritmos sinxelos de rock. As voces varían desde expresións fortes e ata violentas ou desgarradas, expresivas caricaturas cantadas que alteran os parámetros convencionais da acción do cantante, ata formas máis melódicas e elaboradas.
Índice |
[editar] Historia do punk
Orixes e contexto cultural
A finais dos anos 1960, unha corrente de mozos de Gran Bretaña e outros países industrializados consideraban que o rock pasara de ser un medio de expresión para os mozos, a unha mera ferramenta de mercado e escaparate para a grandilocuencia dos músicos dese entón, afastando a música da xente común. O punk xurdiu como unha burla á rígidez dos convencionalismos que ocultaban formas de opresión social e cultural.
As características do punk rock foron precedidas polo garaxe rock, recrudeciendo máis o son forte do rock e con composicións menos profesionais, influenciados polo son da "Invasión Británica", como The Kinks, The Beatles ou The Who, e collendo elementos do son ruidoso do garaxe rock de The Stooges ou Velvet Underground. Tamén se recollen influencias do frenético Surf rock. Estas variadas influencias coñécense agora como proto-punk. Dentro das mesmas pódese incluír tamén entre as influencias temperás a Bobby Fouler Four autor do sinxelo "I Fought the Law", que fose covereado por The Clash, e a Moderns Lovers autores de "Rooadrunner" dados os seus ritmos acelerados, non tan próximos ao punk rock posterior pero se afastado do rock convencional e típico da época, con acordes simples pero aínda sen distorsión ou volume alto.
The Ramones fixeron composicións sinxelas, cuxas acedas letras trataban temas como a anti-moda e as drogas, marcando co seu estilo unha pauta a seguir para as bandas por vir.
The Clash, unha das bandas máis populares do punk británico.A visita destes a Londres fixo que grupos xa existentes, como os Sex Pistols, comezasen a usar os seus instrumentos como medios de expresión e provocación para mostrar o seu descontento cara ao que consideraban unha sociedade de mentalidade estreita e represora.
Co tempo o xénero tomaría diferentes camiños e no seu paso evolucionaría en moitos subxéneros e recollería influencias doutros estilos musicais. Os subxéneros do punk defínense ás veces por características musicais, e noutros casos polo contido da mensaxe ou a ideoloxía que o inspira.
Tal como despois sucedería en moitos outros países, en Inglaterra pronto os grupos tomaron influencias doutros xéneros. Unha das primeiras fusións do punk foi co reggae e o ska dos emigrantes jamaicanos no país. Como primeiro e máis representativo exemplo pódese mencionar á banda The Clash e os seus temas "Police and Thieves", "The Guns of Brixton" e "(White Man) In Hammersmith Palais". Outro xénero que pronto se fusionou co punk foi o glam rock.
Nos inicios tamén xurdiu o estilo hardcore punk, que se caracterizou por ser unha versión máis rápida da forma sucia de tocar o punk. As primeiras bandas foron Bad Brains, Middle Class e Teen Ídelles.
[editar] Orixe do termo 'punk'
O termo inglés "punk" ten un significado despectivo que adoita variar, aplicándose a obxectos (significando "lixo") ou a persoas (significando "vago", "despreciable" ou, tamén, "lixo" e "escoria"). Utilízase de forma irónica como descrición do substrato crítico ou descontento que contén esta música. Ao utilizalo como etiqueta propia, os "punkies" (ou "punks") desmárcanse da adecuación aos roles e estereotipos sociais. Debido ao carácter deste significado, o punk a miúdo asociouse a actitudes de descoido persoal, utilizouse como medio de expresión de sentimentos de malestar e odio, e tamén deu cabida a comportamentos neuróticos ou autodestructivos.
O termo punk utilizouse como título dunha revista fundada en 1976 en Nova Iorque por John Holmstrom, Ged Dunn e Legs McNeil que desexaban unha revista que falase de todo o que lles gustaba: as reposicións por televisión, beber cervexa, o sexo, as hamburguesas con queixo, os cómics, as películas de serie B, e o estraño rock n' roll que soaba nos garitos máis mugrientos da cidade: Velvet Underground, Stooges e New York Dolls, entre outros.
Máis tarde o significado tamén serviría para inspirar as correntes esquerdistas do xénero, como etiqueta que desfai a condición de clase ou rol social con débedas de reputación ou aparencia.
[editar] Filosofía punk
A filosofía punk pode resumirse en "Faino ti mesmo", "faino ao teu xeito". Rexeitar os dogmas, e non buscar unha única verdade. Cuestionar e transgredir todo o que rodea. Non actuar conforme ás modas e as manipulacións mediáticas ademais de estar en contra do consumismo. Pensar por ti mesmo.
O movemento punk deu lugar a transgresiones das convencións estéticas A forma orixinaria do punk era unha forma expresionista de transgresión, buscando liberarse dos corpiños estéticos e da opresión, da autoridade e en non estar de acordo na sociedade convencional, así como dos estigmas sociais. O punk orixinal non daba explicacións e buscaba incomodar ao establecido chocando, ofendendo e molestando, sendo sempre o "politicamente incorrecto" e o oposto ao bo gusto, a moral e a tradición. Nun primeiro momento era basicamente unha serie de actitudes de transgresión estética e musical (na vestimenta, o peiteado, etc.), aparelladas a unha serie de comportamentos de desconformidade cotiá, que se foron acentuando.
Más adiante, especialmente coa aparición do hardcore punk, as demostracciones neglixentes ou autodestructivas foron perdendo protagonismo, e fíxose presente todo un abanico de enfoques con intencións máis conscientes, con énfases na crítica social e cultural, e posicionamentos políticos, asociacionismos e afinidade a campañas de protesta.
Véxase tamén: movemento punk, destroy, hardcore punk, anarcopunk, e straight edge Adoitan ir asociadas ao punk algunhas ideoloxías políticas como o anarquismo, o anticapitalismo, o antimilitarismo e o antifascismo. A partir do movemento punk politizado, hai un debate constante que fai crítica aos que son afeccionados ao punk por cuestións estéticas ou musicais e deixan ao carón o enfoque social ou político.
Doutra banda, debido ao carácter transgresor e ás veces violento do punk, existiron algúns grupos que na súa música inclúen unha mensaxe ou transfondo de corte ultradereitista, aínda que en xeral o movemento defínese como próximo á esquerda.
[editar] Subxéneros e estilos relacionados
Como movemento creativo, o son punk deu aparición a numerosas vertentes e estilos. Moitos dos grupos movíanse dun a outro xénero, existindo diferentes niveis de permeación, evolución e fusión, podendo falarse de bandas que encaixan no perfil de máis de dous subgéneros.
Entre os seus subxéneros pódense identificar os seguintes:
- Hardcore punk: Foi a primeira evolución do punk a fins dos 70s, máis extrema, máis rápida e máis agresiva. Destácanse bandas da primeira onda como Bad Brains, Teen Ídelles, Dead Kennedys, The Exploited ou The Casualties.
- Metalcore/Metal hardcore ou tamén chamado crossover: É a rama do hardcore punk que se combina co metal, acelerando este último, chegando a un ritmo rápido. Cóntanse nomes como D.R.I. ou Suicidal Tendencies. Este estilo influíu no Thrash metal (grupos como Metallica ou Anthrax). A miúdo tamén con alta harmonía e diversidade de sons.
- Hardcore melódico, baseado no hardcore punk, de ritmos rápidos e bases fortes de guitarra, pero con interpretacións vocais melódicas, iniciado por Bad Religion.
- Post-punk: Movemento máis melancólico e melodico que se caracterizou pola deceleración do ritmo, a tristeza nas letras e o loito polo punk encabezado pola frase "Punk is Dead". Está representado por bandas como Siouxsie & the Banshees, Joy Division ou Bauhaus.
- Non wave, movemento abstracto e música éxperimental de Nova Iorque, Lydia Lunch, Glenn Branca, Sonic Youth, Birthday Party
- Ska-Punk: É o son do punk combinado co ska, con ritmos rápidos e uso de instrumentos como trompetas ou saxofones. Os exemplos máis significativos están en Operation Ivy a quen moitos sinalan como os pioneiros, Rancid, Skankin Pickle ou Less Than Jake, varias cancións de NOFX e Propagandhi, etc.
- Psychobilly: É a mestura do punk rock co Rockabilly. Algúns grupos representativos son The Cramps, The Meteors e Nekromantix.
- Punk-pop musicalmente máis melódico e limpo, xorde principalmente en Estados Unidos, popularizado nos 90 como parte da "segunda onda punk" por bandas como Green Day.
Por outra banda, tamén se clasifican estilos a partir da súa temática ou enfoque:
- Anarcopunk: grupos que enlazan a súa música con temáticas ou prácticas anarquistas.
- Horror punk: caracterízase principalmente polas súas letras relacionadas coas películas de terror e de Serie-B e toda a imaxe que as acompaña, como Zombies, Ghouls, Vampiros, Esqueletos, etc. E cunha imaxe similar, usando maquillaxe, peiteados (como o Devilock, popularizado pola pioneira banda The Misfits), etc. Algunhas bandas son Misfits, Creepersin, Diemonsterdie e The Distillers entre outras.
- Gothic punk: É a rama do punk que mestura o punk e o movemento estético gótico. AFI ou Parálisis Permanente caben dentro desta categoría.
- Straight Edge: grupos que avogan polo non ás drogas e a favor do vexetarianismo.
- Oi! (tamén chamado street punk): relacionado á temática Skinhead e o sindicalismo.
- Skate punk: xeralmente de estilo hardcore ou hardcore melódico, grupos relacionados á subcultura do Skate.
- Queer punk ou Queercore: grupos con compoñentes homosexuais.
[editar] O punk en España
Moitos españois, estudantes, e descendentes de exiliados e emigrantes formaron parte da movida punk londinense, como a batería de The Slits, Palmolive, que era madrileña. En España, xa por 1976, a influencia punk aparece con La Banda Trapera del Rio, grupo de Cornellá de Llobregat (Barcelona), pioneiros do xénero no país. Os grupos iniciadores da movida madrileña empezaron a finais dos 70 cunha actitude e musicalidad eminentemente punk. Falamos especialmente do grupo Kaka de Luxe, verdadeira semente da Movida, que posteriormente continuou a súa liña punk nas súas dúas escisións: Alaska y los Pegamoides e Radio Futura. A partir dos anos 1980 en diante atopamos bandas que recollen influencias do punk, como Parálisis Permanente, Siniestro Total, T.N.T., Larsen e Seguridad Social, La Polla Records, Kortatu, Cicatriz, Las Vulpes, Eskorbuto, El Último Ke Zierre, etc. A presenza do punk entón sempre estivo moi relacionada co o Rock Radical Basco, e a Movida madrileña dos anos 1980, sendo estes movementos a resposta española ao punk e ao new wave británico.
Nos anos 90, co rexurdir comercial do punk en Estados Unidos, xorden moitas bandas facéndose eco, en todos os subgéneros, desde Lendakaris Muertos, o pop punk de NoWayOut e Dikers, á formación de novas bandas con vellos coñecidos como Gatillazo, tras a separación en 2003 da Polla Records.

