Gripe
A gripe é unha enfermidade infecciosa de aves e mamíferos causada por un tipo de virus de ARN da familia dos Orthomyxoviridae.
Índice |
Etimoloxía [editar]
Gripe (tamén ás veces gripa) procede do francés grippe, á súa vez do alemán de Suíza grupi (acurrucarse). A variedade influenza procede do italiano.
Características [editar]
No ser humano afecta ás vías respiratorias. Inicialmente pode ser similar a un arrefriado, e con frecuencia aparece acompañada de síntomas xerais como febre, dor de gorxa, debilidade, dores musculares (mialxias), dor estomacal, articulares (artralxias), e de cabeza (cefalea), con tose (xeralmente seca e sen mucosidade) e malestar xeral. Nalgúns casos máis graves pode complicarse con pulmonía (pneumonía), que pode resultar mortal, especialmente en crianzas e xente anciana.
A gripe transmítese desde individuos infectados a través de gotas en aerosol cargadas de virus (procedentes de saliva, secreción nasal e bronquial), emitidas coa tos ou os estornudos, ou simplemente ao falar. Os virus da gripe resisten mellor en ambiente seco e frío. Poden conservar a súa capacidade infectiva durante unha semana á temperatura corporal, durante 30 días a 0 °C, e durante moito máis tempo a menores temperaturas.
Distribúese en epidemias estacionais, se ben en ocasións devén nunha pandemia (epidemia global). Durante o século XX houbo cinco pandemias de gripe, por mor da aparición por mutación de diferentes cepas do virus. Decote estas novas cepas naceron a partir do trasvase de cepas típicas de animais ao ser humano, nun proceso coñecido como salto de especie ou heterocontaxio. Unha variante mortal do virus da gripe aviaria denominada H5N1 pasou por ser a principal candidata para a siguiente pandemia de gripe en humanos desde que traspasou a barreira de especie na década de 1990 e provocou decenas de defuncións en Asia, até a aparición da neogripe A (H1N1) en 2009.
Nos países desenvolvidos establécense campañas de vacinación anual fronte á gripe para as persoas con maior risco de contraer a enfermidade ou que son máis vulnerables ás súas complicacións. A vacina humana habitual é a trivalente, que contén proteínas purificadas e inactivadas das tres cepas consideradas como as que van ser máis comúns na siguiente epidemia: dous subtipos do virus A da gripe e un do virus B. Unha vacina elaborada un ano pode non ser eficaz ao seguinte debido ás frecuentes e rápidas mutacións (cambios nos antíxenos) do virus, e á dominancia variable das diferentes cepas.
O tratamento é só sintomático, e nos casos graves e hospitalarios de mantemento de constantes, pois os fármacos antivirais teñen unha eficacia moi limitada (os máis eficaces son os inhibidores da neuraminidasa) e non carecen de toxicidade. Os antibióticos só son útiles se hai infección bacteriana asociada.
Historia [editar]
Os síntomas da gripe en humanos foron descritos por Hipócrates hai uns 2.400 anos, e desde entón o virus causou, amais da epidemia anual, numerosas pandemias (31 desde 1510). Os datos históricos son difíciles de interpretar, pois os síntomas poden ser similares aos doutras enfermidades, como a difteria, a pneumonía, o dengue ou o tifus.
As pandemias sucedéronse durante os séculos XVII e XVIII, sendo a de 1830–1833 especialmente virulenta e de gran morbilidade, pois infectou máis ou menos unha cuarta parte da poboación exposta. O primeiro rexistro detallado dunha pandemia gripal tivo lugar en 1850. Comezou en Asia e extendeuse a Europa e África. A pandemia máis letal coñecida foi a gripe española (virus A, subtipo H1N1), que durou desde 1918 a 1919.
As pandemias posteriores de gripe (gripe asiática (tipo A, subtipo H2N2) e a de 1968 ou gripe de Hong Kong (tipo A, subtipo H3N2) non foron tan devastadoras ,pero tamén provocaron millóns de defuncións. Nas últimas pandemias, a dispoñibilidade de antibióticos serviu para controlar as infeccións oportunistas, o que axudou a reducir a taxa de mortalidade.
Véxase tamén [editar]
Outros artigos [editar]
Ligazóns externas [editar]
- "O que tes que saber sobre a gripe está na túa man", información sobre a doenza na web do Sergas.
