Cereal

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
  • Este artigo trata sobre as plantas gramíneas, para o alimento industrial que se toma de mañá, véxase o artigo Cereal para o almorzo.
Avea, orxo e produtos derivados

Os cereais[1] son un conxunto de plantas herbáceas cuxos grans ou sementes empréganse para a alimentación humana ou do gando, xeralmente moídos en forma de fariña. A palabra cereal procede de Ceres, o nome en latín da deusa da Agricultura.

Estrutura dun cereal[editar | editar a fonte]

  • Xerme ou embrión: atópase no centro ou núcleo da semente, a partir do cal pódese desenvolver unha nova planta.
  • Endosperma: estrutura fariñenta ou feculenta que envolve ao embrión e que lle achega os nutrientes necesarios para o seu desenvolvemento.
  • Testa: capa exterior laminar que recobre ao gran e lle achega nutrientes e vitaminas.
  • Casca: (farelo) capa máis exterior de todas e de certa dureza xa que protexe á semente. Está formada por fibras vexetais.

Historia dos cereais[editar | editar a fonte]

Os cereais son considerados como a base das grandes civilizacións xa constituíron unha das primeiras actividades agrícolas humanas, forxando un novo xeito de alimentación constante ao redor da cal a actividade humana podía organizarse, de tal maneira que as culturas europeas formáronse en torno ao trigo, as civilizacións do extremo oriente ao redor do arroz e as de América cultivaron o millo.

Composición dos cereais[editar | editar a fonte]

Os cereais conteñen amidón que é o compoñente principal dos alimentos humanos. O xerme da semente contén lípidos en proporción variable que permite a extracción de aceite vexetal de certos cereais. A semente está envolta por unha casca formada sobre todo pola celulosa, compoñente fundamental da fibra dietética. Algúns cereais conteñen unha proteína, o glute, indispensable para que se forme o pan. As proteínas dos cereais son escasas en aminoácidos esenciais como a lisina.

O procesamiento dos cereais afecta á composición química e ao valor nutricional dos produtos preparados con cereais. Os nutrientes están distribuídos de modo heteroxéneo nos distintos compoñentes do gran (xerme, endospermo, revestimento da semente e distintas capas que o recubren). Non existe un patrón uniforme para os distintos tipos de cereais. Os efectos máis importantes do procesamiento sobre o valor nutricional dos cereais están relacionados con:

  • A separación e extracción de partes do gran, deixando só unha fracción deste para o produto. Calquera perda no volume orixina unha perda de nutrientes.
  • As partes do gran que se refugan poden conter unha concentración de certos nutrientes (aumentando, entre outros aspectos, a proporción de nutrientes por peso).
  • O procesamiento en si mesmo pode traer consigo cambios nos nutrientes (a xerminación, a fermentación, o sancochado).
  • A separación das capas exteriores do gran, a pesar de que causa a perda dalgúns nutrientes, pode resultar proveitosa. Por exemplo, a tanina concéntrase nas capas exteriores do sorgo, polo que a súa eliminación é esencial desde o punto de vista nutricional. Ao converter o arroz integral en arroz branco obtense un produto máis fácil de preparar.

Sistema postcolleita de cereais[editar | editar a fonte]

Os cereais pasan por diferentes etapas a través dunha complexa e longa cadea, que comeza na colleita e remata no consumo. Este proceso está formado basicamente por tres áreas distintas. A primeira cobre desde a colleita ata o almacenado do gran. A segunda -os métodos preliminares de procesamiento- involucra un tratamento adicional do gran, pero os produtos aínda non se atoparán aptos para ser consumidos directamente. Antes do seu consumo, estes deberán pasar por unha terceira etapa de procesamiento, por exemplo o humeado.

A malla é o proceso polo cal quítase a casca ao cereal, xa sexa trigo, cebada, arroz, etc.

A maioría dos grans comestibles cultivados nos trópicos pérdese debido aos inaxeitados sistemas de manexo, almacenado e técnicas de procesamento. Estímase que estas perdas oscilan entre o 10 e o 25% da colleita. As causas máis comúns polas cales prodúcense estas perdas son:

  1. Infestación de parasitos e insectos durante o procesamiento postcolleita.
  2. Perda de produción debido á colleita temperá.
  3. Niveis incorrectos de humidade para o trillado, moído e pulverizado.
  4. Perdas físicas debido ás malas técnicas de procesamiento, tanto preliminar como secundario.

Especies[editar | editar a fonte]

Flocos de millo recubertos de azucre.

As especies que caben dentro desta categoría agronómica pertencen na súa maioría á familia Poaceae (gramíneas), cuxo froito é inseparable da semente; con todo tamén se inclúe ás veces a plantas con sementes semellantes a grans que son doutras familias, como a quinua, o alforfón, o amaranto, o huauzontle ou o xirasol. Algúns autores chaman a estas últimas especies falsos cereais ou pseudocereales.

As principais especies son:

Notas[editar | editar a fonte]

  1. http://digalego.com/diccionario/html/index.php?op=ver&id=13978&buscado=CEREAL&opcion=entrada Entrada no Dicionario Ir Indo

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia sobre: Cereais
Galizionario
Vexa a entrada do Galizionario acerca de cereal