San Francisco

San Francisco

Bandeira Escudo
City and County of San Francisco
The City by the Bay
Alcume	Frisco
Lema	Oro en Paz, Fierro en Guerra
Información
País	Estados Unidos
Estado	California
Fundación	29 de xuño de 1776
Superficie  • Total	600,7 km²
Poboación  • Total  • Posto  • Área metropolitana	808.976 (2.008) 14º 4.203.898
Densidade	6.688,4 hab./km²
Altitude	16 m
Alcalde	Gavin Newsom (D)
Localización de San Francisco
Páxina oficial

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Francisco de Asís.

San Francisco é ao mesmo tempo unha cidade e un condado dos Estados Unidos de América, localizada no Estado da California, famosa pola súa vida cultural e por ser centro do movemento polos dereitos dos homosexuais. San Francisco é unha cidade global beta, localizada na rexión norte da California. San Francisco é a cuarta maior cidade do estado de California, posuíndo máis de 733 mil habitantes, e é unha das maiores cidades da costa pacífica dos Estados Unidos. San Francisco constitúe, con San José e Oakland, unha área metropolitana con preto de 7,2 millóns de habitantes.

San Francisco fundouse como un presidio español en 1776 co nome de Yerba Buena. Pertenceu ao México ata 1846, cando se ocupou pola mariña dos Estados Unidos, sendo entón bautizada co seu actual nome, San Francisco. Grazas á unha carreira do ouro no estado de California, en 1848, San Francisco comezou a crecer axiña. A cidade localízase nunha rexión vulnerábel a terremotos. Grandes abalos sísmicos ocorreron ao longo da historia da cidade, sendo o máis coñecido e destrutivo o ocorrido en 1906, con todo San Francisco se reconstruíu axiña dese desastre. A fénix deseñada na bandeira da cidade representa o renacemento da cidade da destrución causada por este terremoto. San Francisco posúe varias atraccións turísticas mundialmente coñecidas, como a Ponte Golden Gate e a antiga prisión de Alcatraz.

Historia

Véxase tamén: Historia urbana de San Francisco.

Colonización española

Nativos costanoanos vivían no que é hoxe San Francisco moito tempo antes da chegada dos primeiros europeos. Neblina e néboa, aspectos climáticos comúns da rexión, fixeron con que o estreito que conecta a Baía de San Francisco co Océano Pacífico, o Estreito de Golden Gate, non fose achada polos primeiros exploradores europeos a explorar a rexión. En 1542, o portugués Juan Rodriguez Cabrillo, explorando en nome da corte española, navegou próximo á rexión, mais non avistou a entrada para a baía. En 1595, o portugués Sebastián Rodríguez Cermeño, tamén explorando en nome da corte española, explorou a Baía de Drake, localizada 100 km ao norte do estreito de Golden Gate. Cermeño nomeou a rexión de Puerto de San Francisco. Foi apenas en 1769 que un grupo de exploradores españois, liderados por Gaspar de Portolá, explorando a California en terra, avistaron pola primeira vez o interior da baía de San Francisco.

Os españois mapearon completamente a baía por volta de 1775. Unha expedición española, liderada polo capitán Juan Bautista de Anza, delimitou en 28 de marzo de 1776 os terreos para a construción dun presidio (o Presidio de San Francisco). No mesmo ano, misioneiros españois fundaron unha igrexa, non moito lonxe da área delimitada para a construción do presidio. Esta igrexa nomeouse Misión San Francisco de Asis.

En 17 de setembro do mesmo ano, o presidio inaugurouse. Esta rexión comezou a desenvolverse como unha pequena vila misioneira española. Alí, soldados e misioneiros españois someteron aos costanoanos á cristianización forzada, ríxida disciplina e traballo forzado. Estes nativos ficaron expostos a un número de doenzas ata entón descoñecidas entre eles (varíola, por exemplo) e moitos deles terminaron por morrer. Estes fatores fixeron que declinase a poboación costanoana. Asentadores españois que viñeron xunto con Bautista de Anza estabelecéronse nunha rexión próxima á Mision San Francisco de Asis, nunha vila chamada Pueblo de San Francisco (Vila de San Francisco).

Control mexicano

En 1821, o México tornouse independente, e a cidade pasou ao dominio mexicano. O goberno mexicano estimulou a creación de gado na enorme California, atraendo así americanos e colonos ingleses instalados no Canadá, que precisaban de materia prima para a industria de calzados norteamericana, entón en franco crecemento. En 1822, un baleeiro inglés, William Richardson, instalouse na península de San Francisco, onde actualmente fica a maior parte da cidade. Un porto instalouse no norte da península, e unha vila chamada de Yerba Buena desenvolveuse próxima ao porto.

A Guerra Mexicano-Americana, que comezou en 9 de maio de 1846, entre o México e os Estados Unidos, causou a anexión da parte superior da rexión mexicana de California (que despois iría tornarse o actual Estado americano de California. O 9 de xullo, as forzas navais norteamericanas capturaron a cidade de Yerba Buena, e trocáronlle o nome a San Francisco en 1847. A vila misioneira e o presidio foron destruídas, e a Illa de Yerba Buena pasou a facer parte da municipalidade de San Francisco algúns anos despois.

1850 - 1900

San Francisco en 1860.

En 1848, ouro foi descuberto no Estado, próximo ao que é actualmente a capital estatal de Sacramento, e levando á carreira de ouro da California, o que causou un gran crecemento de poboación da cidade, e inmigrantes pasaron a instalarse en San Francisco, especialmente chineses. O porto da cidade recibiu millares de embarcacións vidas de todas as partes do país, e San Francisco logo tornouse o principal centro de suprimentos para os mineiros. En apenas dous anos, entre xaneiro de 1848 e decembro de 1849, a poboación de San Francisco pasou de menos de mil habitantes para 25 mil habitantes. San Francisco entón era a cidade máis populosa dos Estados Unidos a oeste do Río Mississippi do país.

As persoas que tiveron éxito na busca ao ouro fixeron da San Francisco unha cidade rica. Mansións eran criadas e o comercio medraba. Mais isto causou tamén un gran crecemento da taxa de criminalidade. En 1851, un grupo de cidadáns da cidade fundaron un grupo de vixilia, a San Francisco Vixilance Comitee (Comité de Vixilia de San Francisco), para a manutención da orde. Eles pasarían a ser coñecidos posteriomente como Vixilantes, tomando a lei nas súas propias mans, exiliando moitas persoas consideradas criminosas, executando algunhas delas e forzando un número de oficiais da cidade a renunciaren.

En 1855, un barco traendo inmigrantes dunha dada rexión do Extremo Oriente, onde había unha epidemia de cólera causou unha grande epidemia da doenza en San Francisco. Algúns agravantes foron o pésimo sistema de saneamento público (auga potábel e esgotos) e a falta de centros hospitalarios. En 1869, a finalización da construción dunha ferrovía transnacional finalmente conectou San Francisco co leste norteamericano. En 1873, Andrew Hilde, un fabricante de cabos de aceiro, inventou o tranvía de tracción, un tipo especial de tranvía, que, traizoada por cabos instalados no chan, criaron condicións seguras para a operación de tranvías no terreo accidentado e montañoso da cidade. Na virada do século, San Francisco tiña unha poboación de aproximadamente 345 mil habitantes.

1900 - 1950

San Francisco foi duramente atinxida por un terremoto en 1906.

En 1900, un barco traendo inmigrantes da China tamén trouxo xunto ratos infestados con axentes causantes da peste bubónica. Acreditando que corpos enterrados axudaban a propagar a doenza, e posibelmente tamén interesados en aumentar o valor das terras da cidade, o municipio prohibiu o uso de calquera cemiterios localizados dentro dos limites municipais da cidade. Quince cateirións da Chinatown da cidade puxéronse en coarantena, mais a epidemia pasara por volta de 1907.

O 18 de abril, 1906 ás 5:13 horas da mañá do horario local, San Francisco viuse abatida por un terremoto, un dos peores eventos naturais padecidos por unha cidade nos Estados Unidos. O terremoto, que atinxiu 8,25 na escala Richter, destruíu predios e edificios espallados ao longo da cidade. Peor foron os incendios que seguiron ao terremoto, provocados por lampións de queroseno rebentados, explosións de tubos de gas e da caída de fíos de electricidade. Os bombeiros nada puideron facer, unha vez que o sistema de encanamento da cidade fora destruído nos tremores. Nunha medida desesperada, comezaron a demoler predios e edificios, nunha tentativa de conter o lume, pero este durou preto de 3 días, e cando todo terminara, 478 persoas morreran, segundo as estimacións oficiais, aínda que a maior parte dos historiadores de San Francisco concordan que o número sexa ben máis alta, cun mínimo de 3 mil mortos. 28 mil estruturas, entre casas e edificios, en ruínas, e preto de 250 mil persoas ficaron desabrigadas. Unha posíbel razón para que as autoridades declarasen un número tan baixo foi por razóns políticas - a reputación da cidade como un centro comercial sufriría moito máis caso que se declarase o número real de mortos.

San Francisco en 1945.

Os habitantes de San Francisco, porén, axiña reconstruíran a cidade. En 1915, San Francisco foi sede da Exposición Internacional do Panamá e do Pacífico, para homenaxear a abertura do Canal de Panamá, que acontecera un ano antes, en 1914. San Francisco era entón o principal centro portuario do oeste norteamericano, e o Canal do Panamá permitía a navíos con destino (ou vido) do atlántico norteamericano unha rota sensibelmente menor. Porén, as cidades californianas dos Ánxeles e Oakland expandiron as súas facilidades portuarias no comezo do século XX, e o Canal viría privilexiar fundamentalmente estas dúas cidades. Logo, San Francisco perdería moito da súa importancia como centro portuario. Mesmo así, a poboación da cidade continuou a crecer, e en 1930, a cidade tiña 642 mil habitantes dentro dos seus limites municipais. A ponte San Francisco-Oakland Bay inaugurouse en 1936 e, un ano despois, a ponte Golden Gate foi aberta.

Na segunda guerra mundial, San Francisco tornouse un dos maiores fabricantes de navíos de guerra do mundo, así, atraendo a millares de persoas, principalmente afroamericanos, á cidade. No final da guerra, San Francisco alcanzara 828 mil habitantes. Un factor secundario neste gran crecemento da poboación foi a colocación de millares de soldados, para a defensa da cidade, no caso dun posíbel ataque xaponés na rexión. Porén, a maior parte dos habitantes de orixe xaponesa que moraban en San Francisco foron obrigados a se mudar a campos de concentración, no interior do estado ou en Nevada. Todos perderon as súas propiedades e pertences persoais, e moitos deles decidiron non volver á cidade. Despois da guerra, en 1945, oficiais de 50 nacións diferentes atopáronse na cidade, para fundar oficialmente a Organización das Nacións Unidas.

1950 - Tempos actuais

O edificio Transamérica, un rañaceos planeado para resistir a fortes abalos sísmicos.

En 1951, o Tratado de San Francisco, adoptado polos Estados Unidos e polo Xapón, estabelecía relacións de paz entre ambos os países. Ao comezo da década de 1950, o Departamento de Transportes da California (ou simplemente Caltrans) comezou un programa agresivo de construción de vías expresas na rexión metropolitana de San Francisco. Porén, este programa atopou moita resistencia da poboación da cidade. Unha das principais racións é a alta densidade de poboación de San Francisco - a construción de grandes vías públicas na cidade significaría a mudanza forzada de moitos dos habitantes da cidade para outros lugares. A Caltrans tentou minimizar estes problemas a través da construción de vías expresas de duplo andar, mais elas probaron ser perigosas no caso dun abalo sísmico, alén de seren pouco estéticos. En 1959, o Consello municipal da cidade votou contra a construción de calquera outra vía expresa dentro dos limites municipais. En 1989, un terremoto destruíu dúas das vías expresas xa existentes da cidade, e os habitantes de San Francisco optaron por non reconstruílas. Actualmente, o lugar onde ficaban as vías expresas ocúpase por casas ou parques.

Un programa extensivo de renovación urbana sería realizado na cidade ao longo da década de 1950, administrada por Justin Herman. Esta campaña pedía pola inmediata renovación de áreas decadentes da cidade. O plano director de Herman pedía pola demolición de enormes partes da cidade, onde serían construídos edificios modernos. San Francisco tornouse o centro da contracultura, ao longo da década de 1950 e da década de 1960, o centro da cultura hippie. O final dos anos 60 trouxo tamén unha nova onda de homosexuais á cidade. Actualmente, San Francisco posúe máis homosexuais do que calquera outra cidade norteamericana.

A Prisión de Alcatraz, pechada en 1963, e actualmente unha das principais atraccións turísticas da cidade.

En 1972, o Edificio Transamérica foi construído no centro da cidade, planeado para resistir a fortes abalos sísmicos. Moitos outros rañaceos foron construídos na cidade ao longo da década de 1970 e do comezo da década de 1980, o que causou unha discusión na cidade: Moita da poboación estaba en contra da construción de rañaceos, achando que grandes edificios arruinaban vistas e destruían o carácter único de San Francisco. Outras persoas eran a favor, dicindo que a construción de rañaceos crían empregos e fortalecen a economía da cidade. Un novo plano director, apoiada pola lei municipal Downtown Plan, limitou a altura máxima dos edificios construídos na maior parte da cidade, e incentivaba a creación de parques e outros espazos abertos. Tal tipo de plano director tornouse común en moitas da cidades globais do mundo. Actualmente, altos rañaceos permítense apenas nunha pequena área ao sur da cidade.

O 17 de outubro de 1989, un terremoto, alcanzando 7,1 na escala Richter, novamente atinxiu a cidade. Alén de causar danos extensivos a dúas das vías expresas da cidade (que non foron reconstruídas), o terremoto causou a morte de 12 persoas na cidade, destruíu 60 edificios e causou danos na orde dos 3000 millóns de dólares. Porén, moito das estruturas da cidade continuaron intactas. A principal razón é que moitos deles planeáronse e construíronse especialmente para resistir a abalos sísmicos.

A economía da cidade prosperou durante a década de 1990, grazas ao Punto-com. Grandes números de profesionais de informática mudáronse para a cidade, sendo seguidos por comerciantes e vendedores profesionais. Barrios anteriormente decadentes revitalizaronse. Os prezos cada vez máis altos de alguel, porén, forzaron moitos dos habitantes máis pobres da cidade a saíren de San Francisco, ben como o peche de varios pequenos estabelecementos comerciais e industriais. Por volta de 2001, o crecemento económico tracido polo Dot-con acabou, e moitos dos habitantes de San Francisco deixaron a cidade. En febreiro de 2004, San Francisco tornouse a primeira cidade a autorizar legalmente o casamento homosexual nos Estados Unidos, por unha orde do prefecto Gavin Newsom. Porén, a Corte Suprema da California posteriomente invalidaría esta autorización. En 2004, unha lei municipal, que prohibirá o fume en calquera espazos públicos, aprobouse. Ela entrou en efecto en 1 de xullo de 2005.

Cultura e vida contemporánea

Mentres o distrito financeiro, os pescadores da Unión Squarey peirao son ben coñecidos no mundo, San Francisco tamén é caracterizada polos seus ricos culturalmente moitas rúas de uso mixto barrios centrais ancorados por corredores comerciais que poden andar, os veciños e visitantes.Debido a estas características, San Francisco foi clasificado como "máis tranquilas" cidade polo Walkscore.com web. Moitos barrios presentan unha mestura de empresas, restaurantes e establecementos que atenden ás necesidades diarias dos habitantes locais ao mesmo tempo, servir moitos visitantes e turistas. Algúns barrios son pontilhadas con boutiques, cafés e vida nocturna, como a Union Street en Cow Street, oco 24 en Noé Valley, Valencia Street misióny Irving Street, no por do sol no interior. Especialmente esta visión ten influenciado o Sur reformulación das empresas mercado de barrio e servizos segue a subir barrio con rañaceos residencias. Dende a década de 1990, a demanda de tecnoloxía cualificados e información de negocios locais sobre o Silicon Valley ten atraído traballadores de colo branco de todo o mundo e creou un nivel de vida alto, en San Francisco. Moitos barrios que antes eran traballadores, medio e clase máis baixa foron gentrifying, como moitos de negocio tradicional da cidade e distritos industriais teñen experimentado un renacemento impulsado pola requalificação da Embarcadero, incluídos os barrios de South Beach e na Bahía misión. Os valores de propiedade e renda familiar na cidade subiron para entre os máis altos do país, [96] [97] [98] creando un escenario de gran restaurante e exclusivo, polo miúdo e entretemento. Segundo un estudo da calidade de vida das cidades globais, 2008, San Francisco ten a maior calidade de segundo de vida de calquera cidade de Estados Unidos. Con todo, debido ao alto custo de vida, moitos da media da cidade e as familias de clases máis baixas deixaron a cidade para os suburbios da Bay Area, ou California Centralde Valley.O carácter internacional San Francisco disfrutou dende a súa fundación, continúa hoxe por un gran número de inmigrantes de Asia e América Latina. Con 39% dos seus residentes nacidos no exterior, San Francisco ten varios barrios cheos de empresas e institucións cívicas de catering para os recén chegados. En particular, a chegada de moitos chineses étnicos, o que acelerou a partir de 1970, complementou a comunidade establecida historicamente baseado en Chinatown por toda a cidade eo desfile anual de Ano Novo Chinés tornouse o maior evento da súa especie fóra da China.

Entretenimento e artes escénicas

San Francisco War Memorial e Performing Arts Center alberga algunhas das empresas duradeiras de artes escénicas en EEUU O War Memorial Opera House alberga a Ópera de San Francisco, a compañía opera a segunda maior en América do Norte [[] 108 ] e San Francisco Ballet, ao xogar o San Francisco Symphony no Davies Symphony Hall. O Teatro Herbst encena unha mestura ecléctica de música e público de radio e conferencias City Art.The Fillmore é un lugar de música situada no Western Addition. É a segunda encarnación do lugar histórico, que gañou fama na década de 1960 baixo a promotora de concertos Bill Graham, que alberga o escenario onde os músicos agora famosas estreou como Grateful Dead, Janis Joplin, Led Zeppelin e Jefferson Airplane, San promover son Francisco. Beach Blanket Babylon é unha revista musical delirante e unha institución cívica que realizou a lotação esgotada multitudes en North Beach desde 1974.O American Conservatory Theater (ACT) foi unha forza na Bay Area artes escénicas dende a súa chegada en San Francisco en 1967, regularmente encenando producións. San Francisco Rural Nacional xira producións de Broadway mostra a miúdo nunha serie de lugares era vendima de 1920 no Distrito de Teatro eo Golden Gate Theatre, Orpheum Currany

Museos

O Museo de Arte Moderna de San Francisco (SFMOMA) casas do século XX e da arte contemporánea. El mudouse po seu actual edificio no sur do barrio de mercado en 1995 e, agora, atrae a máis de 600.000 visitantes por ano. [109] O Palacio da Lexión de Honra ten antigüidade, principalmente europeos e obras de arte no seu edificio Lincoln Park modelado despois do seu homónimo parisiense. É administrado polo Museo de Belas Artes de San Francisco, que tamén funciona o Museo de Young no Golden Gate Park. Colección Conta mozos americanos pezas decorativas e participacións antropolóxicos de África, Oceanía e América. Antes da construción da súa estrutura actual cobreado, rematada en 2005, os mozos tamén abrigaba o Museo de Arte asiática, que, con artefactos de máis de 6.000 anos de historia en toda a Asia, mudouse para a primeira biblioteca pública próxima Centro Cívico, en 2003.Fronte a Asemblea de Música de medios mozos da Academia de Ciencias de California, un museo de historia natural que alberga o Planetario Morrison e Steinhart Aquarium. A súa estrutura actual, cun tellado vivo, é un exemplo de arquitectura sostible e inaugurado en 2008. O Palacio de Belas Artes, construído orixinalmente para a Exposición Panamá-Pacífico de 1915, ten desde 1969 tiña colocado o Exploratorium, un museo interactivo de ciencia.

Os medios de comunicación

O maior xornal de San Francisco é o San Francisco Chronicle, que actualmente é o día máis xeneralizada do norte de California. [110] A Crónica é máis famoso por ex-columnista, o último Herb Caen, cuxa diaria reflexións atraeu eloxios da crítica e representou a "voz de San Francisco". O San Francisco Examiner, xa que a base do imperio de medios de William Randolph Hearsty a casa de Ambrose Bierce, diminuíu en circulación ao longo dos anos e agora asume a forma dun tabloide diario gratuíto. [111] [112] Sing Tao diario afirma ser o máis grande de varios xornais chineses que atenden a área da baía. [113] xornais semanais alternativos, como o San Francisco Bay Guardian Weekly e SF. San Francisco Magazine e 7 x 7 revistas son importantes para San Francisco. A revista Mother Jones nacional tamén está baseada en San Francisco.Establecementos públicos de radiodifusión inclúen tanto unha estación de televisión e unha emisora ​​de radio, tanto a radiodifusión baixo as letras de chamada KQED dunha instalación nas proximidades do barrio Potrero Hill. KQED-FM é a máis-escoitou a National Public Radio filial no país. [116] San organización CNET e Salon.com pioneira no uso de Internet como medio de comunicación.

Deportes e recreación

O San Francisco 49ers da National Football League (NFL) son máis longas da franquía titular principais deportes profesionais na cidade. O equipo comezou xogando en 1946 como membro fundador da All-America da Liga de Fútbol Conference (AAFC), que se mudou para a NFL en 1950 e en Candlestick Park, en 1971. En 2006, os propietarios do equipo anunciou plans de cambiar o equipo para preto de Santa Clara, California, antes de 2015, o equipo aínda se chama o "San Francisco 49ers", a pesar de seren moito máis preto da cidade de San Jose. O 49ers gañou cinco títulos do Super Bowl na década de 1980 e 1990, detrás de adestradores Bill Walsh e George Seiferty estrelas como Joe Montana, Steve Young, Jerry Rice Ronnie Lotty.Major League Baseballde San Francisco Giants deixou Nova York para California antes da tempada de 1958. Mesmo con estrelas como Willie Mays, McCovey Willie e Barry Bonds, o club pasou 52 anos ata que o título da Serie primeiro Mundial en 2010y gañou un título en 2012. Os Giants xogar no AT & T Park, que abriu en 2000, un proxecto fundamental da reconstrución de South Beach e Mission BayEn 2012, San Francisco foi clasificado entre as mellores cidades de béisbol nos Estados Unidos. O estudo analizou como as áreas metropolitanas de Estados Unidos produciron ligas máis importantes desde 1920.No nivel instituto, os Cabaleiros da Universidade de San Francisco competiron na NCAA División medonde Bill Russell orientou o programa para campionato de baloncesto en 1955 e 1956. Os jacarés de San Francisco State e cabaleiros urbanos da Academy of Art University competir na II División. AT & T Park desde 2002 recibiu anual post-tempada da facultade xogo da cunca de fútbol, actualmente denominada fame Conca Kraft. En 2011, San Francisco acolleu o equipo de fútbol americano de California Golden Bears no Candlestick Park e & T Park, mentres que o seu estadio estaba sendo reformado en Berkeley.A bahía de executar para interruptores, realizada anualmente dende 1912, é máis coñecido por traxes de cores e un espírito de celebración da comunidade. [121] O San Francisco Maratón atrae máis de 21 mil participantes. [122] O Escape from Alcatraz Triathlon atraeu, dende 1980, 2000 top triatletas profesionais e afeccionados para a súa carreira anual. [123] O Club Olímpico, fundada en 1860, é o máis antigo club de atletismo nos Estados Unidos. O seu campo de golf privado, situado na fronteira con Daly City, xa acolleu o Aberto de Estados Unidos cinco veces. O público Harding Park Golf Course é unha parada ocasional no PGA Tour. San Francisco será a sede da competición de 2013, Copa de carreira. [124]

Xeografía

Vista de satélite de San Francisco.

Localización xeográfica

San Francisco localízase na rexión norte do Estado de California, ás marxes do Océano Pacífico e da Baía de San Francisco. É cercada por auga por tres lados. Apenas a rexión sur está conectada co continente, o que torna o lugar onde a cidade está localizada unha península, a península de San Francisco. A cidade de San Francisco posúe aproximadamente 13 km de lonxitude e 12 km de longura.

San Francisco está localizado próximo á Falla de San André, unha fonte de actividade sísmica na California. A cidade foi atinxida por fortes terremotos en 1851, 1858, 1865, 1868, 1906, 1957 e 1989, sendo os terremotos de 1906 e de 1989 os máis serios. A ameaza dun abalo sísmico semellante ao do terremoto de 1906 afecta directamente o desenvolvemento da cidade: calquera estruturas como rañaceos precisan ser construídas seguindo certos criterios, e moito diñeiro é gasto con para que estruturas máis antigas sigan estes criterios. O terreo onde San Francisco está localizada é un tanto accidentado. Actualmente, a cidade é famosa polas súas costas e outeiros, e das rúas que corren sobre elas.

A cidade posúe unha área total de 600,7 km², do cal 120,9 km² é terra firme e 479,7 km² (79%) é auga. Dentro dos limites municipais de San Francisco están moitas illas, como as Illas Farallon, Illa de Yerba Buena e a famosa Illa de Alcatraz, onde ficaba localizada a prisión de mesmo nome, actualmente unha das principais atraccións turísticas da cidade.

Rexión metropolitana

San Francisco é un dos dous núcleos da rexión metropolitana de San Francisco - San José, sendo o outro núcleo San José. A poboación da rexión metropolitana é de 7 533 384 habitantes, dos cales apenas 11% están localizados en San Francisco. Actualmente, a maior cidade da rexión metropolitana é San José, cos seus 930 mil habitantes, mais San Francisco aínda considérase o principal centro económico e cultural. A área total da rexión metropolitana é de 20 616 Km².

Clima

Cercado en tres lados por auga, o clima de San Francisco é moi influenciado polas correntes frías do Océano Pacífico. O tempo da cidade é ameno o ano enteiro, caracterizado por un clima temperado mediterráneo, con veráns relativamente fríos e invernos relativamente quente. Temperatura media no inverno é de 10 °C, raramente caendo abaixo de cero, e a temperatura media no verán é de 15 °C. A precipitación anual media na cidade é de 56 cm, que cae na maior parte do ano na forma de choiva; e raramente, na forma de neve semiderretida. Moito eventualmente, neva na cidade. Chove moito pouco no verán, mais os invernos son xeralmente moito chuviosos.

A combinación do calor do solo californiano e do frío do Océano Pacífico causan constantemente néboa e neboeiras nos veráns de San Francisco. Isto fai que os veráns da cidade sexan significativamente máis frías que o interior do estado. En setembro, porén, ocorrencia de néboa e neboeiras na cidade é máis rara, e fai do mes o máis quente do ano.

Administración

San Francisco é ao mesmo tempo unha cidade e un condado da California, e é o único dos 58 condados do estado que posúe esta distinción. A cidade gobérnase por un prefecto, que administra o sistema executivo da cidade, e por un Consello municipal (Board of Supervisors), que consístese de 11 membros, cada un sendo electo pola poboación de cada un dos 11 distritos electorais da cidade. O prefecto e o Consello Municipal forman xuntos o sistema lexislativo da cidade. Tanto o prefecto e os membros do Consello son electos pola poboación a mandatos de 4 anos de duración. Preto do 70% do orzamento da cidade provén de impostos municipais, O resto ven de verbas fornecidas polo goberno do estado de California. Estímase o orzamento fiscal da cidade, entre xuño de 2005 e xuño de 2006, en torno de 2.44o millóns de dólares.

Demografía

O Japanese Tea Garden, un xardín botánico.

Segundo o censo nacional de 2000, 776 733 persoas, 329 700 residencias ocupadas e 145 068 familias vivindo na cidade. A densidade de poboación da cidade é de 6 423,2/km². San Francisco é a segunda cidade máis densa do país. Existen 346 527 residencias na cidade. A densidade residencial da cidade é de 2 865,6 residencias/km². 49,66% dos habitantes da cidade son brancos, 7,79% son afroamericanos, 30,84% asiáticos, 0,45% nativos americanos, 0,49% son nativos indíxenas de illas do Océano Pacífico, 6,48% son doutras razas, e 4,28% son descendentes de dúas ou máis razas. 14,10% da poboación da cidade é hispánica, de calquera raza. Os maiores grupos étnicos da cidade son chineses (que compoñen 19,6% da poboación da cidade), irlandeses (8,8%), alemáns (7,7%) e ingleses (6,1%).

Existen 329 700 residencias ocupadas na cidade, dos cales 16,6% ocúpanse por ao menos unha crianza con menos de 18 anos de idade, 31,6% ocúpanse por un casal, 8,9% son familias cunha muller sen marido presente como xefe de familia, e 56% non son familias. 38,6% de todas as residencias ocupadas ocúpanse por apenas unha persoa e 9,8% ocúpanse unha única persoa con 65 anos ou máis de idade. Cada residencia ocupada ocúpase por 2,3 persoas, en media; o tamaño medio dunha familia é de 3,22 persoas.

O 14,5% da poboación da cidade posúe menos de 18 anos, 9,1% posúen entre 18 a 24 anos, 40,5% posúen entre 25 a 44 anos, 23,3% posúen entre 45 a 64 anos, e 13,7% da poboación da cidade posúe máis de 65 anos. Por cada 100 persoas do sexo feminino existen 103,4 persoas do sexo masculino. Para cada 100 persoas do sexo feminino maiores de idade existen 103,1 persoas do sexo masculino maiores de idade.

A renda media anual familiar da cidade é de 63.545 dólares. Os homes posúen unha renda media anual de 46 260 dólares, e as mulleres 40.049 dólares. A renda per cápita da cidade é de 34 556 dólares. 1O 1,3% da poboación e 7,8% das familias da cidade viven por baixo da liña de pobreza. 13,5% dos menores de idade e 10,5% dos idosos da cidade están vivindo por baixo da liña de pobreza.

Economía

O centro financeiro de San Francisco.

San Francisco é un dos principais centros financeiros dos Estados Unidos. A cidade posúe unha bolsa de valores de importancia rexional. Moitas empresas comerciais e financeiras posúen os seus cuarteis-xenerais en San Francisco. O turismo desempeña un papel fundamental na cidade. A cidade atrae millóns de turistas todo ano, interesadas nos seus parques, as súas varias atraccións turísticas e polo seu clima, ameno o ano enteiro. A cidade tamén é un polo turístico moi cotado entre turistas homosexuais, que son atraidos polo ar de cordialidade da poboación da cidade aos homosexuais.

A rexión metropolitana de San Francisco - San José é a capitán nacional da industria de alta tecnoloxía. Ao sur de San José está localizado o Vale do Silicio, así chamada porque na rexión están localizadas numerosas empresas e fábricas produtoras de chips de computadores, da cal o silicio é unha materia prima indispensábel. A cidade de San Francisco propiamente dita tamén posúe moitas fábricas de alta tecnoloxía, que fabrican pezas de computadores e softwares. San Francisco tamén é un centro financeiro importante, sendo a capital financeira do norte da California. Outras industrias importantes na cidade son a industria téxtil, alimenticia, e derivados de metais.

Educación

O sistema de escolas públicas de San Francisco administrase pola San Francisco Board of Education (Consello de Educación de San Francisco). O Consello é composto por 7 membros, que son electos pola poboación da cidade para mandatos de 4 anos de duración. Esta organización municipal administra o San Francisco Unified School District (Distrito Unificado de Escolas de San Francisco), que posúe preto de 120 escolas públicas, e que atenden a aproximadamente 60 mil estudantes por ano. San Francisco administra un sistema de bibliotecas públicas, composto por 25 bibliotecas espalladas pola cidade.

San Francisco é un gran polo educativo. A maior universidade da cidade é a Universidade Estatal de San Francisco. Outras nove institucións de educación superior están localizadas na cidade.

Transportes

Transporte público

Tranvía a tracción.

San Francisco posúe un dos mellores e máis extensivos sistemas de transporte público da costa oeste dos Estados Unidos. A San Francisco Municipal Railway é o órgano municipal responsábel por administrar as mallas de tranvías, tranvías a tracción (que son un dos principais atractivos turísticos da cidade) e de ómnibus. O sistema integrase, considerándose apenas as liñas de tranvías e de ómnibus. Os tranvías de tracción son máis unha atracción turística da cidade do que un medio de transporte eficiente, e elas non se integran co resto do sistema.

A Bay Area Rapid Transit (BART) opera unha liña de metro que conecta San Francisco con outras cidades veciñas. A BART non se integra coa San Francisco Municipal Railway, e pasaxeiros usando un sistema, e que queren transferirse para outro, precisan pagar unha taxa extra.

Vías públicas

A Ponte Golden Gate.

San Francisco é unha das poucas cidades dos Estados Unidos que optaron por un sistema de avenidas arteriais, no canto dun gran sistema de vías expresas. Poucas vías expresas existen na cidade actualmente.

San Francisco conectase coa cidade de Oakland, ao norte, a través da ponte de Oakland-San Francisco. Ela inaugurouse en 1936. De xeito semellante, a cidade conectase co Condado de Marlin, localizado a nordeste, soamente a través ponte Golden Gate. Esta inaugurouse en 1937, un ano despois da inauguración da ponte de Oakland-San Francisco.

Aeroportos

O Aeroporto Internacional de San Francisco está localizado a 12,9 km sur de San Francisco, no Condado de San Mateo, nunha área antigamente ocupada por un aterro sanitario. É un dos dous grandes centros aeroportuarios da California, sendo o outro o Aeroporto Internacional de Los Angeles, localizado nos Ánxeles. O Aeroporto Internacional de San Francisco é un dos principais hubs da United Airlines. Durante o final da década de 1990, o Aeroporto Internacional de San Francisco chegou a ser o sexto aeroporto comercial máis movido do mundo, mais coa depresión económica dos anos 2000 e 2001, saeu fóra da lista dos 10 máis movidos en 2003. A BART conecta o aeroporto coa cidade, ben como unha autoestrada.

Vista da Lombart Street, unha rúa que corre en zigzag por un outeiro, e un punto de interese da cidade.

Outros aeroportos primarios na rexión inclúen o Aeroporto Internacional de Oakland, localizado a 32,2 km de San Francisco, e o Aeroporto Internacional de San José, localizado a 70,8 km sur de San Francisco.

Porto

O Porto de San Francisco xa foi o maior e máis movido porto da costa pacífica dos Estados Unidos. Porén, o advento dos contâiners e a construción de portos máis modernos e maiores en Los Angeles e Oakland, na década de 1900 e na década de 1910 fixeron o porto de San Francisco obsoleto. Actualmente, o porto de San Francisco é pouco usado para o movemento de cargas (esta tarefa desempéñase principalmente polo Porto de Oakland), sendo usada máis para o movemento de balsas e pequenas embarcacións. Actualmente, moito do terreo onde o porto estaba instalado foi vendido para a construción de predios de escritorios.

Véxase tamén

Listaxe	Cidade	Estado	Pob.	Listaxe	Cidade	Estado	Pob.	Nova York Os Ánxeles Chicago
1	Nova York	Nova York	8.274.527	11	Detroit	Michigan	916.952
2	Os Ánxeles	California	3.834.340	12	Jacksonville	Florida	805.605
3	Chicago	Illinois	2.836.658	13	San Francisco	California	799.183
4	Houston	Texas	2.208.180	14	Indianapolis	Indiana	795.458
5	Phoenix	Arizona	1.552.259	15	Columbus	Ohio	747.755
6	Filadelfia	Pensilvania	1.449.634	16	Austin	Texas	743.074
7	San Antonio	Texas	1.328.984	17	Fort Worth	Texas	681.818
8	San Diego	California	1.266.731	18	Memphis	Tennessee	674.028
9	Dallas	Texas	1.240.499	19	Charlotte	Carolina do Norte	671.588
10	San Jose	California	939.899	20	Baltimore	Maryland	637.455
Datos do censo de 2007. Véxanse tamén as principais cidades segundo o censo de 2000