República Democrática do Congo

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
Non se debe confundir con República do Congo.
République Démocratique du Congo (Francés)
Repubilika ya Kongo Demokratika (Kikongo)
Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (Kiswahili)
Republiki ya Kɔ́ngɔ Demokratiki (Lingala)
Ditunga día Kongu wa Mungalaata (Tshiluba)
República Democrática do Congo
Bandeira da República Democrática do Congo Escudo da República Democrática do Congo
Bandeira Escudo
Lema: Justice, Paix et Travail
Xustiza, Paz e Traballo
Himno nacional: Debout Congolaise
 
Democratic Republic of the Congo (orthographic projection).svg
 
Capital
 • Poboación
Kinshasa
7.787.832 hab. (2005)
Cidade máis poboada Kinshasa
Linguas oficiais
Francés, lingala, kikongo, suahili, tshiluba
Forma de goberno República semipresidencialista
Joseph Kabila
Adolphe Muzito
Independencia
- declarada
de Bélxica
30 de xuño de 1960
Superficie
 • Total
 • % auga
Fronteiras
Costas
Posto 12º
2.345.410 km²
3,3 %
10.744 km km
37 km km
Poboación
 • Total
 • Densidade
Posto 22º
60.764.490
26 hab./km²
PIB (nominal)
 • Total
 • PIB per cápita

n/d
n/d
PIB (PPA)
 • Total (2005)
 • PIB per cápita
Posto 84º
US$ 40.585'000.000
US$ 675
IDH (2007) 0,411 (168º) – Baixo
Moeda Franco congolés (CDF)
Xentilicio Congolés, congolesa[1]
Fuso horario
 • en verán
UTC+1 e +2
=
Dominio de Internet .cd
Prefixo telefónico +243
Prefixo radiofónico 9OA-9TZ
Código ISO 180 / COD / CD
Membro de: ONU, UA
Tódolos países do mundo

A República democrática do Congo[1] (République Démocratique du Congo en francés, Repubilika ya Kongo Demokratika en kikongo, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo en kiswahili, Republiki ya Kɔ́ngɔ Demokratiki en lingala e Ditunga día Kongu wa Mungalaata en tshiluba), tamén coñecida baixo os nomes de Congo Kinshasa e Congo, é un país de África central, coñecido de 1971 a 1997 baixo o nome de Zaire. Foi unha antiga colonia belga: o Congo Belga. A capital é Kinshasa.

Está situado na zona dos grandes lagos de África e é o terceiro país máis grande do continente. Limita coa República Centroafricana e Sudán polo norte, Uganda, Ruanda, Burundi e Tanzania polo este, Zambia e Angola polo sur, e a República do Congo polo oeste. Ten acceso ao mar a través dunha estreita franxa de 40 km de costa, seguindo o Río Congo até o Golfo de Guinea. O nome “Congo” ten a súa orixe nos nativos bakongo, asentados nas ribeiras do río Nzadi ou Zaire, rebautizado en portugués como Río Congo.

A RDC é dona dunha densa e variada historia que se inicia cos primeiros inmigrantes bantús que chegaron á zona, co que se convertería no epicentro do gran Reino do Congo a mediados do século XV.

Despois de ser reclamado o territorio pola Asociación Internacional Africana (propiedade do rei Leopoldo II de Bélxica) como Estado Libre, e logo tras unha colonización particularmente brutal por parte de Bélxica, a colonia do Congo Belga alcanzaría a independencia en 1960, para transformarse en Zaire baixo a éxida do ditador Mobutu Sese Seko. Durante o goberno de Sese Seko o país viuse sometido a un goberno autoritario, violento e cleptócrata, que arruinou a economía do Congo. A caída deste último provocou o inicio dunha grave guerra civil que dexeneraría nunha conflagración continental, na cal interviñeron forzas armadas de máis de sete países, deixando como tráxico saldo máis de 4 millóns de mortos. O resultado foi a intervención da ONU coas forzas de paz organizadas na MONUC.

Entre 2003 e 2007 o país viviu unha tensa calma, baixo a dirección dun goberno de transición. A finais de 2006 houbo uns comicios nos que resultou electo para presidente Joseph Kabila, quen até entón exercía as funcións interinamente.

Historia[editar | editar a fonte]

Desde os anos 40, dentro do que era entón o Congo belga, dúas tendencias independentistas importantes maniféstanse na capital Leopoldville : a das « xentes de baixo» (Baixo-Congo e Bandundu) falando o kikongo e a das « xentes de riba » falando o lingala, vindo do Ecuador primeiro e finalmente de todo o interior do país. Dentro da primeira categoría formase no 1949 unha asociación primeiro cultural e finalmente política, o ABAKO, da que Joseph Kasavubu chega a presidente en 1954. O seu sono de restablecer o antigo reino do Congo da época portuguesa. Esta tendencia medra axiña e reclama a independencia inmediata e federalista, xa que se trata máis tarde de discutir o problema do resto do Congo. Os « de riba », vindo de rexións máis diversas e seducidos polo « plan de 30 anos pola emancipación de África » do Profesor belga Van Bilsen, publicado en 1956, estaban tamén desexosos de manter o gran Congo unitario. O seu manifesto dentro de este senso publicado o 1 de xullo do 1956 foi vigorosamente combatido polo ABAKO desde a súa asemblea xeral no 23 de agosto de 1956. O plan de 30 anos é declarado utópico: « a nacionalización das grandes compañías agrícolas coma para-estatais é desexable. Xa que a hora é chegada, fai falla acordar hoxe mesmo a independencia inmediata! » Bélxica, que cría na progresividade da transición cara a independencia organiza as primeiras eleccións municipais, limitadas ás grandes cidades, no 1957. O ABAKO trunfa inevitablemente en Leopoldville e iso impresiona certos unitaristas, tal como Patrice Lumumba, un Tetela do Kasaï, intelixente e idealista, que non tarda en fundar o seu propio « movemento nacional congolés » MNC-Lumumba, máis reivindicativo que o do MNC-Kalondgi, Kalondgi era tamén un Kasaian unitarista. Estes novas rivalidades políticas confrontadas coas estruturas tribais complicadas do Congo ían formar unha mestura detonante que destruiría ao cabo de cinco anos a primeira democracia parlamentaria congolesa. Algúns episodios salientables son :

  • disturbios en Léopoldville (4 -7 de xaneiro 1959) provocados pola prohibición dun mitin do ABAKO. Detención de Kasavubido o 12 de xaneiro. El será liberado o 14 de marzo.
  • O 13 de xaneiro, declaración gobernamental anunciando a intención belga de conceder rapidamente a independencia do Congo unitario. O ABAKO rexeita esta declaración dous días máis tarde.
  • No ano 1959 chega a autorización dos partidos congoleses, seguida de eleccións xerais sobre o conxunto do territorio congolés marcadas por todas sortes de manobras destes partidos dos que saen 3 polos: un Cartel dos nacionalistas federalistas formados por 6 partidos separatistas ou autonomistas nos que o ABAKO e o MNC - Kalondxi, o polo do MNC Lumumba e finalmente o do home forte de Katanga, Moise Chombé, consciente da forza económica da súa rexión e do interese de se entender coa Unión Mineira (todo coma Kalondxi vis-a-vis das explotacións de diamante no Kasaï).
  • No 1960, dáse a Táboa Redonda de Bruxelas (do 20 de xaneiro ao 20 de febreiro) onde representantes congolés e belgas fixeran as etapas seguintes. En maio foron as eleccións lexislativas e provinciais que marcaron de novas alianzas (escisión do ABAKO) de onde resulta un compromiso : Josef Kasavubido foi elixido Presidente polo Parlamento, Lumumba sendo Primeiro ministro.

Zaire foi entre 1971 e 1999 o nome dado á actual República democrática do Congo, así como a súa moeda e mailo río que dá ao país o seu acceso ao océano Atlántico

O Congo belga obtén a independencia no 1960 en tanto que a « República do Congo », baixo o mesmo nome que a antiga colonia francesa veciña da Congo. O título « República democrática » foi adoptada en 1966, mais os dous países eran xeralmente distinguidos polo nome da capital: Congo (Léopoldville) e Congo (Brazzaville).

Nos anos que seguiron a toma do poder en 1965 polo xeneral Josef-Desiré Mobutu, este último emprende unha campaña de « autenticidade ». O país foi renomeado « República do Zaire », dun nome local por río, o xeneral Mobutu convertese en Mobutu Sese Seko e obriga a todos os cidadáns a adoptar nomes Africanos, unha nova moeda - o zaire dividida en 100 makuta (singular likuta) - substitúe ao franco e numerosas cidades son rebautizadas :

Antigo nome Nome congolés
Leopoldville Kinshasa
Stanleyville Kisangani
Elisabetville Lubumbashi
Xadoteville Likasi
Albertville Kalemia
Cocquilhatville Mbandaka
Costermansville Bukavisto
Bakwanga Mbuji-Mayi
Luluabourg Kananga
Nova Anvares Makanza
Port Francqui Ilebo
Baningville Bandundido
Paulis Istro
Tisville Mbanza-Ngunxido
Leverville Lusanga
Baudoinville Moba
Pontierville Ubundido
Banzyville Mobayi-Mbongo
Elisabeta Lukutido
Carlesville Djokupunda

Despois do derrocamento de Mobutu por Laurent-Desiré Kabila en 1999 coa Primeira guerra do Congo, o país retorna o seu nome a República Democrática do Congo.

Actualmente o exército francés mantén a presenza de militares franceses no cadro de MONUC. Mais a violencia continua e a guerra xa leva 3.8 millóns de mortos (cifras dun responsable congolés comandante un informe da comisión das dereitos do Home da ONU, 2003 : Communiqué de presse DH/G/199

Política[editar | editar a fonte]

A historia recente desta estado africana non permitiu un desenvolvemento político moi avanzado, xa que os conflitos armados e ditaduras dominaron o panorama dende a independencia na década de 1960. Non obstante, unha vez finalizada a Segunda Guerra do Congo realizáronse grandes esforzos por estabilizar e dotar ao malfadado país dun sistema político democrático que lle dea á poboación a estabilidade necesaria para promover a paz, a reconciliación e o desenvolvemento económico.

Como parte dos Acordos de Lusaka e do Tratado de Pretoria, no ano 2005 o país promulgou unha nova Constitución na cal se reorganizaba en gran medida o sistema público e a administración do Estado. As provincias pasaron de 10 a 25, estabeleceuse un Parlamento bicameral (conformado polo Senado e unha Asemblea Nacional) e unha estrutura embrionaria dun novo poder xudicial. Todas as provisións deste texto legal teñen diversos prazos para entrada en vixencia, estimándose que dito proceso conclúa a finais da década de 2010.

A República Democrática do Congo viviu a mediados desta década os primeiros comicios da súa historia. As eleccións tiveron como finalidade aprobar a nova Constitución do país (2005), eleccións de presidente e membros da Asemblea Nacional (2006), e gobernadores das provincias e membros do Senado (2007).

Presidentes :

Subdivisións[editar | editar a fonte]

Desde a independencia do país, a R.D.C. estivo tradicionalmente dividida en dez provincias. Estas eran de distinto tamaño e historicamente constituíron en si mesmas focos de secesionismo en atención á escasa forza do goberno de Kinshasa de manter o control en todo o país. Así, por exemplo, na década de 1960 o estado de Katanga proclamou a súa independencia, aínda que a situación foi revertida posteriormente. A Constitución do 2005 estableceu un cambio na organización territorial do Congo, creando 25 provincias en substitución das tradicionais 10. Estas, segundo o texto constitucional, deberían empezar a funcionar en febreiro do ano 2009.

Provinces de la République démocratique du Congo - 2005.svg
Nova provincia Capital Antiga provincia
1 Kinshasa Kinshasa Sen cambios
2 Congo-Central Matadi Baixo-Congo
3 Kwango Kenge Bandundu
4 Kwilu Kikwit Bandundu
5 Mai-Ndombe Inongo Bandundu
6 Kasaï Luebo Kasai-Occidental
7 Lulua Kananga Kasai-Occidental
8 Kasaï-Oriental Mbuji-Mayi Kasai-Oriental
9 Lomami Kabinda Kasai-Oriental
10 Sankuru Lodja Kasai-Oriental
11 Maniema Kindu Sen cambios
12 Kivu do Sur Bukavu Sen cambios
13 Kivu do Norte Goma Sen cambios
14 Ituri Bunia Oriental
15 Alto Uele Isiro Oriental
16 Tshopo Kisangani Oriental
17 Baixo Uele Buta Oriental
18 Ubangi del Norte Gbadolite Ecuador
19 Mongala Lisala Ecuador
20 Ubangi do Sur Gemena Ecuador
21 Équateur Mbandaka Ecuador
22 Tshuapa Boende Ecuador
23 Tanganyika Kalemie Katanga
24 Alto Lomami Kamina Katanga
25 Lualaba Kolwezi Katanga
26 Alto Katanga Lubumbashi Katanga

Economía[editar | editar a fonte]

Notas[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia sobre: República Democrática do Congo