República Democrática do Congo - République Démocratique du Congo
- Non confundir coa República do Congo.
| République Démocratique du Congo Repubilika ya Kongo Demokratika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo Republiki ya Kɔ́ngɔ Demokratiki Ditunga día Kongu wa Mungalaata República Democrática do Congo |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
A República democrática do Congo (République Démocratique du Congo en francés, Repubilika ya Kongo Demokratika en kikongo, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo en kiswahili, Republiki ya Kɔ́ngɔ Demokratiki en lingala e Ditunga día Kongu wa Mungalaata en tshiluba), tamén coñecida baixo os nomes de Congo Kinshasa e Congo, é un país de África central, coñecido de 1971 a 1997 baixo o nome de Zaire. Foi unha antiga colonia belga : o Congo Belga. A capital é Kinshasa.
Está situado na zona dos grandes lagos de África e é o terceiro país máis grande do continente. Limita coa República Centroafricana e Sudán polo norte, Uganda, Ruanda, Burundi e Tanzania polo este, Zambia e Angola polo sur, e a República do Congo polo oeste. Ten acceso ao mar a través dunha estreita franxa de 40 km de costa, seguindo o Río Congo até o Golfo de Guinea. O nome “Congo” ten a súa orixe nos nativos bakongo, asentados nas ribeiras do río Nzadi ou Zaire, rebautizado en portugués como Río Congo.
A RDC é dona dunha densa e variada historia que se inicia cos primeiros inmigrantes bantús que chegaron á zona, co que se convertería no epicentro do gran Reino do Congo a mediados do século XV.
Despois de ser reclamado o territorio pola Asociación Internacional Africana (propiedade do rei Leopoldo II de Bélxica) como Estado Libre, e logo tras unha colonización particularmente brutal por parte de Bélxica, a colonia do Congo Belga alcanzaría a independencia en 1960, para transformarse en Zaire baixo a éxida do ditador Mobutu Sese Seko. Durante o goberno de Sese Seko o país viuse sometido a un goberno autoritario, violento e cleptócrata, que arruinou a economía do Congo. A caída deste último provocou o inicio dunha grave guerra civil que dexeneraría nunha conflagración continental, na cal interviñeron forzas armadas de máis de sete países, deixando como tráxico saldo máis de 4 millóns de mortos. O resultado foi a intervención da ONU coas forzas de paz organizadas na MONUC.
Entre 2003 e 2007 o país viviu unha tensa calma, baixo a dirección dun goberno de transición. A finais de 2006 houbo uns comicios nos que resultou electo para presidente Joseph Kabila, quen até entón exercía as funcións interinamente.
Índice |
Historia [editar]
Desde os anos 40, dentro do que era entón o Congo belga, dúas tendencias independentistas importantes maniféstanse na capital Leopoldville : a das « xentes de baixo» (Baixo-Congo e Bandundu) falando o kikongo e a das « xentes de riba » falando o lingala, vindo do Ecuador primeiro e finalmente de todo o interior do país. Dentro da primeira categoría formase no 1949 unha asociación primeiro cultural e finalmente política, o ABAKO, da que Joseph Kasavubu chega a presidente en 1954. O seu sono de restablecer o antigo reino do Congo da época portuguesa. Esta tendencia medra axiña e reclama a independencia inmediata e federalista, xa que se trata máis tarde de discutir o problema do resto do Congo. Os « de riba », vindo de rexións máis diversas e seducidos polo « plan de 30 anos pola emancipación de África » do Profesor belga Van Bilsen, publicado en 1956, estaban tamén desexosos de manter o gran Congo unitario. O seu manifesto dentro de este senso publicado o 1 de xullo do 1956 foi vigorosamente combatido polo ABAKO desde a súa asemblea xeral no 23 de agosto de 1956. O plan de 30 anos é declarado utópico: « a nacionalización das grandes compañías agrícolas coma para-estatais é desexable. Xa que a hora é chegada, fai falla acordar hoxe mesmo a independencia inmediata! » Bélxica, que cría na progresividade da transición cara a independencia organiza as primeiras eleccións municipais, limitadas ás grandes cidades, no 1957. O ABAKO trunfa inevitablemente en Leopoldville e iso impresiona certos unitaristas, tal como Patrice Lumumba, un Tetela do Kasaï, intelixente e idealista, que non tarda en fundar o seu propio « movemento nacional congolés » MNC-Lumumba, máis reivindicativo que o do MNC-Kalondgi, Kalondgi era tamén un Kasaian unitarista. Estes novas rivalidades políticas confrontadas coas estruturas tribais complicadas do Congo ían formar unha mestura detonante que destruiría ao cabo de cinco anos a primeira democracia parlamentaria congolesa. Algúns episodios salientables son :
- disturbios en Léopoldville (4 -7 de xaneiro 1959) provocados pola prohibición dun mitin do ABAKO. Detención de Kasavubido o 12 de xaneiro. El será liberado o 14 de marzo.
- O 13 de xaneiro, declaración gobernamental anunciando a intención belga de conceder rapidamente a independencia do Congo unitario. O ABAKO rexeita esta declaración dous días máis tarde.
- No ano 1959 chega a autorización dos partidos congoleses, seguida de eleccións xerais sobre o conxunto do territorio congolés marcadas por todas sortes de manobras destes partidos dos que saen 3 polos: un Cartel dos nacionalistas federalistas formados por 6 partidos separatistas ou autonomistas nos que o ABAKO e o MNC - Kalondxi, o polo do MNC Lumumba e finalmente o do home forte de Katanga, Moise Chombé, consciente da forza económica da súa rexión e do interese de se entender coa Unión Mineira (todo coma Kalondxi vis-a-vis das explotacións de diamante no Kasaï).
- No 1960, dáse a Táboa Redonda de Bruxelas (do 20 de xaneiro ao 20 de febreiro) onde representantes congolés e belgas fixeran as etapas seguintes. En maio foron as eleccións lexislativas e provinciais que marcaron de novas alianzas (escisión do ABAKO) de onde resulta un compromiso : Josef Kasavubido foi elixido Presidente polo Parlamento, Lumumba sendo Primeiro ministro.
Zaire foi entre 1971 e 1999 o nome dado á actual República democrática do Congo, así como a súa moeda e mailo río que dá ao país o seu acceso ao océano Atlántico
O Congo belga obtén a independencia no 1960 en tanto que a « República do Congo », baixo o mesmo nome que a antiga colonia francesa veciña da Congo. O título « República democrática » foi adoptada en 1966, mais os dous países eran xeralmente distinguidos polo nome da capital: Congo (Léopoldville) e Congo (Brazzaville).
Nos anos que seguiron a toma do poder en 1965 polo xeneral Josef-Desiré Mobutu, este último emprende unha campaña de « autenticidade ». O país foi renomeado « República do Zaire », dun nome local por río, o xeneral Mobutu convertese en Mobutu Sese Seko e obriga a todos os cidadáns a adoptar nomes Africanos, unha nova moeda - o zaire dividida en 100 makuta (singular likuta) - substitúe ao franco e numerosas cidades son rebautizadas :
| Antigo nome | Nome congolés |
|---|---|
| Leopoldville | Kinshasa |
| Stanleyville | Kisangani |
| Elisabetville | Lubumbashi |
| Xadoteville | Likasi |
| Albertville | Kalemia |
| Cocquilhatville | Mbandaka |
| Costermansville | Bukavisto |
| Bakwanga | Mbuji-Mayi |
| Luluabourg | Kananga |
| Nova Anvares | Makanza |
| Port Francqui | Ilebo |
| Baningville | Bandundido |
| Paulis | Istro |
| Tisville | Mbanza-Ngunxido |
| Leverville | Lusanga |
| Baudoinville | Moba |
| Pontierville | Ubundido |
| Banzyville | Mobayi-Mbongo |
| Elisabeta | Lukutido |
| Carlesville | Djokupunda |
Despois do derrocamento de Mobutu por Laurent-Desiré Kabila en 1999 coa Primeira guerra do Congo, o país retorna o seu nome a República Democrática do Congo.
Actualmente o exército francés mantén a presenza de militares franceses no cadro de MONUC. Mais a violencia continua e a guerra xa leva 3.8 millóns de mortos (cifras dun responsable congolés comandante un informe da comisión das dereitos do Home da ONU, 2003 : Communiqué de presse DH/G/199
Política [editar]
A historia recente desta estado africana non permitiu un desenvolvemento político moi avanzado, xa que os conflitos armados e ditaduras dominaron o panorama dende a independencia na década de 1960. Non obstante, unha vez finalizada a Segunda Guerra do Congo realizáronse grandes esforzos por estabilizar e dotar ao malfadado país dun sistema político democrático que lle dea á poboación a estabilidade necesaria para promover a paz, a reconciliación e o desenvolvemento económico.
Como parte dos Acordos de Lusaka e do Tratado de Pretoria, no ano 2005 o país promulgou unha nova Constitución na cal se reorganizaba en gran medida o sistema público e a administración do Estado. As provincias pasaron de 10 a 25, estabeleceuse un Parlamento bicameral (conformado polo Senado e unha Asemblea Nacional) e unha estrutura embrionaria dun novo poder xudicial. Todas as provisións deste texto legal teñen diversos prazos para entrada en vixencia, estimándose que dito proceso conclúa a finais da década de 2010.
A República Democrática do Congo viviu a mediados desta década os primeiros comicios da súa historia. As eleccións tiveron como finalidade aprobar a nova Constitución do país (2005), eleccións de presidente e membros da Asemblea Nacional (2006), e gobernadores das provincias e membros do Senado (2007).
Presidentes :
- 1960 - 1965 Joseph Kasavubu.
- 1965 - 1997 Mobutu Sese Seko.
- 1997 - 2001 Laurent-Desiré Kabila.
- 2001 - aux. Joseph Kabila.
Subdivisións [editar]
Desde a independencia do país, a R.D.C. estivo tradicionalmente dividida en dez provincias. Estas eran de distinto tamaño e historicamente constituíron en si mesmas focos de secesionismo en atención á escasa forza do goberno de Kinshasa de manter o control en todo o país. Así, por exemplo, na década de 1960 o estado de Katanga proclamou a súa independencia, aínda que a situación foi revertida posteriormente. A Constitución do 2005 estableceu un cambio na organización territorial do Congo, creando 25 provincias en substitución das tradicionais 10. Estas, segundo o texto constitucional, deberían empezar a funcionar en febreiro do ano 2009.
| Nº | Nova provincia | Capital | Antiga provincia |
|---|---|---|---|
| 1 | Kinshasa | Kinshasa | Sen cambios |
| 2 | Congo-Central | Matadi | Baixo-Congo |
| 3 | Kwango | Kenge | Bandundu |
| 4 | Kwilu | Kikwit | Bandundu |
| 5 | Mai-Ndombe | Inongo | Bandundu |
| 6 | Kasaï | Luebo | Kasai-Occidental |
| 7 | Lulua | Kananga | Kasai-Occidental |
| 8 | Kasaï-Oriental | Mbuji-Mayi | Kasai-Oriental |
| 9 | Lomami | Kabinda | Kasai-Oriental |
| 10 | Sankuru | Lodja | Kasai-Oriental |
| 11 | Maniema | Kindu | Sen cambios |
| 12 | Kivu do Sur | Bukavu | Sen cambios |
| 13 | Kivu do Norte | Goma | Sen cambios |
| 14 | Ituri | Bunia | Oriental |
| 15 | Alto Uele | Isiro | Oriental |
| 16 | Tshopo | Kisangani | Oriental |
| 17 | Baixo Uele | Buta | Oriental |
| 18 | Ubangi del Norte | Gbadolite | Ecuador |
| 19 | Mongala | Lisala | Ecuador |
| 20 | Ubangi do Sur | Gemena | Ecuador |
| 21 | Équateur | Mbandaka | Ecuador |
| 22 | Tshuapa | Boende | Ecuador |
| 23 | Tanganyika | Kalemie | Katanga |
| 24 | Alto Lomami | Kamina | Katanga |
| 25 | Lualaba | Kolwezi | Katanga |
| 26 | Alto Katanga | Lubumbashi | Katanga |
Economía [editar]
- Artigo principal: Economía da República Democrática do Congo.
Ligazóns externas [editar]
- Os Pigmeos Baka do Camerún e Congo Cultura e imaxes dos primeiros habitantes do Congo
|
||||||||
