Guinea Ecuatorial
| República de Guinea Ecuatorial République de Guinée équatoriale |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
A República de Guinea Ecuatorial é un país do África central, e un dos países máis pequenos do África continental. Limita con Camerún ao norte, Gabón ao sur e o Golfo de Guinea ao oeste, onde as illas de Santo Tomé e Príncipe sitúanse ao suroeste.
Antigamente foi unha colonia española coñecida como Guinea Española, e obtivo a súa independencia o 12 de outubro de 1968. O territorio do país (coñecido continentalmente como "Río Muni" ou "Mbini") inclúe un gran número de illas, entre as que se atopan a illa de Bioko (antiga Fernando Poo), onde se sitúa a capital, Malabo (chamada antigamente Santa Isabel). O nome que adoptou o país tras obter a súa independencia débese á proximidade co Ecuador e a estar situado no golfo de Guinea.
Índice |
Historia [editar]
Ao explorador portugués Fernãou do Pó, que estaba buscando unha ruta á India, acredítaselle o descubrimento da illa de Bioko en 1471. Chamouna Flor Formosa ("Flor Fermosa"), pero máis tarde tomaría o nome do seu descubridor. As illas de Fernando Poo e Annobón foron colonizadas polos portugueses en 1474. Os portugueses retiveron o control ata 1778, cando as illas foron cedidas a España en intercambio a territorios en Sudamérica. Entre 1926 e 1959 unifícase a colonia baixo o nome de Guinea Española. En 1968 obtivo a independencia de España
Goberno e política [editar]
Nominalmente, Guinea Ecuatorial é unha democracia constitucional desde 1991. Con todo, a realidade política do país é a ditadura unipartidista e persoal de Teodoro Obiang Nguema, no poder desde o 3 de agosto de 1979, cando liderou un golpe de estado contra o seu tío, Francisco Macías Nguema, e que se perpetúa na presidencia falseando os resultados electorais. O sistema político de Guinea Ecuatorial foi definido como "Democratura" polo Profesor Max Liniger-Gourmaz, mentres que outros analistas coinciden en sinalar que se trata dunha dinastía de facto.
As eleccións presidenciais realízanse cada sete anos (a última delas tivo lugar o 15 de decembro de 2002, e a próxima será en decembro de 2009) e nelas votan todas as persoas maiores de 18 anos. O presidente, á súa vez, nomea ao primeiro ministro (actualmente, Ricardo Mangue Obama Nfubea). Hai unha soa cámara lexislativa, practicamente decorativa e sen poder real, (a Cámara de Representantes do Pobo), composta por 100 representantes elixidos sobre o papel, por voto popular directo para unha lexislatura de cinco anos. Dos 100 escanos, 98 corresponden na actual lexislatura ao partido único da ditadura, o PDGE (Partido Democrático de Guinea Ecuatorial).
Desde a toma do poder por parte de Teodoro Obiang Nguema sucédense os asasinatos políticos e as desaparicións así como as parodias de xuízos que destacan pola ausencia de garantías procesuais. Os informes de Amnistía Internacional e outros organismos independentes reportan, desde fai anos, unha estremecedora realidade en canto a detencións arbitrarias, horribles torturas, apaleamientos e mortes en detención.
Organización político-administrativa [editar]
Guinea Ecuatorial está dividida administrativamente en sete provincias (coas súas respectivas capitais):
- Annobón (San Antonio de Palé)
- Bioko Norte (Malabo)
- Bioko Sur (Luba)
- Centro Sur (Evinayong)
- Kié-Ntem (Ebebiyín)
- Litoral (Bata)
- Wele-Nzas (Mongomo)
Xeografía [editar]
Guinea Ecuatorial atópase situada no África ecuatorial, especificamente no golfo de Guinea. Comprende unha Rexión Continental (Río Muni) e unha Rexión Insular (illas do Golfo de Guinea e da Baía de Corisco.
A Rexión Continental (Río Muni) atópase entre Camerún e Gabón. O seu territorio está formado por altiplanos, accidentados por algúns macizos que van descendendo ata a costa, que polo xeral é baixa e arenosa.
A Rexión Insular comprende da antiga illa de Fernando Poo, posteriormente Macías Nguema e, máis tarde, Bioko (situada a 40 km da costa leste do Camerún), a illa Annobón (a 595 km ao suroeste de Bioko, interponiendose entre elas as illas de Santo Tomei e Príncipe), así como as illas de Corisco, Elobey Grande e Elobey Mozo (situadas na Baía de Corisco fronte ás costas de Gabón).
Economía [editar]
É estado membro de CEMAC. A moeda de curso legal é o Franco CFA. A riqueza principal de Guinea Ecuatorial é o petróleo e os seus derivados, cunha extracción estimada de 300.000 barrís de petróleo diarios, a explotación de madeiras nobres, a agricultura, con produtos como o algodón, café, a cana de azucre, froitas tropicais, etc. Tamén se debe destacar a gandería debido á existencia de terras altas aptas para o vacún, e os minerais, en particular os metais preciosos, cuxo comercio informal é destacable.
Desde finais do século XX, coa explotación de xacementos petrolíferos, a renda per cápita aumentou espectacularmente, aínda que non a repartición de devandita renda posto que a riqueza procedente do petróleo, segundo a Asociación pola Solidariedade Democrática con Guinea Ecuatorial, canalízase nun 98% cara ás compañías mineiras, principalmente norteamericanas e francesas, así como á familia de Teodoro Obiang Nguema, actual ditador do país. A exportación de barrís por habitante é similar á de Kuwait.
A pesar da alta renda per cápita relativa, a inmensa maioría dos cidadáns de Guinea Ecuatorial viven baixo limiares de miseria, destacando a escasa ou nula atención médica. A Ditadura de Teodoro Obiang Nguema converteu a Guinea Ecuatorial no centro do tráfico de drogas de África Occidental e levou ao país ao ranking dos máis corruptos do Planeta.
Demografía [editar]
Guinea Ecuatorial ten unha poboación de carácter novo (o 45% non supera os 15 anos) cunha taxa de natalidade en torno ao 42 por mil e unha mortalidade do 16 por mil. A esperanza de vida é de 49 anos para os homes e 53 para as mulleres. Só un 4% da poboación ten máis de 65 anos.
A taxa de alfabetización nos adultos estaba en 1992 no 52%, pero subiría a un 80% para 1999.
A maioría da poboación vive nas zonas rurais.
Etnografía [editar]
A poboación nacional, que representa o 99% da poboación, é esencialmente bantú (fang) en Mbini e bubi en Bioko. Os principais grupos étnicos distribúense da seguinte forma: fang (72% da poboación, en Mbini), bubi (15%, en Bioko), fernandinos (en Bioko), bisios e ndowes na Rexión Continental, antiga provincia de Río Muni e annoboneses na Illa de Annobón, o único territorio do país no Hemisferio Sur. A minoría predominante doutra raza constitúena os brancos europeos de ascendencia española. Guinea Ecuatorial recibiu asiáticos e negro-africanos doutros países para que traballasen nas plantacións de cacao e café. Outros negro-africanos proceden de Liberia, Angola e Mozambique, e asiáticos que son maioritariamente chineses. Así mesmo, chegaron ao país comunidades británicas, francesas e alemás. De todos estes arribos, os únicos que non se adaptaron optimamente á lingua española foron os franceses, xa que o seu idioma é cooficial.
Logo da independencia, miles de ecuatoguineanos partiron a España. Ao redor de 100,000 ecuatoguineanos foron a Camerún, Gabón e Nixeria por mor da ditadura de Francisco Macías Nguema. Moitas das súas comunidades viven en Brasil, moitos países hispanoamericanos, Estados Unidos, Portugal e Francia.
Linguas [editar]
O idioma oficial é o español, tal e como o reflicte a Constitución do país. En teoría, ao estar integrada na Comunidade Económica e Monetaria de África Central (para usar o Franco CFA como moeda), o francés pasaría a ser oficial. A lei constitucional, que modifica o artigo 4 da Lei Fundamental do Estado, establece que "as linguas oficiais da República de Guinea Ecuatorial son o español e o francés. Recoñécense as linguas aborixes (sería máis correcto dicir linguas vernáculas) como integrantes da cultura nacional" (Lei constitucional Nº 1/1998 do 21 de xaneiro):fang falado tamén en zonas de Camerún, Gabón e República Democrática do Congo; bubi (Bioko), annobonés na Illa de Annobón, balengue na Rexión Continental ibo e inglés crioulo (Pidgin English), tamén en Bioko.
Relixión [editar]
A gran maioría da poboación é formalmente católica (80,1%), aínda que se profesan outras relixións cristiás (6,8%), as relixións dos antigos habitantes denominadas baixo o apelativo de animismo son practicadas en diverso grao pola maioría, e existe unha minoría islámica (4%).
Cidades [editar]
Destacan dúas cidades: Malabo, capital do estado con 90.000 habitantes, situada en Bioko; e Bata, cidade na rexión continental con 70.000 habitantes.
Nomes [editar]
Os ecuatoguineanos tenden a ter un nome español e un nome africano. Cando o escriben, o nome español é seguido polo africano e polo apelido do pai e o da nai.
Cultura [editar]
O país posúe unha universidade, a Universidade Nacional de Guinea Ecuatorial (UNGE) con campus en Malabo e unha Facultade de Medicina en Bata. A Facultade de Medicina de Bata está apoiada principalmente por Cuba, cuxo goberno cede aos profesores e médicos do centro. A Universidade Nacional de Educación a Distancia española conta tamén cunha sede en Malabo e outra en Bata.
No país están activas varias organizacións culturais (o Centro Cultural Hispano-Guineano e outros) cuxo fin principal é a alfabetización e promoción cultural da poboación. A maioría do apoio económico neste sentido provén do goberno español.
Literatura [editar]
Os principais autores do país son:
- María Nsué Angüe (1945 ? ).
- Juan Balboa Boneke (1938 ? ).
- Juan Tomás Ávila Loureiro (1966 ? ).
- Donato Ndongo-Bidyogo (1950 ? ).
- Raquel Ilonbé (193? ? 1992).
- Constantino Ocha'a Mve Bengobesama (19?? - 1991).
- Xusto Bolekia Boleká.
| Festas Nacionais | |||
| Data | Nome en galego | Nome local | Notas |
|---|---|---|---|
| 1 xaneiro | Ano Novo | ||
| 15 agosto | Día da Constitución | ||
| 12 outubro | Día da Independencia | ||
| 10 decembro | Día dos Dereitos Humanos | ||
| 25 decembro | Nadal |
Véxase tamén [editar]
Outros artigos [editar]
Ligazóns externas [editar]
- Os Pigmeos da Guinea Ecuatorial Cultura e imaxes dos primeiros habitantes da Guinea Ecuatorial
|
||||||||
