Togo

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
République Togolaise
'República Togolesa'
Bandeira do Togo Escudo do Togo
Bandeira Escudo
Lema: Travail, Liberté, Patrie
(francés: «Traballo, Liberdade, Patria»)
Himno nacional: Salut à toi, pays de nos aïeux
 
LocationTogo.svg
 
Capital
 • Poboación
Lomé
676.400 (2003 est.)
Cidade máis poboada Lomé
Linguas oficiais
Francés
Forma de goberno República presidencialista
Faure Gnassingbé
Gilbert Houngbo[1]
Independencia
 • Data
De Francia
27 de abril de 1960
Superficie
 • Total
 • % auga
Fronteiras
Costas
Posto 122º
56.785 km²
4,2
1.647 km
56 km
Poboación
 • Total
 • Densidade
Posto 108º
5.399.991 (2005 est.)
95 hab./km²
PIB (nominal)
 • Total
 • PIB per cápita

n/d
n/d
PIB (PPA)
 • Total (2005)
 • PIB per cápita
Posto 140º
US$ 8.945 mill.
US$ 1.600 (161º)
IDH n/d
Moeda Franco CFA (XOF)
Xentilicio Togolés, togolesa
Fuso horario GMT
Dominio de Internet .tg
Prefixo telefónico +228
Prefixo radiofónico 5VA-5VZ
Código ISO 768 / TGO / TG
Membro de: UA, ONU
Tódolos países do mundo

Togo é un país africano. Limitado ao norte con Burkina Faso, ao leste con Benin, ao sur co Golfo de Guinea e ao oeste con Ghana. No sur ten unha pequena costa no golfo de Guinea, onde se localiza a súa capital, Lomé.

Togo é unha nación tropical da África subsahariana, moi dependente da agricultura, cun clima que favorece boas colleitas. É unha das nacións máis pequenas de toda África. O idioma oficial é o francés. Fálanse outras moitas linguas, sobre todo as da familia Gbe. O grupo relixioso máis importante é o de crenzas indíxenas, seguido dunha cantidade significante de cristiáns e unha minoría musulmá. Togo é membro das Nacións Unidas, a Unión Africana, a Organización da Conferencia Islámica, a Zona de Paz e Cooperación do Atlántico Sur, a Francofonía e a Comunidade Económica de Estados de África Occidental.

Entre os séculos XI e XVI diversas tribos entraron na rexión de tódalas direccións. Ata o século XVIII a rexión costeira onde se atopa Togo recibiu o nome de Costa dos escravos, debido ao mercado existente por parte dos europeos para a busca de escravos. En 1884 Alemaña declara Togoland como protectorado. Despois da Primeira Guerra Mundial a administración de Togo pasou a mans francesas, das que logrou a independencia en 1960.

En 1967 Gnassingbé Eyadéma liderou un golpe de estado co que se converteu en presidente. No momento da súa morte, no 2005, Eyadéma foi o líder que máis tempo gobernou nun país na historia moderna de África, estando 38 anos no cargo. No mesmo ano o seu fillo Faure Gnassingbé ascendeu á presidencia.

Xeografía[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Xeografía do Togo.

Togo ten unha superficie de 56.785 km². Sitúase na África Occidental, sendo unha pequena nación subsahariana. O país posúe 1.700 km de fronteiras con Burkina Faso, Ghana e Benin. O punto máis alto do país é o Monte Agou cunha altura de 984 metros.

A sabana ocupa o norte do país, en contraste co centro do mesmo que se caracteriza por estar formado por outeiros. No sur de Togo atopamos unha meseta ata chegar a un val costeiro con extensas lagoas e pantanos.

Historia[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Historia de Togo.

Togo foi unha colonia alemá ata 1918. Pasou a mans de Francia ata o 27 de abril de 1960, data na que acadou a independencia. Dende entón o país está dominado polos militares de forma ininterrompida dende o golpe de estado levado a cabo o 13 de xaneiro de 1967. O primeiro presidente foi Sylvanus Olympio (1901-1963) que foi deposto en 1963 por un golpe militar que impuxo a Nicolas Grunitzky (1913-1969) como presidente, pero catro años despois sufriu un novo golpe de estado. Un dos dirixentes do golpe de estado de 1963, Gnassingbe Eyadema (1937-2005) foi o presidente dende 1967 ata 2005. Eyadema foi reelixido en 2003 e, antes de morrer, modificou a constitución para facilita-la súa sucesión ó seu fillo. Aínda así, a presión internacional obrigou a que se realizaran eleccións, nas que oficialmente gañou de todas formas o seu fillo Faure Eyadéma.

Política[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Política de Togo.

O 3 de maio de 2006 Faure Gnassingbé asumiu a presidencia de Togo, despois de ser elixido co 60% dos votos, conforme informacións oficiais. A pesar diso, continuou o descontento da oposición, que denunciou que as eleccións non foron libres, pois algunhas urnas foran roubadas por militares nalgunhas zonas, mentres noutras houbo bloqueo das telecomunicacións[2]. A Unión Europea suspendeu a axuda a Togo en apoio ás reclamacións da oposición, mentres a Unión Africana - UA - e os Estados Unidos declaraban as eleccións "razoablemente xustas" e aceptaban o resultado. O presidente da Nixeria e xefe da UA, Olusẹgun Ọbasanjọ, tentou establecer negociacións entre o goberno e a oposición, pero rexeitou o envío de Kenneth Kaunda, ex-presidente de Zambia, como enviado especial da UA ao Togo[3]. En xuño, Gnassingbé aceptou o líder da oposición Edem Kodjo como primeiro ministro.

En outubro de 2007 houbo novas eleccións, que foron declaradas limpas pola Unión Europea e tiveron a vitoria do partido do goberno. Komlan Mally, líder do partido do goberno, foi nomeado primeiro ministro en decembro de 2007, pero renunciou o 5 de setembro de 2008, sendo substituído por Gilbert Houngbo, actual primeiro ministro.

Subdivisións[editar | editar a fonte]

Mapa político de Togo

Togo está dividido en cinco rexións administrativas, subdivididas en 30 prefecturas e 1 comuna, Lomé. Estas rexións son as seguintes:

  • Sabana
  • Kara
  • Central
  • Altiplano
  • Marítima

Economía[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Economía de Togo.

A economía de Togo baséase nun réxime de subsistencia no que a agricultura é a actividade principal. O 65 % da poboación depende deste sector que representa o 41% do PIB. Os principais cultivos son o café, o cacao e o algodón, este último orientado á exportación.

O comercio concéntrase en Lomé que, a través do seu porto, canaliza a maioría das exportacións e importacións a Malí, Níxer e Burkina Faso. Togo arrastra unha débeda importante polo proceso de industrialización que emprendeu nos anos 70 do século XX.

Demografía[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Demografía de Togo.
Mapa de Togo

No ano 2006, Togo tiña unha poboación de 5.548.702 habitantes. O 99% é de raza negra e o restante 1% é de raza branca (europeos ou descendentes). O idioma oficial é o francés. A esperanza de vida está datada nos 57 anos, sendo a media de fillos por muller de 4,96. A alfabetización alcanza ao 60,9% da poboación, e calcúlase que o 4,1% da mesma está infectada co virus do SIDA.

Cultura[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Cultura de Togo.

A cultura do Togo ten a influencia dos 37 pobos que viven no país. Os principais son os Ewe, os Mina e os Kabre. O francés é a lingua oficial do país. Diversas linguas Gbe son faladas no país.

A pesar da grande influencia do islamismo e do cristianismo, a metade da poboación do Togo practica relixións animistas.

Notas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]