Aparello respiratorio

Aparello respiratorio
Vista esquemática do aparello respiratorio humano (en castelán)
Esquema do aparello respiratorio humano (en castelán)
Latín	systema respiratorium

O aparello ou aparato respiratorio é o conxunto de órganos que interveñen na respiración (intercambio de osíxeno e dióxido de carbono coa súa contorna) dos organismos aeróbicos. Debido a que cada ambiente ofrece desafíos específicos para o mencionado intercambio gasoso, estes órganos empregan distintos métodos segundo o seu ecosistema.

A respiración en seres unicelulares e pluricelulares simples

Os seres unicelulares respiran por medio de difusión a través da súa membrana celular. (Ver célula). Os organismos pluricelulares simples, como as hidras e as medusas que están compostas de dúas capas de células, tamén realizan o intercambio respiratorio por difusión, pois todas as súas células superficiais están en contacto coa auga, que contén osíxeno disolto.

A respiración en organismos complexos

As lombrigas de terra realizan o intercambio de gases a través da súa pel (respiración cutánea).

Os insectos, en cambio, bombean aire directamente ós tecidos corporais por medio dunha rede de tubos, chamados traqueas, que se abren ós costados do corpo.

Os peixes introducen auga a través da súa boca bañando as branquias onde captan osíxeno e liberan o dióxido de carbono; logo expulsan a auga a través do opérculo (unha abertura que teñen a cada lado do corpo).

Os anfibios levan vida acuática cando son novos e aérea cando son adultos. Así, os cágados respiran por medio de branquias, igual que os peixes; pero unha vez realizada a metamorfose (por exemplo como ras ou sapos) respiran por medio de pulmóns.

A respiración no ser humano

O home utiliza respiración pulmonar cuxo aparello respiratorio divídese conceptualmente en:

• Sistema de condución: fosa nasal, boca, farinxe, larinxe, traquea, bronquios principais, bronquios lobares, bronquios segmentarios e bronquiolos.
• Sistema de intercambio: condutos e os sacos alveolares. O espazo morto anatómico, ou zona non respiratoria (non hai intercambios gasosos) da árbore bronquial inclúe as 16 primeiras xeracións bronquiales, sendo o seu volume duns 150 mililitros.

Fisioloxicamente consta dun primeiro momento de inhalación, no que a expansión da caixa torácica xera unha (perda de presión (baleiro) que provoca o ingreso de aire atmósferico ata os sacos alveolares onde o sangue libreiro principalmente dióxido de carbono e incorpora osíxeno por difusión. Logo, o tórax contráese (chamado exhalación) expulsando este aire. Estes movementos as persoa realízanos a maior parte do tempo de forma automática (controlado polo sistema nervioso autónomo), aínda que tamén pode realizarse de xeito controlado, sobre todo para mellorar o rendemento deportivo, ata a apnea.

O volume de aire que entra e sae do pulmón por minuto, ten certa sincronía co sistema cardiovascular e o ritmo circadiano (como diminución da frecuencia de inhalación/exhalación durante a noite e nisto de vixilia/sono). Variando entre 6 a 80 litros (dependendo da demanda).

Gasométricas

• PaO2: Presión arterial de osíxeno. Medida en mmHg ou kPa (equivalencias en SE)
• PACO2: Presión arterial de anhídrido carbónico.
  • Diferenza ou gradiente alveolo-arterial de osíxeno = PAO2-PaO2×D(A-a)Ou2
• PAO2: Presión alveolar de osíxeno
  • Presión alveolar de osíxeno (PAO2)= PiO2- PACO2/R
• PiO2: Presión inspiratoria de osíxeno
  • A nivel do mar isto supón: [(760-47)×FiO2]-PACO2/0,8
  • R= Cociente respiratorio, aprox 0,8 (relación entre consumo de Ou2 (VO2) e produción de CO2 (VCO2))
• FiO2= Fracción inspiratoria de oxigeno (aprox 21%, a nivel do mar)
  • Para calcular os valores normais da D(A-a)Ou2, en función da idade pódese empregar a seguinte ecuación : D(A-a)Ou2= 2,5 (0,21 × idade). No nivel do mar, a presión parcial exercida polo contido de vapor de auga é de 47 mm Hg. e a do dióxido de carbono é de 40 mm Hg., o que fai que a presión do aire alveolar seco sexa de 713 mm Hg. (760 - 47 = 713).

Conceptos

• Hipoxemia : diminución da PaO2 < 80 mmHg
• Hipoxia : diminución da PaO2 a nivel celular
• Insuficiencia respiratoria: diminución da presión parcial de osíxeno (PaO2) por baixo de 60 mmHg a nivel do mar. Dous tipos:
  • Parcial: diminución da PaO2 con PACO2 nomal ou baixa
  • Global: diminución de PaO2 e aumento de PACO2 (acidose respiratoria)

Composición do aire alveolar seco

Osíxeno	20,98%
Nitróxeno	78,06%
Anhídrido carbónico	0,04%
Argon e helio	0,92%

Véxase tamén

Outros artigos

• Absceso pulmonar
• Asma
• Cancro de pulmón
• Enfermedad Pulmonar Obstructiva Crónica
• Espirometría
• Espirómetro
• Hemoptisis
• Osíxeno
• Pneumoloxía
• Mecanismo da respiración
• Meditación
• Mediastino
• Neumonía
• Pleura
• Pulmón
• Tórax
• Tuberculose
• Tromboembolismo pulmonar
• SAHS:Síndrome de apnea-hipopnea durante e sono
• Síndrome Respiratoria Aguda Severa
• Sociedad Española de Patología do Aparello Respiratorio

Ligazóns externas

• elergonomista.com/biologia/respiratorio.htm (aparello respiratorio).
• greenfacts.org/es/enfermedades-respiratorias/index.htm (enfermidades respiratorias na infancia, resumo realizado por GreenFacts dun informe da Comisión Europea).
• NLM.nih.gov/MedlinePlus/Spanish/Ency/Article/000091.htm (Medline en español)
• CDC.gov/nchstp/tb (página CDC sobre tuberculosis)