Tabio

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura

Coordenadas: 4°54′57″N 74°5′54″O / 4.91583, -74.09833

Tabio
Flag of Tabio (Cundinamarca).svg
Escudo de Tabio.svg
Parque Tabio 3.jpg
Praza principal de Tabio.
Localización
Tabio en Colombia
Tabio
Tabio
PaísFlag of Colombia.svg Colombia
DepartamentoCundinamarca
RexiónSabana Centro
Xeografía
Altitude2 569 msnm
Superficie74,5[1] km²
Demografía
Poboación27 033 (2015)[2]
Densidade360,44 hab/km²
XentilicioTabiuno, -na
Outros datos
AlcaldeRubén Darío Acero García (2016-2019)
Páxina oficial

Tabio é un concello do departamento de Cundinamarca (Colombia), que se atopa na Provincia de Sabana Centro, a 45 km de Bogotá e 8 km dende o Portal da 80 da Rúa 80 e o Portal do Norte da Rúa 170. Conta cunha poboación de máis de 27.000 habitantes en 2015 (proxección). Forma parte da área metropolitana de Bogotá segundo o censo oficial do DANE de 2005.

Foi fundado oficialmente o 8 de abril de 1603 por Diego Gómez de Mena sobre a poboación muisca preexistente.[3]

Toponimia[editar | editar a fonte]

O topónimo «Tabio» deriva do vocábulo muisca Teib, que en muysc cubun (lingua muisca) quere dicir «brecha» ou «fenda», termo acorde coa súa posición xeográfica, xunto á fenda do río Frío ou Huitaca. Tamén foi interpretado como «A fendedura da Labranza”».[4]

Historia[editar | editar a fonte]

A poboación muisca estaba organizada en cacicazgos e os caciques servían ó Zipa, no que hoxe é parte de Cundinamarca e ó Zaque na actual Boyacá. Baixo os caciques había unidades subordinadas, chamadas capitanías. A rexión de Tabio era famosa entre os muiscas polas súas augas termais; en devandita fonte posuían un templo natural onde o Zipa de Bacatá acudía a celebrar as festas da Deusa das Augas, chamada Sie. Frei Cristóbal de Torres prohibiu as festas ancestrais. En outubro de 1593, o oidor Miguel de Ibarra visitou os repartimentos de Tabio, Subachoque e Ginés, adxudicou terras de resgardo a 558 indíxenas e nomeou encomendero a Cristóbal Gómez de Silva.

A Real Audiencia de Santafé de Bogotá aprobou a Acta de Fundación de Tabio, elaborada polo visitador Diego Gómez de Mena o 8 de abril de 1603, e a súa erección como concello no ano 1761. Nomeouse executor da ordenanza a Melchor López, quen iniciou a obra da igrexa o 19 de decembro do mesmo ano.

A actual igrexa foi rematada en 1904 por Andrés Avelino Pérez e denominouse Santa Bárbara, consagrada o 28 de decembro de 1929. A capela da Virxe de Lourdes, situada no leste da serra de Tiquiza, que separa a Tabio de Chía, na verea que leva o seu nome, foi terminada en 1884. Nela celébrase a festa patronal o 15 de decembro, día da nosa Señora de Lourdes. A Capela de Santa Bárbara é unha pequena construción en pedra que coroa unha elevación natural, situada á beira do canellón do Zipa e do “Castelo do Conde”, casa da cal se contan numerosas lendas coloniais. Pola súa posición converteuse nun fito urbano e marca o punto de acceso ás vereas El Salitre e Santa Bárbara, as cales bordean a estrutura colonial da capela.[4]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. "Información general de Tabio" (en castelán). Alcaldía do concello. Arquivado dende o orixinal o 20 de maio de 2015. Consultado o 1 de maio de 2015. 
  2. "Resultados y proyecciones (2005-2020) del censo 2005". DANE. Consultado o 1 de maio de 2015. 
  3. "Presentación". Alcaldía municipal (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 20 de maio de 2015. La Real Audiencia de Santa Fé aprobó el Acta de Fundación de Tabio, elaborada por el visitador Diego Gómez de Mena, el día 7 de abril de 1603 y su elección como municipio data de 1761, en plena Colonia. 
  4. 4,0 4,1 "Nuestro municipio - Historia". Alcaldía municipal (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 20 de maio de 2015. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]