Portal:Irlanda

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
NullDingle peninsula panorama crop.jpg
Mapa de Irlanda Benvido ao Portal de Irlanda!
Fáilte go dtí Tairseach na hÉireann!
Welcome to the Ireland Portal!
Hailsin tae tha Airlann Portal!

Portal de Irlanda

Ireland (MODIS).jpg

Irlanda (Gl-Irlanda.ogg pronunciación ) (en irlandésÉire[ˈeː.ɾʲə] (AFI)Eire pronunciation.ogg escoitar; en inglésIreland[ˈaɪərlənd] ou [ˈɑrlənd] (AFI)En-us-Ireland.ogg escoitar), oficialmente República de Irlanda (Gl-República de Irlanda.ogg pronunciación ) (en irlandés: Poblacht na hÉireann; en inglés: Republic of Ireland) é un país do noroeste de Europa que forma parte da Unión Europea (UE). A súa capital é Dublín (en irlandés: Baile Átha Cliath e en inglés: Dublin). No ano 1949 declarouse o estado irlandés como a República de Irlanda (en inglés Republic of Ireland, en irlandés: Poblacht na hÉireann). Ás veces chámaselle coloquialmente a Illa esmeralda, facendo referencia á intensa cor verde dos campos irlandeses. Está no centro e sur da illa de Irlanda e ocupa a maior parte.

A Illa de Irlanda é polo seu tamaño a terceira illa de Europa e a vixésima do mundo. Atópase ao noroeste da Europa Continental, no lado occidental do Mar de Irlanda, ao oeste da illa de Gran Bretaña, e atópase rodeada por centenares de illas menores e illotes. Dous países posúen soberanía sobre a illa, a República de Irlanda, un país independente, que ocupa aproximadamente cinco sextas partes da illa, e Irlanda do Norte, unha rexión administrativa do Reino Unido, que ocupa a sexta parte restante, no extremo nororiental da illa.

A illa de Irlanda está tradicionalmente dividida en catro rexións ou provincias: Leinster (irlandés: Laighin), Ulster (irlandés: Cúige Uladh), Connacht (irlandés: Connachta) e Munster (irlandés: An Mhumhain).

Artigo destacado

editar

BreoganHercules.jpg
O Lebor Gabála Érenn (en irlandés medio, Leabhar Gabhála na hÉireann en irlandés moderno - Libro das conquistas de Irlanda, sería a tradución ó galego) é un conxunto de manuscritos que relatan a construción nacional irlandesa coma o sumatorio das distintas invasións dende a súa creación ata o século XI, data na que está escrito. Atópase dividido en dez partes, conformando cada parte cadanseu libro.

No Lebor Gabála Érenn cóntase que Irlanda foi tomada seis veces por seis grupos diferentes: o pobo de Cessair, o pobo de Partholón, o pobo de Nemed, os Fir Bolg, os Tuatha Dé Danann, e os Milesians. Os catro primeiros grupos foron eliminados ou expulsados da illa, o quinto grupo representa os deuses pagáns de Irlanda, mentres que o último representa o pobo irlandés (os Gaels).

Nos libros 2 e 8 cóntase que o mítico rei celta Breogán fixo construír unha enorme torre na cidade de Brigantia (de emprazamento descoñecido mais identificada coa actual Coruña). No alto desta torre, o seu fillo Ith divisou unha illa ao lonxe e boutouse ao mar cunha pequena frota ata que tocou terra en Irlanda. Alí foi recibido por tres reis: Mac Cuill, Mac Cecht e Mac Gréine dos Tuatha Dé Danann. Porén, Ith é asasinado por atacantes descoñecidos e os seus homes volven a Brigantia. Entón Mil, neto de Breogán, reúne unha gran frota para vingar a morte do seu tío e conquista finalmente a Illa.

Lugar de interese

editar

Blarney Castle 02.jpg
O Castelo de Blarney (en irlandés: Caisleán na Blarnan) é unha fortaleza medieval que se atopa no concello irlandés de Blarney, preto de Cork e do río Martin.

O castelo atópase hoxe en día parcialmente en ruínas mais conta con algunhas estancias e cuartos aos que se pode acceder. Na parte superior, a carón das ameas, atópase a Pedra da Elocuencia, máis coñecida como Pedra de Blarney, que atrae a moitos turistas. Dise que bicar a pedra pendurado no aire e de costas proporciona o don da elocuencia.

Arredor do castelo hai grandes xardíns e varios camiños que levan a formacións rochosas curiosas que levan por nome Druid's Circle, Witch's Cave e Wishing Steps. A Casa Blarney, unha mansión de estilo escocés de 1874, tamén se atopa preto do castelo e está aberta ao público.

Artigos bos e de calidade

editar Nuvola filesystems services.svg Artigos de calidade (1): Alzamento de Pascua

Crystal Clear action bookmark Silver.png Artigos bos (0)


Imaxe destacada

editar

Royal Avenue Belfast2.jpg
A Royal Avenue de Belfast entre 1890 e 1900.
Vexa o artigo Belfast.


...Arquivo
Biografía destacada

editar

Seamus Heaney Photograph Edit.jpg
Seamus Heaney, nado o 13 de abril de 1939 en Derry, Irlanda do Norte, e finado en Dublín o 30 de agosto de 2013, foi un escritor irlandés. En 1995 foi galardoado co Premio Nobel de Literatura.

En 1957 marchou a Belfast para estudar literatura na Queen’s University, onde impartiu clases entre 1966 e 1972 antes de dedicarse plenamente á literatura. Heaney, católico irlandés, afectado pola violencia entre católicos e protestantes no Ulster, decidiu trasladarse a Dublín en 1972. No Carysfort College desta cidade impartiu clases entre 1975 e 1980. Obtivo unha cátedra na Universidade Harvard (Massachusetts) en 1984, e entre 1989 e 1994 foi catedrático de Poesía na Universidade de Oxford (Inglaterra). No ano 2000 foi investido Doutor Honoris causa pola Universidade da Coruña.

Sabías que...?

editar

Camogie.

  • ...que a diferenza do hurling, a súa versión feminina (camogie) prohíbe calquera contacto físico innecesario?
  • ...o montañeiro Ger McDonnell, o primeiro irlandés en subir ao K2, levou un camán (pau de hurling) ao cumio do Everest en 2003?
  • ...que, cunha taxa máxima do 12,5 %, Irlanda ten a terceira taxa máis baixa de imposto de sociedades do mundo?


...Arquivo
Flag of Ireland.svg

Wikiproxecto Conflito Irlandés

Wikimedia Commons

Commons

Wiktionary

no Galizionario

Wikiquote

en Galicitas}