Portal:Perú

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Null95 - Machu Picchu - Juin 2009.jpg
Mapa do Perú Benvido ó Portal do Perú!
Allin hamusqa kapaychik
Punku p'anqa Piruw

Portal do Perú

Peru (orthographic projection).svg

O Perú (en castelán: República del Perú; en quechua: Piruw Republika; en aimará: Piruw Suyu) é un país de Suramérica, limitado polo norte con Ecuador e Colombia, polo leste co Brasil, Bolivia e Chile e polo sur e oeste polo océano Pacífico.

O Perú é un país megadiverso con hábitats que abranguen as chairas áridas da rexión costeira do oeste, os cumios dos Andes que se estenden verticalmente de norte a sur do país e a selva tropical da conca do Amazonas polo leste. Con 1,28 millóns de km2, o Perú é o décimo noveno país meirande do mundo, e o terceiro de América do Sur.

O territorio peruano foi o lugar de orixe de diversas culturas antigas, como a civilización de Norte Chico comezou arredor do ano -3500, sendo a civilización máis antiga de América. Ademais e lugar de orixe dun dos cinco berces da civilización, o Imperio Inca, que foi o meirande estado da América precolombiana. O territorio que hoxe constitúe o estado do Perú ten unha das historias de civilizacións máis antigas do mundo, cuxo pasado se remonta ó milenio IV a.C.

Artigo destacado

editar

Huanchaco.jpg
Un caballito de totora é un tipo de embarcación construída dende mil a tres mil anos a. C. con talos e follas de totora (Scirpus californicus). Está deseñado para transportar a un navegante cos seus aparellos, durante as faenas de pesca mariña no Perú e lacustre en Bolivia e o Perú.

O extremo anterior (proa) é aguzado e curvado cara arriba, sendo o posterior máis ancho. Conta normalmente cun longo de 4,5 a 5 metros; e un ancho de 0,6 a 1 m; o seu peso varía entre 47 e 50 kg e pode soportar 200 kg de carga útil.

Dende hai tres mil anos non variou o seu deseño. Xa o utilizaban na cultura moche, contra o ano 200, e aínda é usado por bolivianos e peruanos.

Lugar de interese

editar

Before Machu Picchu.jpg
Machu Picchu (do quechua sureño Machu Pikchu, "montaña vella") é o nome contemporáneo que se lle dá a unha llaqta (antigo poboado andino inca) de pedra construída principalmente a mediados do século XV no promontorio rochoso que une as montañas Machu Picchu e Huayna Picchu na vertente oriental dos Andes Centrais, no sur do Perú e a 2430 msnm, altitude da súa praza principal. O seu nome orixinal sería Picchu ou Picho.

Segundo documentos de mediados do século XVI Machu Picchu sería unha das residencias de descanso de Pachacuti (primeiro emperador inca, 1438-1470). Así a todo, algunhas das súas mellores construcións e o evidente carácter cerimonial da principal vía de acceso á llaqta demostrarían que esta foi usada como santuario relixioso. Ámbolos usos, o de palacio e o de santuario, non serían incompatibles. Algúns expertos parecen descartar, emporiso, un suposto carácter militar, polo que os populares cualificativos de "fortaleza" ou "cidadela" poderían ser superados.

Machu Picchu está considerada tamén coma unha obra mestra da arquitectura e a enxeñaría. As súas peculiares características arquitectónicas e paisaxísticas e o veo de misterio que teceu arredor seu gran parte da literatura publicada sobre o sitio, convertérono nun dos destinos turísticos máis populares do Planeta.

Machu Picchu foi declarado Santuario Histórico Peruano en 1981 e está na lista do Patrimonio da humanidade da UNESCO dende 1983, como parte de todo o conxunto cultural e ecolóxico coñecido coa denominación Santuario Histórico de Machu Picchu.

Nuvola filesystems services.svg Artigos de calidade (1)

Crystal Clear action bookmark Silver.png Artigos bos (0)

Imaxe destacada

editar

Casa de Osambela.JPG
Arquitectura colonial en Lima.
Vexa o artigo Casa de Osambela.


...Arquivo
Biografía destacada

editar

Javier Pérez de Cuéllar.JPG
Javier Pérez de Cuéllar Guerra, nado en Lima o 19 de xaneiro de 1920, é un avogado e diplomático peruano que se converteu no quinto Secretario Xeral das Nacións Unidas entre 1982 e 1991. Estudou dereito e ingresou en 1940 no Ministerio de Exteriores do Perú. En 1944 entrou a formar parte do Servizo Diplomático, e foi enviado como embaixador do Perú a Francia, Reino Unido, Bolivia, Brasil, Suíza, a Unión Soviética (sendo o primeiro embaixador do Perú neste país), Polonia e Venezuela.

En 1961 volveu para Lima para desenvolver os cargos de director do Departamento Xurídico, director da Administración, director de Protocolo e director de Asuntos Políticos. En 1966 conseguiu que o nomeasen viceministro e Secretario Xeral de Relacións Exteriores, baixo a presidencia de Belaunde Terry.

Foi designado polo seu país como delegado na Asemblea Xeral da ONU en 1946, para converterse en representante nas Nacións Unidas desde 1971 ata 1975. Representou ó Perú no Consello de Seguridade da ONU entre 1973 e 1974, desenvolvendo a función de Presidente do Consello durante o conflito de Chipre de 1974. O 18 de setembro daquel ano foi nomeado representante especial do Secretario Xeral en Chipre, cargo que ocupou ata 1977, cando volveu ao seu cargo no Ministerio de Exteriores do Perú.

Sabías que...?

editar

Lago Titicaca.

  • ...o lago Titicaca (na imaxe), que se atopa na fronteira entre Bolivia e o Perú, é o lago navegable comercialmente máis alto do mundo?
  • ...Abimael Guzmán, o fundador da organización guerrilleira Sendeiro Luminoso, foi condenado a cadea perpetua por condenas de terrorismo e traizón?


...Arquivo
Portais relacionados

editar

Países de América do Sur
Wikimedia Commons

en Commons

Wiktionary

no Galizionario