Golfo de Carpentaria

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Golfo de Carpentaria
Gulf of Carpentaria
Gulf of Carpentaria-MODIS 250m.jpg
Localización administrativa
EstadoAustralia Australia
DivisiónAustralia Territorio do Norte
Australia Queensland
Localización xeográfica
Océano / MarMar de Arafura (océano Pacífico)
Illa/sGroote Eylandt (2 326 km²), Bickerton, Vanderlin (264 km²) e Mornington
Xeografía
AfluentesNorman (420 km), Roper (>500 km), Flinders (840 km), Gilbert (610 km ) e Mitchell (750 km)
Accidentes
Golfos e baíasBaía de Blue Mud e enseada de Limmen
PenínsulasPenínsula de Cabo York
Características
Superficie300.000 km²
Lonxitude máxima< 700 km (N-S)
Anchura máxima590 km (O-L) boca
675 km (máx.)
Profundiade máxima82 m
Profundidade media55-65 m
Mapa
Australia location map.svg

Localización do golfo de Carpentaria en Australia
Arafura Sea map.png

O golfo de Carpentaria

O golfo de Carpentaria (inglés Gulf of Carpentaria) (14°S 139°L / -14, -139Coordenadas: 14°S 139°L / -14, -139) é un grande entrante pouco profundo na costa setentrional australiana do mar de Arafura, o mar localizado entre Australia e a Illa de Nova Guinea. Administrativamente, as costas do golfo pretencen aos estados australianos de Territorio do Norte e Queensland.

Xeografía[editar | editar a fonte]

O golfo de Carpentaria, xeralmente, ten como límite norte unha liña definida desde punta Slade (a esquina noroeste da península de Cabo York), no nordés, ata o cabo Arnhem (o punto máis oriental da Terra de Arnhem), no oeste. Na súa boca, o golfo ten 590 km de ancho, e máis ao sur, 675 km. A lonxitude de norte a sur é de máis de 700 km. Comprende unha superficie de auga de ao redor de 300.000 km². A profundidade en xeral é de entre 55 e 66 m e non excede de 82 m.[1] A amplitude das mareas no golfo de Carpentaria esta entre os dous e tres metros.[2]

A terra que rodea o golfo é polo xeral plana e baixa. Cara ao oeste atópase a terra de Arnhem e a parte norte do Territorio do Norte. Polo leste esténdese a península de Cabo York. A área cara ao sur (que do mesmo xeito que a península de cabo York, forma parte do estado de Queensland) é chamada «territorio do golfo» ou «o golfo» a secas.

En termos xeolóxicos, o golfo é xove, xa que durante a última era glacial estivo seco (gran parte da plataforma continental Sahul, que subxace baixo o golfo, era terra firme).

Xeografía marítima[editar | editar a fonte]

Algunhas veces o golfo de Carpentaria adoita considerarse como un mar independente do mar de Arafura, pero a máxima autoridade internacional en materia de delimitación de mares, a Organización Hidrográfica Internacional («International Hydrographic Organization, IHO), non o considera como un mar senón parte do mar de Arafura. Na súa publicación de referencia mundial, «Limits of oceans and seas» (Límites de océanos e mares, 3ª edición de 1953) o mar de Arafura ten asignado o número de identificación 48h.

Clima[editar | editar a fonte]

Unha formación de nubes Morning Glory entre as cidades de Burketown e Normanton, en Australia.

O clima é cálido e húmido, con dúas estacións ao ano. A estación seca comeza en abril e chega ata novembro e caracterízase por ventos do sueste e son sumamente secos, xerados polo desprazamento invernal dos sistemas de alta presión cara ao sur. A estación húmida esténdese desde decembro ata marzo. A maioría da precipitación pluvial prodúcese nestes meses, e moitas áreas baixas aláganse durante este período.

En moitas outras partes de Australia prodúcense transicións climáticas bruscas en distancias relativamente curtas. A cordilleira australiana, que corre paralela á costa este e sueste do continente, é responsable do patrón de clima consistente nunha franxa costeira cun réxime de choivas razoable, unha zona relativamente angosta de montañas, e logo unha ampla conca plana interior que recibe choivas moi escasas. No golfo, con todo, non existen montañas que limiten a precipitación pluvial á franxa costeira e por iso a transición desde a profusa vexetación tropical das áreas próximas ao mar ata as zonas desérticas do centro de Australia é gradual.

No golfo, de setembro a outubro, obsérvase un fenómeno meteorolóxico pouco frecuente, que é a formación das nubes tipo Morning Glory (en inglés, Morning Glory Cloud, que en galego significa, «nube gloria da mañá»). Son nubes en forma de rolo que poden alcanzar os 1 000 km de longo, de 1 a 2 km de altura e que chegan a desprazarse a velocidades de ata 60 km/h.

Exploración europea[editar | editar a fonte]

O golfo nun mapa neerlandés de 1859

O primeiro explorador europeo que visitou a rexión do que se teñen noticias foi o holandés Willem Janszoon (cuxo nome tamén adoita escribirse como Jansz) na súa viaxe de 1606. O seu compatriota Jan Carstenszoon (ou Carstensz) visitou o golfo en 1623 e nomeouno en honra a Pieter de Carpentier, que nesa época era o gobernador xeral das Indias Orientais Neerlandesas. Abel Tasman tamén explorou as súas costas en 1644.

A rexión foi explorada posteriormente por Matthew Flinders en 1802 e 1803, que levantou mapas da área.

O primeiro explorador que penetrou en terra na zona foi o prusiano Ludwig Leichhardt que atravesou a área en 1844 e 1845. Foi seguido por Augustus Gregory da expedición ao norte de Australia en 1856, e logo pola expedición de Burke e Wills en 1861. John McKinlay, Frederick Walker e William Landsborough encabezaron distintos grupos na zona do golfo en busca de Burke e Wills en 1861 e 1862.

Principais ríos do golfo[editar | editar a fonte]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. NORTH COAST OF AUSTRALIA—GULF OF CARPENTARIA
  2. David Hopley; Scott Smithers (2010). "Queensland". En Springer. Encyclopedia of World's Coastal Landforms. p. 1255. ISBN 978-1-4020-8638-0. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]