O Salvador - El Salvador
Na Galipedia, a wikipedia en galego.
| República de El Salvador República do Salvador |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
El Salvador é un pequeno país da América Central, limitado ao norte e leste por Honduras, a leste polo Golfo de Fonseca, a sur polo Océano Pacífico e a oeste pola Guatemala. A súa capital é San Salvador.
Índice |
[editar] Historia
- Artigo principal: Historia do Salvador.
El Salvador tornouse independente da España en 1821 e entrou no 1842 na Federación Centro-Americana.
Unha guerra civil de 12 anos, que custou as vidas de preto de 75 000 persoas, chegou ao fin no 1992, cando o goberno de dereita e a guerrilla de esquerda asinaron un tratado que levou a reformas militares e políticas.
[editar] Política
- Artigo principal: Política do Salvador.
A Constitución de 1983 defínese o ordenamento legal básico do pais. Ai estabelécese que O Salvador é unha república democrática, representativa na que rexe o sistema presidencialista, cuxos tres órgans son o Organ Executivo, encabezado polo Presidente da República e o seu Gabinete. O órgan Lexislativo, nomeado Asamblexa Lexislativa de O Salvador (Unicameral) de 84 deputados, e o Órgan Xudicial, expresado na Corte Suprema de Xustiza, integrada por 15 maxistrados, sendo un deles eleito como Presidente do Poder Xudicial.
O presidente é eleito por sofraxio direito e dura no cargo 5 anos. Non pode ser reeleito no periodo seguinte. O partido Alianza Republicana Nacionalista (ARENA) tén o poder executivo des 1989 e transcurre xa no seu carto periodo consecutivo en tal cargo.
Cos Acordos de Paz de Xapultepec (1992) crearonse a nova Policia Nacional Civil, a Procuradoría pra a Defensa dos Dereitos Humans, o Tribunal Supremo Electoral, douselle vida legal como partido político á oposición de esquerda na forma do Fronte Farabundo Martí pra a Liberación Nacional (FMLN) e redefiniouse o papel do exército, reservado pra a defensa da soberanía e a integridade territorial. Tamén soprimeronse alguns corpos de seguridade que estaban ao mando do exército, como foron a Garda Nacional, a Policía de Facenda e os Batalóns especiais formados pra mantener la guerra contra a insurxenza dos anos 80.
[editar] Subdivisións
- Artigo principal: Subdivisións do Salvador.
O Salvador está dividido en 3 zonas (Zona Occidental, Zona Oriental e Zona Paracentral) e 14 departamentos. Os departamentos, segundo a zona, son:
Zona Occidental
Zona Central
Zona Paracentral
Zona Oriental
[editar] Xeografía
- Artigo principal: Xeografía do Salvador.
O releve do Salvador está composto dunha meseta central pouco elevada (de 400 a 800 m de altitude) recurtada por vales fluviais e recoberta de numerosos volcáns (Santa Ana, San Vicente, San Salvador, Tecapa, Conchagua), dos cales algúns están ainda activos. A parte máis elevada do país sitúase no norte, no monte El Pital (2.730 m). A estreita franxa costeira que bordexa o océano Pacífico non supera os 25 km de ancho. O Lempa, que é parcialmente navegábel, é o principal río do país. O clima do Salvador é tropical, cunha estación seca (novembre a abril) e unha estación húmida (maio a outubro). Atópase, segundo a altitude, terras quentes, ata 800 m, terras templadas, ata 1800 m e, máis alá, terras xeadas. A temperatura anual medio da capital, San Salvador, é de arredor de 24°C.
As cidades máis importantes do Salvador son:
- San Salvador, a capital
- Santa Ana
- San Miguel
- Sonsonate
[editar] Economía
- Artigo principal: Economía do Salvador.
A economía do salvador experimentou unha mestura de resultados durante o goberno do partido ARENA nas iniciativas do mercado libre e o modelo de xerencia fiscal que inclúen a privatización do sistema de actividades bancarias, as telecomunicacións, as pensións públicas, a distribución eléctrica, e unha parte da xeración eléctrica, redución dos aranceis, eliminación dos controis de prezos e subsidios, e unha aplicación mellorada dos dereitos de propriedade intelectual. O PIB ha estado crecendo nun paso constante pero modesto depois da asinatura dos Acordos de Paz en 1992, nun ambiente da estabilidade macroeconómica.
Un problema que O Salvador enfronta é a desigualdade económica da distribución das gañanzas persoais. En 1999, a quinta parte da poboación máis rica recibíu o 45 % dos beneficios, mentres que a quinta parte máis pobre recebeu somente o 5.6 %.
Desde o mes de decembro de 1999, as reservas internacionais netas igualaron o $ 1.8 mil milóns de dólares. Tendo este almacenador intermediario da moeda forte para traballar, o Goberno de O Salvador, emprendeu un plan moetario da integración que comenzaba do 1 de xaneiro do 2001, polo cal o dólar dos Estados Unidos converteuse en moeda de curso legal xunto ao colón salvadoreiro, e toda a contabilidade formal foi emprendida nos dólares. Desta maneira, o goberno limitou formalmente a súa posibilidade de poñer políticas moetarias sobre o mercado pra influir variabeis a curto prazo na economía. Desde 2001, o colón deixou de circular e agora xa non utilízase pra facer transaccións; porén, algúns almacéns aínda informan ao público de prezos en colóns e á vez en dólares.
En xeral, a poboación apoiou co cambio do colón ao dólar, se ben os salarios siguen sendo iguais a pesar que creceu o prezo da maioría dos produtos. O cambio ao dólar axudou a baixar os intereses nos créditos, co que moitas persoas tiveron acceso a créditos para compraren unha casa ou un automóbil. Os sectores políticos de esquerda, foron moi críticos do proceso de dolarización, o cal unicamente favorece ás empresas do sector financieiro.
Actualmente, a economía está mais orentada cara a manufactura e os servizos, en logar da agricultura (cultivo do café). As súas principais industrias son a de alimentos e bebidas, produtos do petroleo, tabaco, produtos químicos, textís e mobles.
[editar] Demografía
- Artigo principal: Demografía do Salvador.
[editar] Cultura
- Artigo principal: Cultura do Salvador.
[editar] Feriados
| Data | Nome en galego | Nome local |
|---|---|---|
| 1 de xaneiro | Aninovo | Año Nuevo |
| 8 de marzo | Día da Muller | Día de la Mujer |
| marzo/abril | Semana Santa | Semana Santa |
| 1 de maio | Día do Traballador | Día del Trabajo |
| 3 de maio | Día da Cruz | Día de la Cruz |
| 10 de maio | Día da Nai | Día de la Madre |
| 17 de xuño | Día do Pai | Día del Padre |
| 22 de xuño | Día do Mestre | Día del Maestro |
| 4, 5 e 6 de agosto | Festas de Agosto | Fiestas Agostinas |
| 15 de setembro | Día da Independencia | Día de la Independencia |
| 1 de outubro | Día do Neno | Día del Niño |
| 12 de outubro | Día da Raza | Día de la Raza |
| 2 de novembro | Día de Tódolos Santos | Día dos Difuntos |
| 25 de decembro | Nadal | Navidad |
[editar] Véxase Tamén
| Países do mundo | América central |
| Belice - Costa Rica - Honduras - Nicaragua - Panamá - O Salvador |
