Arquimedes

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Arquimedes nunha pintura de Domenico-Fetti.

Arquimedes, nado en Siracusa no 287 a.C. e finado no 212 a.C., foi un cientifico, matemático, físico e inventor grego. Foi o máis importante matemático da Antigüidade. Creou un método para calcular o número π (razón entre o perímetro dunha circunferencia e o seu diámetro) coa aproximación tan grande canto se queira. Cría que nada do que existe é tan grande que non poida ser medido. Perfeccionou, pois, o sistema grego de numeración, creando unha notación cómoda para os números moi grandes, semellante ao actual sistema exponencial.

En mecánica atribúenselle algunhas invencións tales como a rosca sen fin, a roda dentada, a roldana móbil e a panca. Entre as frases que se lle atribúen está: “dáme unha panca e un punto de apoio e moverei o mundo”.

En física, no seu Tratado dos Corpos Flutuantes, estableceu as leis fundamentais da estática e da hidrostática. Un dos principios fundamentais da hidrostática enúnciase así: “todo corpo mergullado total ou parcialmente nun fluído sofre un empuxe vertical, dirixido de baixo para riba, igual ao peso do volume do fluído desaloxado, e aplicado no centro de empuxe." O centro do empuxe é o centro de gravidade do volume que corresponde á porción somerxida do corpo. Conseguindo resolver tal problema mentres se bañaba, Arquimedes saíu á rúa, nu, gritando Eureka! Eureka! (Encontreino!)

As súas últimas pescudas terían o obxectivo de responder a Hierón, rei de Siracusa, se a súa coroa era realmente de ouro puro.

Durante case tres anos, as máquinas de guerra da súa invención que lanzaban dardos de pedra, terían sido as principais responsábeis das derrotas impostas polos gregos ao exército de Marco Claudio Marcelo, xeneral romano que cercaba Siracusa. Dise tamén, segundo a tradición, que Arquimedes conseguiu incendiar os navíos romanos por medio dun xogo de lentes e espellos. Matouno un soldado romano despois da toma de Siracusa durante a segunda guerra púnica.

[editar] Descubrimentos e invencións

[editar] A coroa dourada

É posible que Arquímedes empregara o seu principio de frotabilidade para determinar se a coroa dourada era menos densa que o ouro puro.

Unha das anécdotas máis coñecidas sobre Arquímedes conta como inventou un método para determinar o volume dun obxecto cunha forma irregular. Segundo Vitruvio, Hierón II ordeou a fabricación dunha nova coroa con forma de coroa triunfal, e pedíulle a Arquímedes determinar se a coroa estaba feita só de ouro ou se, polo contrario, un orfebre deshonesto engadíralle prata na súa realización. Arquímedes tiña que resolver o problema sen danar a coroa, así que non podía fundila e convertila nun corpo regular para calcular a sús masa e volume, e a partir daí, a súa densidade. Mentres tomaba un baño, notou que o nivel de auga subía na bañeira cando entraba, e así decatouse de que ese efecto podería ser usado para determinar o volume da coroa. Debido a que a auga non pode comprimirse, a coroa, ao ser sumerxida, desprazaría unha cantidade de auga igual ao seu propio volume. Ao dividir o peso da corona polo volume de auga desprazada poderíase obter a densidade da coroa. A densidade da coroa sería menor que a densidade do ouro se outros metais menos densos se lle engadisen. Cando Arquímedes, durante o baño, decatouse do descubrimento, dise que saíu corriendo nú polas rúas, e que estaba tan emocionado que esqueceu vestirse. Segundo o relato, na rúa berraba "¡Eureka!" (en grego antigo: "εὕρηκα" que significa "Encontreino!").

Porén, a historia da coroa dourada non aparece nos traballos coñecidos de Arquímedes. Ademais, dubidouse que o método que describe a historia fose factible, debido a que tería requerido un nivel de exactitude extremo para medir o volumen de auga desprazada.

En lugar disto, Arquímedes podería ter buscado unha solución na que aplicaba o principio da hidrostática coñecido como o principio de Arquímedes, descrito no seu tratado Sobre os corpos frotantes. Este principio plantexa que todo corpo sumerxido nun líquido experimenta un empuxe de abaixo cara arriba igual ao peso do líquido desaloxado. Usando este principio, tería sido posible comparar a densidade da coroa dourada coa de ouro puro ao usar unha balanza. Situando nun lado da balanza a coroa obxecto da investigación e no outro unha mostra de ouro puro do mesmo peso, procederíase a sumerxir a balanza na augua; se a coroa tivese menos densidade que o ouro, desprazaría máis auga debido ao seu maior volume e experimentaría un maior empuxe que a mostra de ouro. Esta diferencia de frotabilidad inclinaría a balanza como corresponde. Galileo cría que este método era "probablemente o mismo que usou Arquímedes, debido a que, ademais de ser moi exacto, baséase en demostracións descubertas polo propio Arquímedes". Ao redor do ano 1586, Galileo Galilei inventou una balanza hidrostática para pesar metais en aire e auga que aparentemente estaría inspirada na obra de Arquímedes.

Wikiquote
A Galicitas posúe citas sobre:

Ferramentas persoais
Espazos de nomes

Variantes
Accións
Navegación
Imprimir/exportar
Caixa de ferramentas
Outras linguas