Submarino

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
Submarino alemán da I Guerra Mundial da clase UC-1

Un submarino é unha embarcación que pode navegar somerxida baixo a auga. A maioría deles úsanse para fins militares, aínda que algúns teñen uso científico.

Os primeiros submarinos movíanse manualmente, xa que os motores mariños aínda non foran inventados e moito menos para funcionar baixo a augas, tiñan funcións militares e tentaban afundir os buques inimigos por métodos como o de introducirlles parafusos nos cascos de madeira. Algúns empregaron explosivos, pero na maioría dos casos tiña como consecuencia a destrución do propio submarino xunto co do navío inimigo.

Historia do submarino[editar | editar a fonte]

O Nautilus (1800)

Un antepasado do submarino é probablemente a barca cosaca do século XVII chamada chaika ("gaivota"), que foi empregada baixo a auga para misións de recoñecemento militar e infiltracións. A chaika podía pecharse e somerxerse facilmente de xeito que a tripulación podía respirar baixo ela coma nunha campá submariña moderna e impulsala camiñando polo fondo do río. Tamén se empregaban lastres especiais e tubos para tomar aire do exterior.

Posiblemente o primeiro intento de navegación tivo lugar en España no século XVI. Segundo un informe en Opusculum Taisnieri, publicado en 1562:

dous gregos entraron e saíron varias veces do fondo do Texo ante a presenza do emperador Carlos V, sen mollárense e sen extinguirse o lume que levaban nas súas mans.

Este feito supostamente tivo lugar no río Texo, preto da cidade de Toledo; segundo parece, os submarinistas empregaron unha especie de campá protectora.[1]

O primeiro somerxible do que se ten información fidedigna da súa execución foi construído en 1620 por Cornelius Jacobszoon Drebbel, un holandés ao servizo de Xaime I de Inglaterra. Estaba propulsado por medio de remos, mais a súa natureza exacta é obxecto de certa controversia, pois algúns afirman que era simplemente unha campá remolcada por unha barca. Dous tipos mellorados probáronse no Támese entre 1620 e 1624. Porén, investigacións recentes manifestaron que o enxeñeiro español Jerónimo de Ayanz y Beaumont construíra un submarino en 1600.

Aínda que os primeiros vehículos somerxibles eran simples ferramentas para exploracións subacuáticas, aos inventores non lles custou moito advertir o seu potencial militar. As vantaxes estratéxicas dos submarinos expuxéronse polo bispo John Wilkins de Chester en 1648.

O primeiro somerxible militar foi o Turtle ("tartaruga"), un dispositivo con forma de ovo de tracción humana deseñado polo estadounidense David Bushnell, con capacidade para unha soa persoa. Foi o primeiro submarino verificado capaz de realizar operacións subacuáticas e con movemento independente e o primeiro en empregar hélices para propulsarse. Durante a guerra da independencia estadounidense, o Turtle (operado polo sarxento Ezra Lee, do exército continental) intentou afundir un barco de guerra británico, o HMS Eagle (buque insignia dos bloqueadores) na baía de Nova York o 7 de setembro de 1776, mais fracasou xa que o buque contaba cunha placa de cobre. Á mañá seguinte, mariñeiros e tripulantes do HMS Eagle viron unha estraña embarcación que se afastaba e lanzáronse na súa persecución; cando se deu conta, Lee soltou o torpedo afundindo o pequeno bote que o perseguía.

En 1800, Francia construíu un somerxible de tracción humana deseñado por Robert Fulton, o Nautilus. Os franceses terminaron cancelando o experimento en 1804, igual que os británicos cando máis tarde consideraron o deseño do submarino de Fulton. En 1851 Wilhelm Bauer, un cabo de artillaría bávaro, botou un submarino deseñado por el chamado Brandtaucher ("mergullador incendiario") na baía de Kiel. Este submarino foi construído por August Howaldt e estaba propulsado por un muíño. Afundiuse, pero os tres tripulantes lograron escapar. O submarino foi rescatado en 1887 e exhíbese no museo de Dresden.

Planos da patente do garcibuzo, deseñado por Cosme García Sáez

En 1860, o inventor español Cosme García Sáez patentou un submarino e realizou con éxito as probas oficiais segundo a acta oficial da Comandancia de Mariña no porto de Alacant. O enxeño podía acoller dúas persoas e permaneceu baixo a auga 45 minutos. O 16 de novembro de 1860 obtivo tamén, a patente en París co nome de Bateau Plongeur. Tras non atopar financiamento en España, e rexeitar o ofrecemento de Napoleón III, o somerxible foi afundido polo fillo do inventor en Alacant, tras informarlle a autoridade portuaria de que molestaba o tráfico mariño.[2][3]

Botado no porto de Barcelona o 2 de outubro de 1864, o Ictíneo II, construído por Narcís Monturiol, contaba cun motor anaeróbico e resolvía o problema da renovación do oxíxeno nun colector hermético. O Peral, construído por Isaac Peral e botado o 8 de setembro de 1888 no estaleiro do arseal de La Carraca, en San Fernando (Cádiz), tiña casco de aceiro con forma de fuso e tres tanques de trimado, que chicaban por medio de bombas. A cota máxima de inmersión era de 30 m e constrolábase por medio de dúas hélices de eixe horizontal accionadas electricamente. Tamén contaba cun tubo lanzatorpedos a proa.[4]

O primeiro submarino propulsado por enerxía nuclear, o USS Nautilus (1955), marcou a transición das naves lentas submariñas aos buques capaces de manter unha velocidade de 20-25 nós (37-46 km/h) somerxidos durantes semanas. Proxectado grazas aos traballos do físico Philip Abelson e deseñado por John Burnham, foi construído pola General Dynamics Electric Boat nos seus estaleiros de Groton, Connecticut. O Nautilus dispuña dun reactor naval S2W, un reactor de auga a presión construído pola Westinghouse Electric Corporation.

Tripulación[editar | editar a fonte]

Países usuarios de submarinos. En azul os actuais, en celeste os antigos usuarios

Un submarino nuclear típico ten unha tripulación dunha 120 persoas, mentres que os buques non nucleares teñen menos da metade. As condicións dentro dun submarino poden ser difíciles debido a que os membros da tripulación teñen que traballar illados durante longos períodos de tempo, sen contacto coas súas familias. Os submarinos adoitan manter o silencio de radio para evitar seren detectados. Operar un submarino é perigoso, incluso en tempos de paz, e moitos buques afundíronse por accidentes.

Mulleres a bordo[editar | editar a fonte]

En 1995 a Armada Real Norueguesa converteuse na primeira do mundo en designar unha muller capitá dun submarino.[5] Seguírona as armadas de Australia, o Canadá e España.[6] O exército estadounidense, que permite ás mullere servir en case calquera outro buque da súa frota, só permite a súa presenza en submarinos militares en escasas excepcións, argumentando que as condicións de semisegregación que aplica ao persoal feminino nos buques suporía un custo duns 300 000 dólares por camastro.[7]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Hemeroteca de ABC, páxina 89 (03/07/1980)
  2. Agustín Rodríguez, Cosme García: un genio olvidado, Logroño, Instituto de Estudios Riojanos, 1996, Colección Logroño, 19, Prólogo de D. Carlos Navajas Zubeldía 134 págs. ISBN 84-89362-16-5. 2.ª ed. id. 2007, 199 págs., ISBN 978-84-96637-29-0
  3. Cosme García: vida y zozobras del precursor del submarino. Documentos rne, 27/06/15
  4. Pioneros de la Navegación Submarina
  5. Jentene kom gradvis inn (en noruegués)
  6. NATO Review - Women in uniform (en inglés)
  7. Armed Forces Careers - New Debate on Submarine Duty for Women (en inglés)

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]