24 Horas de Le Mans

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Coordenadas: 47°56′30″N 0°13′30″E / 47.94167°N 0.22500°E / 47.94167; 0.22500

Zona de boxes antes das 24 horas de Le Mans 2006.

As 24 horas de Le Mans (24 Heures du Mans) é unha carreira de resistencia atípica, fóra de calquera campionato mundial da devandita categoría. Dispútase unha vez ao ano no mes de xuño no circuíto da Sarthe, preto de Le Mans, Francia. É organizada polo Automobile Club de L'Ouest (A.C.O.).

Introdución[editar | editar a fonte]

A primeira carreira disputouse o 26 e 27 de maio de 1923, e desde entón disputouse anualmente en xuño, coas excepcións de 1956 e 1968, que levouse a cabo en xullo e setembro respectivamente. A competición foi cancelada en 1936 por motivos económicos e entre 1940 e 1948 por mor da Segunda Guerra Mundial.

A competición realízase nun circuíto semipermanente que, na súa actual configuración, ten 13.650 m. de longo, utilizando na súa maioría seccións de estrada que permanecen abertas ao público o resto do ano. A través dos anos, fóronse construíndo varias seccións con propósitos específicos que substituíron seccións de estrada normal, destacando as curvas Porsche, que substitúe á perigosa sección Maison Blanche. O circuíto permanente Bugatti prové as instalacións de comezo e final de carreira.

Normalmente, ao redor de 50 vehículos compiten simultaneamente en diferentes clases e categorías, desde prototipos a coches de serie, sendo o vencedor global aquel vehículo que cubra a maior distancia en 24 horas de carreira continuada. Esta regra, que parece obvia, fixo que en 1966 sucedese algo curioso. Ao terminar a carreira, os dous Ford GT40 Mark II cruzaron a meta ao mesmo tempo, pero o coche que realizara peor tempo durante os adestramentos foi vencedor, xa que comezara en postos máis atrasados na grella de saída, habendo así percorrido máis quilómetros. Para poder clasificar ao termo da proba, hai que cruzar a liña de meta tras as 24 horas de carreira. Isto fai que, en ocasións, vehículos danados abandonen os boxes para dar unha última volta ao circuíto, ou ata que se deteñan preto da liña de meta e, unha vez pasadas as 24 horas, volvan porse en marcha para percorrer os poucos metros que falten (manobra empregada en 2007 polo equipo Peugeot para lograr a chamada foto publicitaria cruzando a liña de meta a poucos metros do Audi, gañador da carreira).

Nos últimos anos, cada coche consta dun equipo de tres pilotos. Antes de 1970, só se permitían dous pilotos por vehículo, e nos comenzos permitíase un único piloto. Ata principios dos anos 1980 a maioría de equipos competían con dous pilotos. En 1950, Louis Rosier gañou a carreira xunto ao seu fillo Jean-Louis Rosier, que conduciu durante só dúas voltas. En 1952, o francés Pierre Leveugh (que morrería posteriormente na traxedia de Le Mans de 1955) competiu só e estivo preto de ser o vencedor, pero un erro durante a última hora outorgoulle a vitoria a un Mercedes-Benz 300 SL.

A carreira[editar | editar a fonte]

Audi R8 en Le Mans 2004, conducido por Johnny Herbert.

Tradicionalmente, a carreira comeza ás 16:00 dun sábado, aínda que en 1968 comezou ás 14:00 debido a que a carreira disputouse máis tarde no calendario, e en 1984 ás 15:00 debido a que coincidiu coas eleccións xerais francesas. En 2006, a A.C.O. programou a saída para as 17:00 do sábado 17 de xuño para favorecer a audiencia debido á coincidencia con partidos de fútbol da Copa do Mundo. En 2007 e 2008 a saída realizouse ás 15:00 do 16 e do 14 de xuño respectivamente, do mesmo xeito que o 12 de xuño de 2010.

As carreiras adoitaban comezar co que se coñece como "saída Le Mans": os coches están aliñados nun lado do circuíto e os pilotos no outro. Cando a bandeira francesa baixa á hora indicada, os pilotos corren a través da pista cara aos seus coches, montan e arrincan. Isto supuxo un problema de seguridade tras a introdución de arneses e cintos de seguridade en 1967, xa que estes deben ser correctamente colocados, preferiblemente por mecánicos. Naquela época, os pilotos tomaban as primeiras curvas cos cintos sen asegurar, o cal facían nalgunha recta posterior.

En 1969, na súa primeira participación nas 24 horas de Le Mans, o mozo belga Jacky Ickx protagonizou unha demostración do risco deste sistema de inicio cando, en lugar de saír correndo a través da pista, andou amodo, entrou no coche e, con tranquilidade, asegurou os cintos de seguridade. O piloto John Woolfe faleceu tras un accidente durante a primeira volta da competición. Ickx, a pesar de comezar en última posición cun Ford GT40 desfasado, arranxouse para gañar a carreira nun apurado final por tan só 120 metros de diferenza. Curiosamente, tras a vitoria, no traxecto cara a París, Ickx sufriu un accidente de coche do que saíu ileso grazas ao cinto de seguridade.

Así, o estilo tradicional de partida foi suspendido parcialmente a partir de 1970. Os vehículos seguían situados á beira da pista cos motores apagados, pero os pilotos xa estaban no seu interior ben asegurados antes da saída. De 1971 en diante o comezo da carreira é mediante saída lanzada.

O sistema de saída de Le Mans é tamén a razón de por que todos os Porsche de rúa teñen os sistemas de arranque á esquerda da dirección, en lugar de á dereita, o máis habitual. É así porque desta forma o piloto podía arrincar o coche coa man esquerda mentres introducía a primeira marcha coa man dereita, acelerando o proceso de saída.

O circuíto[editar | editar a fonte]

Le Mans[editar | editar a fonte]

O Circuíto da Sarthe na súa configuración actual.

O Circuíto de Le Mans é unha pista non permanente que utiliza estradas locais que permanecen abertas ao tráfico o resto do ano. Desde 1965, agregouse o circuíto permanente Bugatti, engadindo as instalacións para boxes e a primeira curva, ca famosa ponte Dunlop.

A pista sufriu moitas modificacións no transcurso dos anos. Foi famosa pola súa longa recta, parte da RN138, coñecida localmente como Ligne Droite des Hunaudières de 5 km de lonxitude. O circuíto, na súa actual configuración, ten 13.629 m. de percorrido. Co paso dos anos, varias seccións expresamente construídas substituíron tramos de estrada, destacando en 1972 a adición das curvas Porsche que substituíron ao perigoso tramo entre edificios coñecido como Maison Blanche.

Cerca do final da recta había unha fochanca, a cal fixo elevarse polo aire a un Mercedes-Benz CLR en 1999 durante o pre arrequecemento. O mesmo problema ocorrera previamente. A fochanca foi reducida durante o inverno de 2000 en interese da seguridade. Aínda que a fochanca permanece, é moito máis reducida que outrora.

En 1990 introducíronse dous chicanes na Recta Mulsanne para reducir as altas velocidades. En 2002 agregouse unha nova chicane, pasada a ponte Dunlop.

Tal e como se atopa, o circuíto de Le Mans é quizais o segundo circuíto de carreiras máis longo existente na actualidade, por detrás do circuíto de Nürburgring Nordschleife. Considerando que o "Inferno Verde" xa non é utilizado en competición, Le Mans é o lugar con maiores tempos por volta, ainda sendo unha pista de alta velocidade. Os participantes en Le Mans comentan que ata un 85% do tempo (incluíndo paradas), o motor atópase ao máximo de revolucións, o que se traduce nunha gran carga dos diversos compoñentes do vehículo. Ao mesmo tempo, sófrense freadas desde máis de 300 km/h a menos de 100 en certos tramos.

Bugatti[editar | editar a fonte]

O Circuíto de Bugatti.

O circuíto de Bugatti foi inaugurado en 1965, construído sobre o circuíto da Sarthe, constitúe un importante escenario de carreiras de autos, motos e ata de patinaxe; alberga o campionato mundial de motovelocidade en pista da FIM que tamén inclúe ao MotoGp onde se celebra o Gp de Francia actualmente; ademais alí realízanse tamén as 24 horas en moto, tamén hai competicións de DTM,GP2, campionatos de turismo e competicións locais, facéndoa unha das pistas máis activas de Europa.

O circuíto ten unha extensión de 4.430 m. con 13 curvas (Curvas a dereita:8, Curvas a esquerda:5). A chicane da ponte Dunlop é extremadamente lenta, as súas curvas tómanse en primeira velocidade ademais o deseño trabado da mesma dado a súa estreiteza fai que se deba ter coidado de non facer unha aceleración brusca, de modo que se se fai, o contrario pode aproveitarse dos erros.

Deseño de automóbiles[editar | editar a fonte]

Corvette C6R, nunha sesión de probas, o 5 de xuño de 2005.

Ao contrario que en moitas outras carreiras, nas que a velocidade nas curvas é máis importante que a velocidade punta, este é un parámetro crítico en Le Mans de cara á competitividade. Isto conduciu a deseños especiais de chasis. As grandes freadas tamén fixeron avanzar a tecnoloxía de freos; en 1953, o Jaguar XK 120 ou C-Type e o seu sucesor o D-type, foron os primeiros coches que utilizaron freos de disco.

A excepcional recta do circuíto fixo que os coches alcanzaran grandes velocidades. En 1971, un Porsche 917 LH foi cronometrado a 386 km/h.

Durante os anos 1970, as velocidades punta reducíronse con motivo da introdución de novas regulacións que disminuiron o tamaño e potencia dos motores. Con todo, a velocidade reducida por unha banda, incrementábase por outra. Os enxeñeiros centráronse na evolución aerodinámica, o cal permitía maiores velocidades nas curvas e en xeral.

A excesiva velocidade pola recta Mulsanne require tamén unha intensa iluminación. Por isto e polas longas distancias percorridas ás escuras, Porsche e Ford experimentaron con novos faros halóxenos por primeira vez en Le Mans en 1974.

A finais dos anos 1980, os coches máis rápidos volveron alcanzar impresionantes velocidades. En 1988, o Peugeot WM P87 conducido por Roger Dorchy alcanzou os 405 km/h en carreira. Este resultado non está considerado, polo xeral, significante, pois o coche estaba especialmente configurado para alcanzar grandes velocidades e o motor non aguantou demasiadas voltas. Pero ao ano seguinte, un Sauber Mercedes C9 volveu superar os 400 km/h, esta vez sen ningunha configuración especial, e o A.C.O. considerou que era momento de incrementar a seguridade de novo. Por iso, engadíronse dúas novas chicanes no circuíto para reducir as velocidades punta.

Historia[editar | editar a fonte]

Propósito[editar | editar a fonte]

Nunha época na que as carreiras de Grand Prix eran a forma predominante do automobilismo en toda Europa, Le Mans foi deseñada para presentar unha proba diferente. En lugar de centrarse na capacidade dunha empresa de coches para construír as máquinas máis veloces, as 24 Horas de Le Mans concentraríanse na capacidade dos fabricantes para construír coches deportivos e á súa vez fiables. Esta innovación alentou á produción de vehículos fiables e de eficiente consumo de combustible, debido á natureza das carreiras de resistencia, as cales requiren de coches que resistan longas distancias e empreguen o menor tempo posible en boxes.

Ao mesmo tempo, debido á configuración da pista de Le Mans, creouse a necesidade de que os coches tivesen unha mellor aerodinámica e estabilidade a altas velocidades, xa que só unhas poucas pistas en Europa tiñan rectas dunha lonxitude comparable á Mulsanne. O feito de que o camiño sexa público impide que se manteña a mesma calidade que nos circuítos permanentes, isto produce unha maior tensión nas partes dos coches, polo que os fabricantes tiveron que pór maior énfase na fiabilidade.

A demanda dunha economía de combustible creada pola crise do petróleo na década dos 70, levou aos organizadores da carreira a adoptar unha fórmula de aforro de combustible coñecida como o Grupo C, na que se limita a cada coche a cantidade usada por carreira. Aínda que o Grupo C foi abandonado cando os equipos foron capaces de dominar a fórmula de combustible, o aforro de combustible seguía sendo importante para algúns equipos como fontes alternativas de combustible aparecidas a principios do século 21, nun intento de superar o tempo investido durante as paradas en boxes. Estas innovacións tecnolóxicas tiveron un efecto de goteo, a tecnoloxía usada en Le Mans atopou o seu camiño na produción de automóbiles de turismo varios anos máis tarde.

Primeiras carreiras[editar | editar a fonte]

Póster das 24 horas de Le Mans de 1923.

As 24 Horas de Le Mans corréronse por primeira vez o 26 e 27 de maio de 1923, a través de vías públicas preto de Le Mans. Orixinalmente planeado para ser un evento de tres anos, recibiu a Rudge Whitworth Trienal Cup, sendo declarado gañador o coche que percorrera a maior distancia ao longo de tres carreiras consecutivas de 24 horas, con todo, esta idea foi refugada en 1928 e os gañadores foron declarados cada ano en función de quen cubria a maior distancia en 24 horas. As primeiras carreiras foron dominadas por pilotos, equipos e vehículos franceses, británicos e italianos, con Bugatti, Bentley e Alfa Romeo sendo as marcas dominantes. A finais de 1930 comezaron a aparecer na pista as primeiras innovacións no deseño dos coches, con Bugatti e Alfa Romeo competindo cunha carrocería altamente aerodinámica co fin de correr pola recta Mulsanne a maiores velocidades. En 1936 a carreira foi cancelada debido a folgas xerais en Francia, logo, co estalido da Segunda Guerra Mundial a finais de 1939, a carreira estivo suspendida durante dez anos.

1949-1969[editar | editar a fonte]

Tras a reconstrución das instalacións do circuíto, a carreira reiniciouse en 1949 cun renovado interese dos fabricantes de automóbiles máis importantes. Logo da creación do Campionato Mundial de Resistencia en 1953, do que Le Mans foi parte, Ferrari, Aston Martin, Mercedes-Benz, Jaguar e moitos outros comezaron a enviar diversos vehículos apoiados polas súas respectivas fábricas para competir pola vitoria global en contra dos seus competidores. A competencia rematou en varias ocasións en traxedia, como nun accidente durante a carreira de 1955 na que o Mercedes de Pierre Levegh estrelouse contra unha multitude de espectadores, matando a máis de 80 persoas (traxedia de Le Mans de 1955). O incidente levou á introdución xeneralizada de medidas de seguridade, non só no circuíto, senón tamén noutros lugares do mundo do automobilismo. Con todo, a pesar de que as normas de seguridade melloraron, do mesmo xeito que a velocidade dos coches, o cambio de coches de dúas prazas de cabina aberta ao cupé con cabina pechada, deu como resultados velocidades de máis de 320 K/h na recta Mulsanne. Os coches de carreiras da época estaban na súa maioría baseados en coches de estrada, pero a finais da década de 1960, Ford entrou en escena cos seus GT40, obtendo catro vitorias consecutivas antes de que a era das vitorias de coches de produción chegase ao seu fin.

1970-1981[editar | editar a fonte]

Para a nova década, a carreira deu un xiro cara a maiores velocidades extremas e deseños de automóbiles. Estas velocidades extremas levaron á substitución da clásica saída de Le Mans cunha saída Indianápolis. Aínda que os coches de produción en serie aínda corren, agora compiten en clases máis baixas mentres que os deportivos construídos especificamente, os prototipos, convertéronse na norma. Os Porsche 917, 935, e 936 foron dominantes ao longo da década, pero o rexurdemento dos fabricantes franceses Matra-Simca e Renault viron as primeiras vitorias para a nación desde a carreira de 1950. Esta década é tamén recordada por grandes actuacións de moitos construtores privados, con dúas vitorias logradas por privados. O Mirage de John Wyer gañou en 1975 mentres que o chasis auto-titulado de Jean Rondeau levou a edición de 1980.

1982-1993[editar | editar a fonte]

O dominante Grupo C formula Porsche 962 s

O resto da década de 1980 é coñecida polo dominio de Porsche no novo Grupo C que alentou á eficiencia do combustible. Orixinalmente correu o 956 que foi substituído máis tarde polo 962. Ambos chasis foron o suficientemente asequibles para os privados que os compraron en masa, o que leva aos dous tipos de modelos a gañar seis anos consecutivos. Jaguar e Mercedes-Benz regresaron ás carreiras de autos deportivos, Jaguar foi o primeiro en romper o dominio de Porsche con vitorias en 1988 e 1990 (co XJR-9 e Jaguar XJR-12, respectivamente). Mercedes-Benz gañou en 1989, co que foi considerado como a última encarnación da elegancia "Frechas de Prata", o Sauber C9, mentres o interese dos fabricantes xaponeses trouxo prototipos de Nissan e Toyota. En 1989 un WM - Peugeot estableceu unha nova marca de velocidade a 406 km/h na Ligne Droite des Hunaudières, famosa polos seus 6 km. de recta. Mazda sería o único fabricante xaponés de éxito, co seu motor rotativo 787B gañou en 1991. En 1992 e 1993, Peugeot entrou no deporte e dominou a carreira co Peugeot 905, así a fórmula dos grupos C e a World Sportscar Championship fóronse desvanecendo na participación.

O circuíto tamén se someteu a un dos seus cambios máis notables en 1990, cando os 5 km de longo Mulsanne foron modificados para incluír duas chicanes para pór fin a unhas velocidades de máis de 400 km/h. Isto comezou unha tendencia pola ACO para tratar de frear os coches en varias partes da pista, aínda que as velocidades de máis de 320 km/h séguense alcanzando regularmente en varios puntos nunha volta.

1994-1999[editar | editar a fonte]

Tras a desaparición da World Sportscar Championship, Le Mans, viu un rexurdimento da produción baseada en coches de gran turismo. Grazas a unha lagoa nas normas, Porsche conseguiu convencer aa ACO que un Dauer 962 Le Mans superdeportivo era un coche de produción, permitindo a Porsche correr co seu Porsche 962 por unha última vez, dominando a pista. A pesar de que a ACO intentou pechar a lagoa legal para o ano 1995, o recen chegado supercoche McLaren ía gañar a carreira na súa primeira aparición grazas a súa fiabilidade, derrotando a prototipos máis propensos a avarías. A tendencia manterase a través da década de 1990, así se construíron supercoches máis exótico co fin de eludir as normas da ACO en relación cos coches de carreiras baseados nos de produción, o que leva a Porsche, Mercedes-Benz, Toyota, Nissan, Panoz e Lotus a entrar na categoría GT. Isto culminou na carreira de 1999, no que estes coches GT enfrontáronse cos Le Mans Prototype de BMW, Audi, e Ferrari. BMW conseguiría a vitoria, por primeira vez.

A forte presión dos fabricantes levou á ACO a prestar o nome de Le Mans a unha serie de coches deportivos nos Estados Unidos en 1999, coñecida como as American Le Mans Series, que compiten a día de hoxe e serven para cualificar os equipos para entrar en Le Mans.

2000-2005[editar | editar a fonte]

Moitos fabricantes de automóbiles retiráronse logo da carreira de 1999, debido aos custos. Só Cadillac e Audi mantivéronse, Audi dominou facilmente a carreira co seu R8. Cadillac retirouse da serie logo de tres anos, e aínda que Panoz, Chrysler e MG trataron de gañar ao Audi, non puideron igualar o rendemento do R8. Logo de tres vitorias consecutivas, Audi proveeu de motor, equipo, e pilotos ao seu socio corporativo Bentley, que regresara en 2001, e o Bentley Speed 8 foi capaz de gañar por diante dun Audi privado en 2003.

Desde o ano 2006[editar | editar a fonte]

A finais de 2005, logo de cinco vitorias absolutas do R8, e seis do seu motor turbo V8, Audi emprendeu un novo reto coa introdución dun motor diésel, un prototipo coñecido como R10 TDI . Aínda que non era o primeiro diésel na carreira, foi o primeiro en gañar en Le Mans. Esta época viu a utilización doutras fontes alternativas de combustible, incluíndo bioetanol, mentres que Peugeot decidiu seguir o exemplo de Audi e tamén incorporan un motor diésel no 2007 co seu 908 HDi FAP.

As 24 Horas de Le Mans de 2008 foi unha gran carreira entre o Audi R10 TDI e o Peugeot 908 HDi FAP. Logo de 24 horas de carreira, o Audi logrou gañar a carreira por unha marxe de menos de 10 minutos. Para as 24 Horas de Le Mans de 2009, Peugeot introduciu un novo sistema de recuperación de enerxía similar ao KERS utilizado en Fórmula Un. Aston Martin entrou na categoría LMP1, pero aínda así correu en GT1 cos equipos privados. Audi volveu co novo R15 TDI, pero esta vez gañou Peugeot, tendo o seu triunfo global por primeira vez desde 1993.

Tamén se formou unha segunda serie apoiada pola ACO, do mesmo xeito que a American Le Mans Series, pero concentrándose en Europa. O "Le Mans Endurance Series" (máis tarde abreviado a Le Mans Series), resucitou moitas carreiras de resistencia de 1000 km., e foi seguida pola Asiática Japan Le Mans Challenge en 2006.

En 2011, Porsche segue sendo o fabricante máis exitoso, cunha marca de 16 vitorias totais, incluíndo unha marca de sete seguidas.

Accidentes[editar | editar a fonte]

Le Mans é tamén coñecida polo peor accidente na historia do automobilismo, a chamada traxedia de Le Mans de 1955, no cal morreron ao redor de 80 persoas. Tan desgraciado suceso tivo como consecuencia a suspensión dun gran número de carreiras en 1955, incluíndo os grandes premios de Alemaña e Suíza.

Ao finalizar a tempada, tras gañar os campionatos mundiais de Fórmula 1 e de Coches de competición, Mercedes retirouse do mundo da competición como fabricante de motores, e non regresou ata 1987. A día de hoxe Mercedes-Benz, propietaria da marca Mercedes, aínda se sensibiliza co incidente, volvendo tentar a retirada da competición, en 1988 cando un Sauber-Mercedes sufriu un choque a alta velocidade por fallos nos pneumáticos, e en 1999 despois de que dous prototipos CLR elevásense polo aire e desen varias voltas de campá en Le Mans.

Accidentes similares involucrando un Porsche 911 GT1 e un BMW V12 LMR ocorreron en Road Atlanta durante a disputa das competicións franquiadas Petit Le Mans de 1998 e 2000, respectivamente.

Pilotos e marcas famosas[editar | editar a fonte]

Con 8 vitorias, Tom Kristensen é o piloto máis laureado da proba.

A marca máis famosa na historia das 24 horas é Porsche, a cal atesoura un total de 16 vitorias totais (incluíndo 7 triunfos seguidos, entre 1981 e 1987), seguida por Ferrari e Audi con 9. Os primeiros anos foron dominados por Bentley e Alfa Romeo, con catro triunfos consecutivos entre 1927 e 1930 e de 1931 a 1934, respectivamente. Os anos 1950 foron de gran éxito para Jaguar cos seus modelos C e D, gañando as edicións de 1951, 1953, 1955, 1956 e 1957, ano este último no que os Jaguar D coparon as catro primeiras posicións da clasificación. Ferrari triunfou seis veces seguidas desde 1960 ata 1965. O cambio de século viu a chegada dunha nova potencia, o Grupo Volkswagen cos modelos Audi R8 LMP (con triunfos en 2000, 2001, 2002, 2004 e 2005), Bentley Speed 8 (2003) (coa carrocería ao estilo Bentley pero con mecánica e tecnoloxía derivada do Audi R8), Audi R10 TDI (2006, 2007 e 2008; primeira vez en gañar un automóbil con motor diésel) e Audi R15 TDI plus (2010).

Nun duelo persoal entre os propietarios de ambas as compañías, Ford gañou a carreira entre 1966 e 1969 co modelo GT40, construído expresamente para derrotar a Ferrari, despois de que o seu fundador, Enzo Ferrari botásese atrás nun acordo de vender a súa compañía a Ford.

A única compañía xaponesa que gañou a proba foi Mazda, que o fixo en 1991 co prototipo de motor rotativo (motor Wankel) 787B. Toyota case venceu en 1999, pero problemas mecánicos na última hora relegárono á segunda praza.

Graham Hill é o único piloto en contar no seu palmarés coas 24 Horas de Le Mans, as 500 Millas de Indianápolis e o Gran Premio de Mónaco de Fórmula 1 (consideradas como as máis importantes carreiras de automobilismo a nivel mundial).

En 2008, Tom Kristensen impuxo unha marca absoluta de oito vitorias (seis delas consecutivas), destronando a Jacky Ickx, quen posúe un total de seis triunfos.

Gañadores[editar | editar a fonte]

Ano Pilotos Automóbil
1923 Francia André Lagache Francia René Leonard Chenard-Walcker
1924 Flag of the United Kingdom.svg John Duff Flag of the United Kingdom.svg Frank Clement Bentley 3 Litros
1925 Francia Gérard de Courcelles Francia André Rossignol Lorraine-Dietrich
1926 Francia Robert Bloch Francia André Rossignol Lorraine-Dietrich
1927 Flag of the United Kingdom.svg John Benjafield Flag of the United Kingdom.svg Sammy Davis Bentley 3 Litros
1928 Flag of the United Kingdom.svg Woolf Barnato Flag of the United Kingdom.svg Bernard Rubin Bentley 4.4
1929 Flag of the United Kingdom.svg Woolf Barnato Flag of the United Kingdom.svg Tim Birkin Bentley 6.5 Litros
1930 Flag of the United Kingdom.svg Woolf Barnato Flag of the United Kingdom.svg Glen Kidston Bentley 6.5 Litros
1931 Flag of the United Kingdom.svg Earl Howe Flag of the United Kingdom.svg Tim Birkin Alfa Romeo 8C
1932 Francia Raymond Sommer Italia Luigi Chinetti Alfa Romeo 8C
1933 Francia Raymond Sommer Italia Tazio Nuvolari Alfa Romeo 8C
1934 Italia Luigi Chinetti Francia Philippe Étancelin Alfa Romeo 8C
1935 Flag of the United Kingdom.svg John Hindmarsh Flag of the United Kingdom.svg Luís Fontes Lagonda M45R
1936 Anulada por mor das folgas na industria automobilística
1937 Francia Jean-Pierre Wimille Francia Robert Benoist Bugatti 57C
1938 Francia Eugène Chaboud Francia Jean Tremoulet Delahaye 135M
1939 Francia Jean-Pierre Wimille Francia Pierre Veyron Bugatti 57C
1940-1948 Non se disputou
1949 Italia Luigi Chinetti Flag of the United Kingdom.svg Lord Seldson Ferrari 166M
1950 Francia Louis Rosier Francia Jean-Louis Rosier Talbot-Lago
1951 Flag of the United Kingdom.svg Peter Walker Flag of the United Kingdom.svg Peter Whitehead Jaguar XK120C
1952 Alemaña Hermann Lang Alemaña Fritz Reiss Mercedes-Benz 300 SL
1953 Flag of the United Kingdom.svg Tony Rolt Flag of the United Kingdom.svg Duncan Hamilton Jaguar C-Type
1954 Flag of Argentina.svg José Froilán González Francia Maurice Trintignant Ferrari 375
1955 Flag of the United Kingdom.svg Mike Hawthorn Flag of the United Kingdom.svg Ivor Bueb Jaguar D-Type
1956 Flag of the United Kingdom.svg Ron Flockhart Flag of the United Kingdom.svg Ninian Sanderson Jaguar D-Type
1957 Flag of the United Kingdom.svg Ron Flockhart Flag of the United Kingdom.svg Ivor Bueb Jaguar D-Type
1958 Bélxica Olivier Gendebien Flag of the United States.svg Phil Hill Ferrari 250TR
1959 Flag of the United States.svg Carroll Shelby Flag of the United Kingdom.svg Roy Salvadori Aston Martin DBR1
1960 Bélxica Olivier Gendebien Bélxica Paul Frère Ferrari TR60
1961 Bélxica Olivier Gendebien Flag of the United States.svg Phil Hill Ferrari TR61
1962 Bélxica Olivier Gendebien Flag of the United States.svg Phil Hill Ferrari 330TRI/LM
1963 Italia Ludovico Scarfiotti Italia Lorenzo Bandini Ferrari 250P
1964 Francia Jean Guichet Italia Nino Vaccarella Ferrari 275P
1965 Austria Jochen Rindt Flag of the United States.svg Masten Gregory Ferrari 250LM
1966 Flag of New Zealand.svg Bruce McLaren Flag of New Zealand.svg Chris Amon Ford GT40 Mk.II
1967 Flag of the United States.svg Dan Gurney Flag of the United States.svg A.J. Foyt Ford GT40 Mk. IV
1968 Flag of Mexico.svg Pedro Rodríguez de la Vega Bélxica Lucien Bianchi Ford GT40 Mk. I
1969 Bélxica Jacky Ickx Flag of the United Kingdom.svg Jackie Oliver Ford GT40 Mk. I
1970 Alemaña Hans Herrmann Flag of the United Kingdom.svg Richard Attwood Porsche 917K
1971 Austria Helmut Marko Flag of the Netherlands.svg Gijs van Lennep Porsche 917K
1972 Francia Henri Pescarolo Flag of the United Kingdom.svg Graham Hill Matra MS670
1973 Francia Henri Pescarolo Francia Gérard Larrousse Matra MS670B
1974 Francia Henri Pescarolo Francia Gérard Larrousse Matra MS670B
1975 Bélxica Jacky Ickx Flag of the United Kingdom.svg Derek Bell Mirage GR8
1976 Bélxica Jacky Ickx Flag of the Netherlands.svg Gijs van Lennep Porsche 936
1977 Bélxica Jacky Ickx Flag of the United States.svg Hurley Haywood Alemaña Jürgen Barth Porsche 936/77
1978 Francia Jean-Pierre Jaussaud Francia Didier Pironi Alpine-Renault A442B
1979 Alemaña Klaus Ludwig Flag of the United States.svg Bill Whittington Flag of the United States.svg Don Whittington Porsche 935 K3
1980 Francia Jean Rondeau Francia Jean-Pierre Jaussaud Rondeau M379B
1981 Bélxica Jacky Ickx Flag of the United Kingdom.svg Derek Bell Porsche 936/81
1982 Bélxica Jacky Ickx Flag of the United Kingdom.svg Derek Bell Porsche 956 L
1983 Australia Vern Schuppan Flag of the United States.svg Ao Holbert Flag of the United States.svg Hurley Haywood Porsche 956 L
1984 Alemaña Klaus Ludwig Francia Henri Pescarolo Porsche 956 L
1985 Alemaña Klaus Ludwig Italia Paolo Barilla Alemaña John Winter Porsche 956 L
1986 Flag of the United Kingdom.svg Derek Bell Alemaña Hans-Joachim Stuck Flag of the United States.svg Ao Holbert Porsche 962C
1987 Flag of the United Kingdom.svg Derek Bell Alemaña Hans-Joachim Stuck Flag of the United States.svg Ao Holbert Porsche 962C
1988 Flag of the Netherlands.svg Jan Lammers Flag of the United Kingdom.svg Johnny Dumfries Flag of the United Kingdom.svg Andy Wallace Jaguar XJR-9LM
1989 Alemaña Jochen Mass Alemaña Manuel Reuter Flag of Sweden.svg Stanley Dickens Sauber-Mercedes C9
1990 Dinamarca John Nielsen Flag of the United Kingdom.svg Price Cobb Flag of the United Kingdom.svg Martin Brundle Jaguar XJR-12
1991 Alemaña Volker Weidler Flag of the United Kingdom.svg Johnny Herbert Bélxica Bertrand Gachot Mazda 787B
1992 Flag of the United Kingdom.svg Derek Warwick Francia Yannick Dalmas Flag of the United Kingdom.svg Mark Blundell Peugeot 905 Evo 1 bis
1993 Australia Gary Brabham Francia Christophe Bouchut Francia Éric Helary Peugeot 905 Evo 1 bis
1994 Francia Yannick Dalmas Flag of the United Kingdom.svg Hurley Haywood Italia Mauro Baldi Dauer Porsche 962LM
1995 Francia Yannick Dalmas Finlandia JJ Lehto Flag of Japan.svg Masanori Sekiya McLaren F1-GTR
1996 Alemaña Manuel Reuter Flag of the United States.svg Davy Jones Austria Alexander Wurz TWR Porsche WSC-95
1997 Italia Michele Alboreto Flag of Sweden.svg Stefan Johansson Dinamarca Tom Kristensen TWR Porsche WSC-95
1998 Francia Laurent Aïello Flag of the United Kingdom.svg Allan McNish Flag of Monaco.svg Stéphane Ortelli Porsche 911 GT1
1999 Italia Pierluigi Martini Francia Yannick Dalmas Alemaña Joachim Winkelhock BMW V12 LMR
2000 Alemaña Frank Biela Dinamarca Tom Kristensen Italia Emanuele Pirro Audi R8 LMP
2001 Alemaña Frank Biela Dinamarca Tom Kristensen Italia Emanuele Pirro Audi R8 LMP
2002 Alemaña Frank Biela Dinamarca Tom Kristensen Italia Emanuele Pirro Audi R8 LMP
2003 Dinamarca Tom Kristensen Italia Rinaldo Capello Flag of the United Kingdom.svg Guy Smith Bentley Speed 8
2004 Dinamarca Tom Kristensen Italia Rinaldo Capello Flag of Japan.svg Seiji Ara Audi R8 LMP
2005 Dinamarca Tom Kristensen Finlandia JJ Lehto Alemaña Marco Werner Audi R8 LMP
2006 Alemaña Frank Biela Italia Emanuele Pirro Alemaña Marco Werner Audi R10 TDI
2007 Alemaña Frank Biela Italia Emanuele Pirro Alemaña Marco Werner Audi R10 TDI
2008 Dinamarca Tom Kristensen Flag of the United Kingdom.svg Allan McNish Italia Rinaldo Capello Audi R10 TDI
2009 España Marc Gené Australia David Brabham Austria Alexander Wurz Peugeot 908 HDI FAP
2010 Alemaña Mike Rockenfeller Alemaña Timo Bernhard Francia Romain Dumas Audi R15 TDI Plus
2011 Suíza Marcel Fässler Alemaña André Lotterer Francia Benoît Tréluyer Audi R18 TDI
2012 Suíza Marcel Fässler Alemaña André Lotterer Francia Benoît Tréluyer Audi R18 e-tron quattro

Cultura popular[editar | editar a fonte]

As 24 horas de Le Mans foron o escenario da película de 1971, titulada Le Mans, producida e protagonizada por Steve McQueen. A película é considerada un clásico aínda apreciado por moitos afeccionados ao motor. Foi rodada no circuíto durante a carreira de 1970 utilizando vehículos reais que competiron o mesmo día, como o Porsche 917, o Ferrari 512 e o Lola T70.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: 24 Horas de Le Mans

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]