Lingua achagua

Localización
	Orixinario de Meta; Casanare; Lingua achagua
	País Colombia
Mapas

	Instancia de lingua; lingua viva
	Subclase de linguas arauacas do alto Amazonas

Lingua achagua
	Instancia de lingua; lingua viva
	Subclase de linguas arauacas do alto Amazonas
Propiedades
	Número de falantes 514
	Estado de lingua da UNESCO en perigo severo
Clasificación lingüística
	linguaxe humana; ↳ lingua indíxena; ↳ linguas indíxenas de América; ↳ linguas indíxenas de América do Sur; ↳ linguas macroarauacas; ↳ linguas arauacas do alto Amazonas
Localización
	Orixinario de Meta; Casanare; Lingua achagua
	País Colombia
Mapas
Freebase
Códigos e identificadores
Freebase
Freebase	/m/03h0wpt
ISO 639-3	aca
ISO 639-5	aca
IETF	aca
	Wikidata

O achagua^[1] é unha lingua da familia arauaca de Colombia.^[2] Segundo datos de 2000 tiña uns 250 falantes.^[3] O achagua está clasificado como en perigo severo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.^[4]

Distribución xeográfica

Os achagua viven preto do río Meta, a maioría vive nun casarío de 50 casas, denominado Umapo no concello de Puerto López, outras 5 familias viven nun asentamento do departamento de Casanare.

Escrita

A primeira obra en achagua é un dicionario compilado polos misioneiros Alonso Neira e Juan Ribero en 1726 e que permanece inédito, Arte y vocabulario de la lengua Achagua. Doctrina cristiana, confesionario de uno y otro sexo o instrucción de catecumenos. Dende 1983 véñense publicando materiais relixiosos e de aprendizaxe da lingua nun alfabeto propio desenvolvido por misioneiros protestantes.

Historia

Antes de chegaren os españois estímase o seu número entre 50.000 e 100.000, o grupo máis grande habitaba entre os ríos Vichada e Guavire, na rexión dos Llanos Orientales, aínda que tamén había grupos importantes nos Llanos de Casanare, Barinas ( ao longo do río Apure) e en Barraguán. No século XVIII comeza a diminuír o seu número, polas guerras de conquista dos españois e polas novas enfermidades traídas polos europeos, os que quedaron buscaron refuxio nas misións xesuítas.

Notas

↑ García-Miguel, José M. (2000). "Linguas do mundo e tipoloxía lingüística". En F. Ramallo; G. Rei-Doval; X.P. Rodríguez Yáñez. Manual de Ciencias da Linguaxe (PDF). Vigo: Edicións Xerais de Galicia. pp. 173–220. ISBN 84-8302-588-4. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 02 de setembro de 2016. Consultado o 18 de decembro de 2017.
↑ Neira, Alonso de. World Digital Library, ed. "The Art and Vocabulary of the Achagua Language". Consultado o 23 de maio de 2013.
↑ "A lingua achagua en Ethnologue". Consultado o 8 de maio de 2019.
↑ Moseley, Christopher e Nicolas, Alexandre. "Atlas of the world's languages in danger". unesdoc.unesco.org. Consultado o 11 de xullo de 2022.

Véxase tamén

Ligazóns externas

Ethnologue

[1] García-Miguel, José M. (2000). "Linguas do mundo e tipoloxía lingüística". En F. Ramallo; G. Rei-Doval; X.P. Rodríguez Yáñez. Manual de Ciencias da Linguaxe (PDF). Vigo: Edicións Xerais de Galicia. pp. 173–220. ISBN 84-8302-588-4. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 02 de setembro de 2016. Consultado o 18 de decembro de 2017.

[2] Neira, Alonso de. World Digital Library, ed. "The Art and Vocabulary of the Achagua Language". Consultado o 23 de maio de 2013.

[Ethonologue-3] "A lingua achagua en Ethnologue". Consultado o 8 de maio de 2019.

[4] Moseley, Christopher e Nicolas, Alexandre. "Atlas of the world's languages in danger". unesdoc.unesco.org. Consultado o 11 de xullo de 2022.

[1]

[2]

[3]

[4]