A lingua apurinã ou ipurina é unha lingua arauaca falada polo pobo apurinã do Brasil, na rexión do Amazonas. Ten unha sintaxe activa-estativa.[1] Apurinã é un termo portugués empregado para describir o pobo popikariwakori e a súa lingua (Facundes 34, 2000). As comunidades indíxenas apurinã atópanse predominantemente ao longo do río Purus, na rexión noroeste do Amazonas no Brasil, no estado de Amazonas (Pickering 2, 2009). A súa poboación está repartida por vinte e sete terras indíxenas diferentes ao longo do río Purus (Apurinã PIB) cunha poboación total estimada de 9.500 persoas. Porén, pénsase que menos do 30% da poboación apuriná pode falar a lingua con fluidez (Facundes 35, 2000). Segundo datos de 2006 tiña 2.800 falantes.[2] O apurinã está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.[3] A propagación dos falantes de apurinã a diferentes rexións foi inicialmente causada por conflitos ou doenzas, o que levou, en consecuencia, aos nativos a perder a capacidade de falar a lingua por falta de práctica e tamén polas interaccións con outras comunidades.
Ademais, como consecuencia da violencia e opresión cara aos indíxenas, algúns nativos e descendentes optan por non identificarse como indíxenas, reducindo aínda máis o número de persoas categorizadas como falantes da lingua (Facundes 23, 2000). O nivel de perigo de apurinã está no nivel 3 (Facundes 4, 2000), o que significa que aínda que os adultos falan a lingua, os nenos xa non están expostos a ela. Debido a que se lles ensina portugués ou español, ao longo dos anos podería producirse unha nova redución do número de persoas que falan a lingua, levando a cabo a súa extinción.
Aikhenvald, Alexandra Y. (1999). "The Arawak language family". En Aikhenvald, Alexandra Y.; Dixon, R.M.W. The Amazonian languages. Cambridge: Cambridge University Press.
Daigneault, Anna Luisa (2009). An Ethnolinguistic Study of the Yanesha' (Amuesha) Language and Speech Community in Peru's Andean Amazon, and the Traditional Role of Ponapnora, a Female Rite of Passage (Tese). Université de Montréal. hdl:1866/4055.
