Rubidio

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Cripton - Rubidio - Estroncio
K
Rb
Cs  
 
 
Rb-TableImage.png
Xeral
Nome, símbolo, número Rubidio, Rb, 37
Serie química metal alcalino
Grupo, período, bloque 1, 5 , s
Densidade, dureza Mohs 1532 kg/m³, 0,3
Aparencia Prateado esbrancuxado
Rb,37.jpg
Propiedades atómicas
Peso atómico 85,4678(3)u[1]
Radio medio 235 pm
Radio atómico calculado 265 pm
Radio covalente 211 pm
Radio de Van der Waals 2,44
Configuración electrónica [Kr]5s¹
Estados de oxidación (óxido) 1 (base forte)
Estrutura cristalina Cúbica centrada no corpo
Propiedades físicas
Estado da materia sólido
Punto de fusión 312,46 K
Punto de ebulición 961 K
Entalpía de vaporización 72,216 kJ/mol
Entalpía de fusión 2,192 kJ/mol
Presión de vapor 1,56 × 10-4 Pa a 312,6 K
Velocidade do son 1300 m/s a 293,15 K
Información diversa
Electronegatividade 0,82 (Pauling)
Calor específica 363 J/(kg*K)
Condutividade eléctrica 7,79 106 m-1?-1
Condutividade térmica 58,2 W/(m*K)
potencial de ionización 403,0 kJ/mol
2̊ potencial de ionización 2633 kJ/mol
3̊ potencial de ionización 3860 kJ/mol
4̊ potencial de ionización 5080 kJ/mol
5̊ potencial de ionización 6850 kJ/mol
6̊ potencial de ionización 8140 kJ/mol
7̊ potencial de ionización 9570 kJ/mol
8̊ potencial de ionización 13120 kJ/mol
9̊ potencial de ionización 14500 kJ/mol
10̊ potencial de ionización 26740 kJ/mol
Isótopos máis estables
iso. AN Vida media MD ED MeV PD
85Rb 72,168% Rb é estable con 48 neutróns
87Rb 27,835% 4,7 × 1010 a ?- 0,283 87Sr
Valores no SI e condicións normais
(0 ºC e 1 atm), agás indicación en contra.
Calculado a partir de distintas lonxitudes
de enlace covalente, metálico ou iónico.

O rubidio é un elemento químico da táboa periódica cuxo símbolo é o Rb e o seu número atómico é 37.

Características principais[editar | editar a fonte]

O rubidio é un metal alcalino brando, de cor prateada branca brillante que se embaza rapidamente ao aire, moi reactivo -é o segundo elemento alcalino máis electropositivo- e pode atoparse líquido a temperatura ambiente. Do mesmo xeito que os demais elementos do grupo 1 pode arder espontaneamente en aire con lapa de cor violeta amarelenta, reacciona violentamente coa auga desprendendo hidróxeno e forma amálgamas con mercurio. Pode formar aliaxes con ouro, os demais metais alcalinos, e alcalinotérreos, antimonio e bismuto.

Do mesmo xeito cós demais metais alcalinos presenta un único estado de oxidación (+1) e reacciona con dióxido de carbono, hidróxeno, nitróxeno, xofre e halóxenos. Co osíxeno forma polo menos catro óxidos: Rb2Ou, Rb2Ou2, Rb2Ou3, RbO2.

Aplicacións[editar | editar a fonte]

O rubidio pódese ionizar con facilidade polo que se estudou o seu uso en motores iónicos para naves espaciais, aínda que xenon e cesio demostraron unha maior eficacia para este propósito. Utilízase principalmente na fabricación de cristais especiais para sistemas de telecomunicacións de fibra óptica e equipos de visión nocturna. Outros usos son:

En moitas aplicacións pode substituírse polo cesio (ou o composto de cesio correspondente) pola súa semellanza química.

Historia[editar | editar a fonte]

O rubidio (do latín rubidus, louro) foi descuberto en 1861 por Robert Bunsen e Gustav Kirchhoff na lepidolita utilizando un espectroscopio -inventado un ano antes- ao detectar as dúas raias vermellas características do espectro de emisión deste elemento e que son a razón do seu nome. Son poucas as aplicacións industriais deste elemento que en 1920 empezou a usarse en células fotoeléctricas téndose empregado sobre todo en actividades de investigación e desenvolvemento, especialmente en aplicacións químicas e electrónicas.

Abundancia e obtención[editar | editar a fonte]

Malia non ser un elemento moi abundante na codia terrestre xa que se atopa entre os 56 elementos que engloban conxuntamente un 0,05% do peso da mesma, non pode considerarse escaso. Representando da orde de 78 ppm en peso, é o 23.º elemento máis abundante e o 16.º dos metais superando a outros metais comúns como o cobre, o chumbo e o cinc dos que se extraen miles de toneladas anuais fronte ás tres do rubidio. É ademais 30 veces máis abundante có cesio e 4 có litio metais de cuxa obtención se extrae como subproduto. A razón de tal disparidade estriba en que non se coñecen minerais nos que o rubidio sexa o elemento predominante e que o seu radio iónico é moi similar ao do potasio (2000 veces máis abundante) substituíndoo -en ínfimas cantidades- nas súas especies minerais onde aparece como impureza.

Atópase en diversos minerais como leucita, polucita e zinnwaldita. A lepidolita contén un 1,5% de rubidio (pode superar en ocasións o 3,15%) e é de onde se obtén o metal na súa maioría; tamén outros minerais de potasio]] e cloruro de potasio conteñen cantidades significativas de rubidio como para permitir a súa extracción rendible, así como os depósitos de polucita &mdas; que poden conter ata un 1,35% de Rb&mdas; entre os que destacan os do lago Bernic en Manitoba (Canadá).

O metal obtense, entre outros métodos, reducindo o cloruro de rubidio con calcio en baleiro, ou quentando o seu hidróxido con magnesio en corrente de hidróxeno. Pequenas cantidades poden obterse quentando os seus compostos con cloro mesturados con óxido de bario en baleiro. A pureza do metal comercializado varía entre 99 e 99,8%.

Isótopos[editar | editar a fonte]

Coñécense 24 isótopos de rubidio, existindo na natureza tan só dúas, o Rb-85 e o radioactivo Rb-87. As mesturas normais de rubidio son lixeiramente radioactivas.

O isótopo Rb-87, que ten unha vida media de 4,75E10 anos, usouse moito para a datación radiométrica de rochas. El Rb-87 decae a Sr-87 estable emitindo un partículo beta negativa. Durante a cristalización fraccionada, o estroncio tende a concentrarse na plaxioclasa quedando o rubidio na fase líquida, de modo que a razón Rb/Sr no magma residual increméntase ao longo do tempo. As maiores razóns áchanse nas pegmatitas. Se a cantidade inicial de estroncio é coñecida ou pode extrapolarse, medindo as concentracións de Rb e Sr e o cociente Sr-87/Sr-86 pode determinarse a idade da rocha. Evidentemente a idade medida será a da rocha se esta non sufriu alteracións logo da súa formación.

A frecuencia de resonancia do átomo de Rb-87 úsase como referencia en normas e osciladores utilizados en transmisores de radio e televisión, na sincronización de redes de telecomunicación e na navegación e comunicación vía satélite. O isótopo emprégase ademais na construción de reloxos atómicos.

O isótopo Rb-82 utilízase na obtención de imaxes do corazón mediante tomografía por emisión de positróns. Debido á súa curta vida media (1,273 minutos) sintetízase, antes da súa administración, a partir de estroncio-82 xa que en tan só un día se desintegra practicamente por completo.

Precaucións[editar | editar a fonte]

O rubidio reacciona violentamente coa auga podendo provocar a inflamación do hidróxeno desprendido na reacción:

2 Rb + 2 H2O ? 2 Rb(OH) + H2

Para asegurar a pureza do metal e a seguridade na súa manipulación almacénase baixo aceite mineral seco, en baleiro ou en atmosfera inerte.

Notas[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Táboa periódica dos elementos

  1. CIAAW