Gadolinio
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Xeral | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nome, símbolo, número | Gadolinio, Gd, 64 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Serie química | Lantánidos | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Período, bloque | 6 , f | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Densidade, dureza Mohs | 7901 kg/m³, sen datos | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Aparencia | Branco plateado |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Propiedades atómicas | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Masa atómica | 157,25(3) uma | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Radio medio† | 188 pm | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Radio atómico calculado | 233 pm | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Radio covalente | Sin datos | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Radio de Van der Waals | Sin datos | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Configuración electrónica | [Xe]6s²5d¹4f7 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Estados de oxidación (óxido) | 3 (levemente básico) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Estrutura cristalina | Hexagonal | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Propiedades físicas | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Estado da materia | Sólido (ferromagnético) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Punto de fusión | 1.585 K (1.312 °C) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Punto de ebulición | 3.523 K (3.250 °C) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Entalpía de vaporización | 359,4 kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Entalpía de fusión | 10,05 kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Presión de vapor | 24400 Pa a 1585 K | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Velocidade do son | 2680 m/s a 293,15 K | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Información diversa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Electronegatividade | 1,20 (Pauling) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Calor específica | 230 J/(kg·K) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Conductividade eléctrica | 0,736 x 106 m-1·Ω-1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Conductividade térmica | 10,6 W/(m·K) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1° potencial de ionización | 593,4 kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2° potencial de ionización | 1170 kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 3° potencial de ionización | 1990 kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 4° potencial de ionización | 4250 kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Isótopos máis estables | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Valores no SI e condicións normais (0 ºC e 1 atm), agás indicación en contra. †Calculado a partir de distintas lonxitudes de enlace covalente, metálico ou iónico. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
O gadolinio é un elemento químico na táboa periódica. Ten o símbolo Gd e correspóndelle o número atómico 64.
Índice |
Historia [editar]
En 1880 o químico suízo Jean Charles Galissard de Marignac observou liñas espectroscópicas debidas ao gadolinio en mostras de didinio e gadolinita. O químico francés Paul Émile Lecoq de Boisbaudran separou óxido de gadolinio en 1886. O elemento como tal non se illou ata hai pouco tempo.
O gadolinio, como o mineral gadolinita, recibiu ese nome na honra do químico e xeólogo finlandés Johan Gadolin.
Propiedades notables [editar]
O gadolinio é un metal que pertence ao grupo das terras raras. Ten unha cor branca semellante á da prata e ten unha maleabilidade e unha ductilidade considerable. A súa estrutura cristalina pode ser de dous tipos, chamados respectivamente forma α e β: a temperatura ambiente é hexagonal e por riba de 1508 K é cúbica centrada no corpo.
O gadolinio é estable en ar seco, mais a humidade fai que xere óxido na súa superficie. Este tende a se desprender da peza metálica, co que expón máis superficie ao ataque químico. O gadolinio e máis as súas sales son solubles en medio ácido, pero non en medio básico, onde forman hidróxidos de consistencia xelatinosa.
Por baixo de 1.083 K o gadolinio é supercondutor. Presenta tamén fortes propiedades magnéticas, tanto a temperaturas usuais coma a baixa temperatura.
Aplicacións [editar]
As aplicacións do gadolinio máis salientables son as seguintes:
- Fabricación do fósforo das televisións a cor, discos compactos e memorias de ordenador.
- Aditivo metalúrxico, mellorando as propiedades das aliaxes de ferro e cromo.
- En forma de complexo, actúa coma contraste intravenoso mellorando a calidade e máis o valor diagnóstico das imaxes de resonancia magnética.
- No futuro, é probable que as propiedades de certos derivados de sulfato de gadolinio sexan aplicados en tecnoloxía de masers debido ó reducido nivel de ruído que presentan.
Isótopos [editar]
As ocorrencias naturais do Gadolinio compóñense de 5 isótopos estables, 154Gd, 155Gd, 156Gd, 157Gd e 158Gd, e 2 radioisótopos, 152Gd e 160Gd, sendo 158Gd o máis abundante (24.84% abundancia natural).
Precaucións [editar]
Coma o resto de lantánidos, os compostos do gadolinio son de baixa e media toxicidade.